Sa rica istòria minerària de su Surcis-Igresiente e Guspinesu s’aviat cara a una potentziale candidadura UNESCO, signende unu passu a in antis significativu. Difatis, unu protocollu de acordu est istadu firmadu in manera ufitziale, unende sos isfortzos de sa Regione Sardigna, 17 comunos chi faghent parte de sa Rete de sos Comunos, su Parcu Geomineràriu, sa Fundatzione Cammino di Santa Barbara e s’Assòtziu Ispeleològicu Sardu.

Su comunu de Buggerru at assùmidu su ruolu de ente cabufila pro custu progetu ambitziosu meda, chi interessat in manera ativa fintzas Àrbus, Carbònia, Carluforti, Frùmini Mayori, Conesa, Gonnos Fanàdiga, Gùspini, Igrèsias, Musei, Narcau, Perdaxus, Portescusi, Santadi, Tratalias, Villacidro, Biddamatraxa.

S’assessore regionale a sa Cultura, Andrea Biancareddu, at bòlidu pònnere a notu s’importu de custa initziativa, sutaliniende chi su patrimòniu de su Surcis diat pòdere otènnere unu reconnoschimentu non petzi istòricu e culturale ma fintzas sotziale e antropològicu. Custu rapresentat una tapa fundamentale pro sa valorizatzione de un’istòria chi at interessadu mìgias de traballadores e at ingendradu s’identidade culturale e umana de sa regione.

Su passu imbeniente at a èssere sa presentada de un’incartamentu miradu a s’insertada in sa “Temptations List” de s’UNESCO. Custa fase rapresentat unu disafiu significativu, ma est fundamentale pro otènnere s’importante reconnoschimentu. Sa candidadura punnat a evidentziare su valore istòricu e culturale de sas minas de sa regione, aberende su caminu a initziativas benidoras de cunservatzione e valorizatzione.

S’initziativa npromovet s’amparu de su patrimòniu istòricu mineràriu, ma in veridade diat pòdere fintzas tènnere un’impatu positivu fintzas a livellu sotziale, afortiende s’identidade de sa comunidade locale e oferende oportunidades noas pro s’isvilupu sustenìbile. Cun su sustennu de diversas entidades, dae sa Regione a sos comunos, s’obietivu est su de creare unu benidore in ue su ricu patrimòniu mineràriu de su Surcis-Igresiente e Guspinesu potzat èssere apretziadu a livellu globale, contribuende a su benèssere de sa comunidade e a sa cunservatzione de sa memòria istòrica de su logu.

“Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2022-2023. LR 22/2018, art. 22”

Su Parcu naturale de Gutturu Mannu amplariat s’offerta culturale e turistica sua cun s’abbertura de s’Ecomuseu pare-pare istoricu e archeologicu, una base digitale nova chi permittit de iscoperrere, in manera simple e lestra, sos sitios printzipales de interessiu chi bi sunt in sa zura amparada. Non solu natura limpia, duncas, ma fintzas unu patrimoniu istoricu de balore mannu chi benit in finis postu in retza e rendidu dispostu cun d’unu simple click.

Pro mesu de s’Ecomuseu, sos bisitadores podent iscoperrere in manera digitale sas iscroccas de sos comunes de Pula, Villa San Pietro, Siliqua,Domus de Maria, Uta, Assemini, Santadi, Capoterra,Sarroch e Teulada,accostandesi a una jura digitale chi contat sa ricchesa archeologica istravanada de su Parcu. Sa digitalizzazione cumprida de sos temas apparat un’esperientzia chi faghet affundare e chi attraessat s’istoria e s’archeologia de s’iscrocca, fintzas po sos temas ambientales, isfruttande tottas sas potentzialidades de sa tennologia.

Su disignu est bistadu isviluppadu dae paritzos espertos  cun s’accottu iscientificu de sa Sovraintendentzia de Casteddu e Aristanis e s’azzudu de s’Archiviu de s’Istadu de Casteddu. S’initziativa naschet cun s’intentu de balorizzare una cosa a s’ispissu pagu connoschida de sos parcos naturales e chi, in su casu de Gutturu Mannu, est unu elementu chi annodittat: sa cuncentratzione manna de testimonias chi andant dae sa preistoria fintzas a s’edade moderna e de oe, cun casi 55 sitios tzensidos intro e a lacana de sa zura amparada.

Intre sos risurtados de su disignu, curadu dae sa sotziedade Telos, bi sunt una base web dedicada chi permittit de iscumbattare s’iscrocca po mesu de testos, figuras e cartas tematicas, e videos po tamburinare. Custos temas ant a essere disponibiles puru pro mesu de unu logu intzididu postu in s’Infopoint de Pantaleo, in su Comune de Santadi, una de sas intradas printzipales de su Parcu. Gratzias a custos istrumentos at a essere possibile bisitare dae calesisiat parte de su mundu, logos de importantzia manna commente nuraghes, tumbas de zigantes e domos antigas.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22