Su coro de sa Sardigna sighit su ritmu millenàriu de su gigante de Luras, unu ogiastru chi, segundu sos istudiosos, tenet un’edade incredìbile cumprèndida intre sos 3000 e sos 4000 annos. Custa meravìllia de sa natura  cun  sa maestosidade sua s’agatat in sos montigros de sa Gaddura, in su comunu de Luras, provìntzia de Terranoa-Tèmpiu, a curtzu a su lagu artifitziale de Liscia, in sa localidade de Santu Baltolu de Carana.

Sas dimensiones imponentes de custa mata est de 14 metros de artària, cunferende·li su tìtulu de “Su Patriarca de sa Natura”. S’Universidade de Tàtari, in su 1991, at atribuidu a custu gigante birde un’edade  intre sos 2500 e sos 4000 annos, contribuende a eternare sa presèntzia sua in s’istòria e in sa cultura locale.

Reconnotu comente  Monumentu Naturale, s’ogiastrude Luras figurat est in sa lista de sos “20 àrbores seculares italianos” de amparare e de declarare Monumentu Natzionale a traessu de unu decretu ministeriale. S’Universidade de Tàtari at acumpridu unu ruolu de importu pro preservare e promòvere custa testimonia de su passadu.

Sas bìsitas turìsticas organizadas pro ammirare custas prendas agrestes benint fatas cun meda atentu, pro more de amparadu custos àrbores millenàrios. Difatis, sa timoria de atos vandàlicos dae manu dae cussos chi no aprètziant su valore issoro, at ispintu a sa netzessidade de unu bardiamentu atentu.

In terra sarda, custa mata est mutida cun afestu “S’ozastru”. Custu tesoro vegetale est unu de sos àrbores prus antigos de Itàlia e de Europa e meritat un’amparu ispetziale.

Sas paristòrias antigas contant chi s’ogiastru de Luras in su tempus coladu fiat cunsideradu un’amparu contra sos ispìritos malignos. Si petzi poderet faeddare, custu antigu bardianu de s’istòria sarda diat contare contos de su passadu misteriosu de s’ìsula. Unu patrimòniu de preservare e tramandare a sas generatziones benidoras, s’ogiastru de Luras sighit a crèschere, disafiende su tempus e illuminende sa Sardigna cun sas naes mannas suas.

“Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2022-2023. LR 22/2018, art. 22”

Sa bela manna torrat in Sardigna, s’isula at accasazzare una tappa prima de s’Americas Cup n°38.

Sa bela manna internatzionale est pronta a torrare in Sardigna. S’isula at accasazzare difattis sa prima gara de ammaniada de sa 38° Americas Cup, abbenimentu chi at a finire cun s’assignadura de su premiu in Napoli in su mese de Triulas 2027. Sa Regione at accraradu s’accordu chi at a permittere a sa Sardigna de bintrare pro sa prima borta in s’istoria de sa cumpetissione de sa bela prus de archida a su mundu.

Mancari sos particulares organissativos non siant bistados ancora deffinidos de su tottu, su logu prus probabbile de sa gara est Casteddu. Sa tzittade printzipale sarda est dae annos sa base de sas operassiones de Luna Rossa e est cussideradu unu de sos campos de gara ideales pro sas cundissiones de su bentu, calidade de sas abbas e logos de appozzu, elementos de fundamentu po accasazzare abbenimentos de custu livellu.

Pro sa Sardigna si trattat de una ghirada ispettata po meda tempus. Sas World Series de s’Americas Cup aiant giai iffrisadu s’isula in su tempus passadu, ma chentza mai esecutare. Una prima tentada est de su 2020, cando s’abbenimentu fuit bistadu iscancelladu pro su Covid. Una secunda occasione fuit prevedida po su mese de Santuaini 2023, cun garas in disignu dae su 12 a su 15 de su mese, ma fintzas in cussu casu tottu est bistadu annuddadu  meda tempus prima, intre condierros e tesones intre sa Regione e sos ordiminzadores neozelandesos, chi aiant battidu a sa
tramuda de sas garas in Jedda, in Arabia Saudita.

Sa delusione fuit pustis accreschida cun s’assignadura de sa 38° Americas Cup a Napoli, unu seperu chi aiat addescadu fintzas una dibatta importante de sa politica. Sa preparassione  chi si depet faghere in Sardigna est ora una ispecie de riscattu po s’isula, chi at a podere accasazzare sas primas garas uffitziales de su ciclu novu de sa cumpetissione e torrare a su tzentru de su giru belicu internatzionale.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22