Est girende in custa dies in is retzas sotziales unu vìdeu in ue s’atore Giovanni Storti, còmicu de su famadu triu italianu Aldo, Giovanni e Giacomo, allegat de sa murta sarda, ispieghende s’orìgine e is caraterìsticas de custa mata. Totu bene finas a cando no at cumentzadu a istròchere sa limba sarda comente faghiat in su programma “Mai dire Gol”, acanta interpretaiat su personàgiu Nico.

Su còmicu milanesu, at contadu de unu mitu de s’antiga Grètzia chi contat de Myrsine, una pitzoca forte e àgile capassa de bìnchere finas a a sos òmines suos fedales. Ma bravura sua li diat àere  causadu sa morte. Sa dea Pallade Atena si fiat apiedada e l’aiat trasformada in una mata murta, chi pro traditzione beniat impreada pro allichidire is coronas chi beniant postas in conca de sos binchidores. In prus sa murta est cunsiderada una mata sacra pro sa dea Afrodite, dea de s’amore e de sa bellesa.

Foras de su mitu, imbetzes, ischimus chi sa murta sarda (nùmene iscientìficu Myrtus communis ) apartenet a sa famìlia de sas Myrtaceae. Est unu fundu chi faghet a presè in Itàlia, Grètzia, Ispagna e Frantza e in sas natziones chi s’incrarant in su Mediterràneu. Sa folla abarrat semper birde, est de colore birde iscuru e de forma ovale e a punta.  Sos frores sunt de colore biancu o rosa, formados dae 5 pètalos chi iscapant unu nuscu chi s’ispàinat apetotu. Su frutu est una bobolledda pitica de colore tra su nieddu e su viola, cun medas semeneddos a intro. Coent in Santandria a Ghennàrgiu e abarrat pitzigadu a sa mata pro meda tempus.

Cun sa murta si faghet su licore de murta, chi podet èssere fatu cun s’alcol puru opuru cun s’abbardente. Serbit mesu chilu de murta pro duos litros de alcol.  Ponimus sas boboledda in unu boto de bidru chi serret in modu ermèticu, poi ddu prenimus de alcol e lu lassamus pasare pro una trintina de dies.

Coladas cussas dies tocat a diluire s’alcol a 95% acanta amus fatu ammoddiare sa murta. Pro unu litru de abba si cunsìgiat  1litru de abba e 700 gr de tzùcaru. Si betat totu in una pingiada e si lassat rafinare s’abba. Andat lassadu buddire a fogu bàsciu pro  belle 30/40 minutos e mescradu cando non cando. Su de tres e ùrtima fase

A urtimada tocat a iprèmere su cumpostu e agiungamus•lu a s’alcol. Duncas tocat a filitrare cun unu cannàtzu pro nde leare sa farinàgia. A s’agabbu diamus àere otentu unos bator litros de murta cun una gradatzione de 35%. Pro nde tènnere prus profetu e pro intèndere su sabore de su produtu est mègius a lassare pasare su licore pro una pariga de chidas.

“Progetto finanziato con l’Avviso Pubblico IMPRENTAS annualità 2021-2022”

Casteddu abberit una domo de accasazu nova po feminas chidrinas: logu fintzas a sette istranzas cun azzudu educativu.

Casteddu dat su benennidu a unu logu novu dedicadu a s’accasazu e accottu de feminas chidrinas. Sa domo nova de accasazu, abberta dae pagu, at a podere accasazzare fintzas a sette pessonas, apparande pro issas unu logu siguru e diffendidu in su cale bivere donzi die cun s’azzudu de personale qualifficadu.

Donzi istranza at essere accostada dae abbessiadoras ispecializzadas, chi ant a garantire accumpanzamentu personale e azzudu in sas attividades de donzi die, cun s’intentu de favoressere s’autonomia personale, sa creschida emotiva e s’incluisione sotziale. Sa domo naschet dae su contribbudu intre entes locales, assotzios de su terzu campu e proffessionistas de su sotziale, cun s’intentu de rispondere a sos bisonzos beros e a s’ispissu delicados, comente problemas accolomicos, isolamentu, situatziones de violentia o difficultades familiares.

Sa domo nova de accasazu non est solu unu logu de cuberiu: cheret essere puru unu puntu de relata po caminos de recuida sotziale e de su tribagliu, gratzias a buttegas, attividades educativas e mamentos de azzudu psicologicu. Donzi assione est pensada po rispettare sa dignidade de sas istranzas e po creare unu logu de iscurtu, cunfrontu e siguresa.

Sas attividades de donzi die, s’accostamentu custante e sos mamentos de socializzatzione azzuant sas feminas a accattare sa cunfiantza in issas ettottu e a fraigare afficos novos de vida, binchinde soledade,fertas e dilighesa. Sas istitutziones locales ant evidentziadu s’importantzia de cosas commente custa, capatzes de dare rispostas beras a sas dilighesas de sas feminas e de affortigare sa retza de sos servitzios sotziales in tzittade. Sa domo nova est duncas unu passu de signifficu po sa comunidade casteddaja, apparande opportunidades de recuberu, autonomia e azzudu a sas feminas chi nde tenent prus bisonzu.

Addià de su beneffissiu lestru po sas istranzas, custa domo de accasazu, imbidat puru a unu cunsideru prus mannu supra sa sotziedade: cantu est importante creare retzas de azzudu  e logos amparados pro chie bivet mamentos de difficultade?

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2024-2025. LR 22/2018, art. 22