S’ispetat cun grandu emotzione s’arresonu de fine annu de su Capu de s’Istadu, Sergio Mattarella.

S’interventu de Mattarella, registradu dae sa Rai, at a andare in unda in direta su 31 de nadale sero in totus is tv natzionales, a retes unificadas. A su chi s’ischet is ripresas diant dèpere èssere giradas in s’istùdiu de sa Palatzina, e fortzis no at a istare sètzidu a palas de s’iscrivania ma in poltrona o peri peri a camba, in istile giornalismu televisivu. S’isfundu at a èssere simpre, cun sa bandera tricolore e cussa de sa s’Unione europea.

Is temas diant dèvere èssere cussos s’identidade e de s’orgòlliu natzionale paris cun su cuntzetu de sa responsabilidade, cun unu incoragiamentu forte a unu Paisu chi tenet is trastos, morales e de cumpetèntzia, pro essire foras dae sa crisi pandèmica e de totus is cunsighèntzias negativas suas.

S’at a tratare duncas de unu discursu basadu a pitzu de s’identidade italiana cun sa netzessidade de una unione sotziale forte, unione chi issu pedit fintzas a is fortzas polìticas in sa gestione de custa fase delicada de sa vida natzionale.

In s’arresonu de su presidente tema printzipale at a èssere peri su de is responsabilidades individuales in s’afrontare custa crisi sanitària sena agabbu e is responsabilidades de sa polìtica in s’ischire lèghere s’impatu malu chi at tentu a dannu de is tzitadinos e de s’economia.

Cun custu arresonu Mattarella si cungedat a sa fine de sete annos intensos. Unu cungedu giai annuntziadu in diversos interventos pùblicos in s’ùrtima parte de s’annu, e chi nde pesat totu is ipòtesis de unu bis a su Quirinale.

No at a mancare s’incoragiamentu a totu is italianos: chi est unu pagu fintzas su tema de sa parte finale sua de presidèntzia, ca Mattarella serrat s’aficu orgolliosu suo de sa risposta de su Paisu, chi at sighidu a andare a in antis mancari totu is dificultades. Unu caminu custu chi non si devet arrere pro interessos de pagos, e prus pagu pro càrculos eletorales de is partidos.

De seguru is teleispetadores at a èssere unu pagu in pensamentu pro s’apretu pandèmicu chi s’est agravende pròpiu in custu momentu polìticu e in manera istitutzionale delicadu meda. Ddoe tent pro s’eletzione in ghennàrgiu de su presidente nou de sa Repùblica, chi at a èssere su sutzessore de Mattarella e at a èssere importante meda pro poderare a camba su sistema natzionale.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2020-2021. LR 22/2018, art. 22

Su Carrasegare in Sardigna: ritos e caratzas antigas e identidade chentza tempus.

Su Carrasegare in Sardigna est meda prus de una festa in caratza. Est unu ritu de tottus chi affundat sas raighinas suas in tempos attesu meda, intritzinde connottu paganu, conas agrarias e devossione populare. Sas tzelebrassiones de carrasegare in s’isula si annodittant po sa presentzia de caratzas antigas, fattas in linna o suerzu, e de costumenes carrigos de signifficos ideales. Donzi bidda custoit su propiu Carrasegare, cun ritos e personalidades unigas, dassadas dae ingendra a ingendra e ligados in manera funguda a su tziclu de sa nadura e su mundu agropastorale.

Intre sas bogadas a campu prus nodidas bi est su carrasegare de Mamujada, in su coro de sa Barbagia. Inoche isfilant sos tzelebres Mamuthones e Issohadores, friguras prenas de misteriu chi incarnant unu ritu dae sa frigura forte. Sos Mamuthones, cun sas caratzas insoro nieddas e sos marratzos pesantes ligados a s’ischina, andant a daenanti cun passos lentos e ritimigos, cun su sonu cottu de sas campanas.

Accanta a issos si movent sos Issohadores, bistidos de ruju e biancu, chi cun d’una fune acciappant baltzigamente sos ispettadores, cun d’unu gestu de bonu auguriu.

In Otzana, in su Nugoresu, su Carrasegare est dominadu dae sas caratzas de sos Boes e Merdules. Sos primos mustrant sos animales, sos boes, mentres sos secundos incarnant sos meres insoro. Sa manifestassione est un bera e propria apparada de teatru a s’abbertu, chi mustrat s’appitzigu de cuntrastu e a su mattessi tempus vivu intre s’omine e sa nadura, intre istintu e controllu.

Atterettantu ammaghiante est su Carrasegare de Oroteddi, cun sos Thurpos, friguras trinas e imbruttadas cun foddine, chi ammentant massajos e pastores. S’aera insoro modesta po seperu, muttit sa fatiga de su tribagliu in sos campiles e s’asprighine de sa vida in campagna, mentres sa protzessione paret unu ritu de puriffigassione e de torrare naschere.

In su tzentru de Aristanis bi est sa Sartiglia, una de sas manifestassiones cun sos caddos prus antigas de su Mediterraneu. Inoghe su Carrasegare leat unu carattere ispettaculare e sulenne: parigliantes cun sas caratzas si affilant cun sos caddos po chircare de infertzire un’istedda appiccada in artu, in d’unu ritu chi ponet impare abbilesa, fortuna e sacralidade. Sa Sartiglia est unu mamentu tzentrale de s’identidade de sa tzittade e est sighida dae medas ispettadores .

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22