Sa Sardigna est posta in daenanti a unu aumentu repente de sas temperaduras, battinde atteros pensamentos po su settore de sa laurantza e de su bestiamene chi est giai sutta de pressione po sos chi si podent giai biere cambiamentos de s’ambiente. In custu cuntestu de temperaduras pius artas de sa media de s’istagione, Coldiretti Sardigna, abbisat de sa minetta chi at arrivare in presse meda de un’attera passada de Limba Bleu.

Sigundu Coldiretti, est importante preparare unu pranu de atzione, chi prevedat interventos lestros e a bonu contu, siat po accomettare una epidemia, chi po faghere arrivare sos vatzinos e atteras meighinas chi serbant po prevennere sa diffusione de sa maladia e diffendere sa salude de su bestiamene.

Battista Cualbu, presidente de Coldiretti Sardigna, narat chi sos urtimos 20 annos de maladias de su bestiamene ant mustradu s’importantzia de abbuttinare in sa prevensione deretta e non deretta imbetzes de faghere carchi cosa pius a tardu cun dinari pubbricu po pagare sos dannos.

In piusu de sa perdida deretta de su bestiamene, bi sunt puru ispesas artas meda po sas dittas, chi sunt deppidas a su bestiamene chi est iscampadu a sa maladia, ma chi presentat problemas in su tempus longu, commente aurtidura e salude precaria. Po custu motivu est essentziale chi su Guvernu nou de sa Sardigna, accommetat sos problemas antitzipandelos e si preparat in manera zusta po accommettare atteros tziddiles de sa maladia.

Luca Saba, chi est direttore de Coldiretti Sardigna, faghet notare s’importantzia de unu disignu regionale po su tempus benidore, dimandande s’ordimintzu lestru de sa campagna 2024 e sa creassione de una truppa chi potat controllare sas emergentzias. Saba, narat puru chi abbuttinare in sa prevensione est de fundamentu po abbrandare sos cambiamentos de s’ambiente e diffendere su patrimoniu de sa laurantza de de su bestiamene de s’isula. Duncas proponnet de faghere porfias de appaltu po comporare sos vatzinos e faghere unu disignu po prevennere cun s’azzudu de sos pastores.

Sas regortas de Coldiretti, indittant chi sos dannos economicos chi faghet sa Limba bleu, sunt mannos meda, non solu po causa de sas perdidas derettas de su bestiamene, ma puru po sos pretzios chi serbint po sa preventzione e po sa conduida de sa maladia. Si pensat chi in sos urtimos vint’annos eppant ispesu pius de 170 miliones de euros commente rimborsos e chi casi unu milione de berbeghes siant mortas po custa maladia.

Custas notissias faghent cumprendere cantu pesat custa maladia supra de s’economia de sa laurantza e de su bestiamene de sa Sardigna.

Su problema non est solu de sas berbeghes, ma fintzas sas baccas, inue sas dittas tenent perdidas mannas meda e sa Regione teppet intervennere pagande rimborsos. Coldiretti Sardigna narat chi su carrigu de sa frimmada de sa movida po sos pastores de baccas de petta, cun ispesas in pius ligadas a sos esamenes chi serbint poi ispostare sos animales.

Po finire, si biet su bisonzu de intervennere a sa lestra e in manera cordinada po accomettare s’arriscu de un’attera aundada de Limba bleu e minimare sos dannos cajonados a sa produtzione de sa laurantza e de sos animales de sa Sardigna.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2023-2024. LR 22/2018, art. 22

Sa Dea Mama: una de sas divinidades prus antigas de sa Sardigna.

Sa Dea Mama est una de sas friguras prus antigas e ammaghiantes de s’istoria de sa Sardigna. Si trattat de una divinidade feminina chi pro sas populassiones de sos tempos antigos mustraiat sa vida, sa naschida e sa saliosidade. Sos archeologos ant acciappidu medas istatueddas chi la mustrant in paritzos sitos de s’isulas, sinzu chi custa frigura teniat unu rolu importante meda in sa religione e sa cultura de sas comunidades antigas. Custos oggettos antigos sunt de mizza e mizza annos faghet, meda prima de sa tzivilidade nuragica.

Sas istatueddas de sa Dea Mama sunt casi semper pitticcas e fattas de terra cotta o in pedra. In casi tottus sas istatuas su corpus femininu est meda evidentziadu, cun tittas, bentre e costazos evidentziados. Custas formas non fuint unu particulare artisticu simple, ma teniant unu signifficu forte meda. Serbiant difattis a mustrare sa capatzidade de sa femina de dare sa vida. Pro sas populassiones antigas sa femina fuit bida comente una frigura sacra pro itte mustraiat sa naschida, sa creschida e s’andare a daenantis de sa comunidade.

In cussu tempus sa vida de sas pessonas fuit ligada a s’istrinta cun sa nadura. Sas comunidades biviant mescamente de laurantza e pesadura e dippendiant de su tottu dae sa saliosidade de sa terra.Si sos campos produiant pagu o si sos animales non proliffigaint, sa vida de sas biddas fuit in perigulu. Po custu motivu, sa saliosidade fuit cussiderada un’elementu de fundamentu e sa Dea Mama mustraiat propriu custa fortza de sa nadura capatze de ingendrare e nudrire sa vida.

Est probabbile chin sas istatueddas benzerent impittadas in su mentres de ritos religiosos o tzerimonias ligadas a sos mamentos prus importantes de sa vida de sa comunidade, comente sa semenadura, su regortu o sa naschida de sos pitzinnos. Pro mesu de custos ritos sas populassiones dimandaiant affianzu, bundantzia de sos regortos e primorosidade po sas biddas.

Sa Dea Mama fuit duncas bida comente una frigura amparadora chi garantiat s’ecchilibriu e su benessere. Intre sos oggettos prus connoschidos bi est sa Dea Mama de Turriga, un’istatuedda in terracotta de su terzu millenniu A.C. Sa frigura est bistada fatta sezzida cun sas manos supra de su bentre, unu gestu chi mustrat in manera crara su tema de sa maternidade e de s’ingendra de sa vida.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22