S’azzunta carrafale de Costantino Nivola a sa Mustra Biennale de Venezia, marcada unu momentu istoricu, pro itte sas operas de su connoschidu meda iscultore sardu, ant essere postas in mustra po sa prima borta dae su 20 de Aprile a su 24 de sant’Andria 2024.

Bell’e chi siat famadu a apparinamentu in tottu su mundu, Nivola, no aiat mai pigadu parte a custa manifestazione de grandesa, in sa vida sua. Eppuru, commo, su contributu artisticu sou, est bistadu reconnoschidu e intregadu in sa mustra printzipale de sae de 60 edissiones de sa Biennale.

Su tema tzentrale de custu abbenimentu est dedicadu a sos de fora, iscumbattande siat s’afficcu de sa migratzione, chi cussa de s’esistentzia.

Nivola est bistadu postu in mesu in sa setzione dedicada a sa tzelebrazione de sa ispartinadura de sos artistas italianos, paris cun sas operas de atteros 40 artistas, cun d’unu ammanizu ispettaculare fundadu supra de unu disignu istoricu de Lina Bo Bardi, una ordinzadora de s’Italia, emigrada in Brasile.

S’opera isseperada de Nivola, po s’apparada est unu rilievu chi serbiat commente ammaniada po sa decorassione de su showroom Olivetti in New York, unu tribagliu chi l’at fattu diventare famadu in su 1954. Custu rilievu, chi arribat dae sa collessione de su Museu Nivola, ponet in evidentzia s’applicassione noa a s’ordinzadura de sa tennica de su sandcasting, abbisada dae s’artista.

Intro de sa mattessi setzione, dedicada a “Foristeris in tottue”, bi at a essere sa presentzia de Bona de Mandiargues, un’artista de su fantasiosu, recuperada dae su Museu Nivola. Naschida in Roma, in su 1926 e trasladada in Parigi in su 1950, Bona at tentu unu rolu fundamentale commente cumponidora de s’Italia cun sa Frantza dae sos annos 50 a sos annos 80.

Venezia, cun sa domo eredidada dae su tiu Filippo de Pisis, est bistadu unu logu beniaminu sou. Sa mustra in Venezia, at apparare operas chi sunt sa crae de sas chertas suas in sos materiales de sos tessidores, cun attentzione manna su “Trau de s’affidu”, de su 1958, giai abenntadu in sa Mustra de Orane. Sa desamplada incluisione de Nivola, e su recuperu de artistas commente Bona de Mandiargues, faghent diventare s’edissione numero 60 de sa Biennale de Venezia unu abbenimentu carraffale, promittinde de apparare unu viazzu incantadore meda in mesu de sas operas de artistas prenos de talentu, e chi ant influentzadu e ispiradu sas ingendras imbenientes.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2023-2024. LR 22/2018, art. 22

Sa Dea Mama: una de sas divinidades prus antigas de sa Sardigna.

Sa Dea Mama est una de sas friguras prus antigas e ammaghiantes de s’istoria de sa Sardigna. Si trattat de una divinidade feminina chi pro sas populassiones de sos tempos antigos mustraiat sa vida, sa naschida e sa saliosidade. Sos archeologos ant acciappidu medas istatueddas chi la mustrant in paritzos sitos de s’isulas, sinzu chi custa frigura teniat unu rolu importante meda in sa religione e sa cultura de sas comunidades antigas. Custos oggettos antigos sunt de mizza e mizza annos faghet, meda prima de sa tzivilidade nuragica.

Sas istatueddas de sa Dea Mama sunt casi semper pitticcas e fattas de terra cotta o in pedra. In casi tottus sas istatuas su corpus femininu est meda evidentziadu, cun tittas, bentre e costazos evidentziados. Custas formas non fuint unu particulare artisticu simple, ma teniant unu signifficu forte meda. Serbiant difattis a mustrare sa capatzidade de sa femina de dare sa vida. Pro sas populassiones antigas sa femina fuit bida comente una frigura sacra pro itte mustraiat sa naschida, sa creschida e s’andare a daenantis de sa comunidade.

In cussu tempus sa vida de sas pessonas fuit ligada a s’istrinta cun sa nadura. Sas comunidades biviant mescamente de laurantza e pesadura e dippendiant de su tottu dae sa saliosidade de sa terra.Si sos campos produiant pagu o si sos animales non proliffigaint, sa vida de sas biddas fuit in perigulu. Po custu motivu, sa saliosidade fuit cussiderada un’elementu de fundamentu e sa Dea Mama mustraiat propriu custa fortza de sa nadura capatze de ingendrare e nudrire sa vida.

Est probabbile chin sas istatueddas benzerent impittadas in su mentres de ritos religiosos o tzerimonias ligadas a sos mamentos prus importantes de sa vida de sa comunidade, comente sa semenadura, su regortu o sa naschida de sos pitzinnos. Pro mesu de custos ritos sas populassiones dimandaiant affianzu, bundantzia de sos regortos e primorosidade po sas biddas.

Sa Dea Mama fuit duncas bida comente una frigura amparadora chi garantiat s’ecchilibriu e su benessere. Intre sos oggettos prus connoschidos bi est sa Dea Mama de Turriga, un’istatuedda in terracotta de su terzu millenniu A.C. Sa frigura est bistada fatta sezzida cun sas manos supra de su bentre, unu gestu chi mustrat in manera crara su tema de sa maternidade e de s’ingendra de sa vida.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22