Durante s’Edade oumana s’Ogliastra rapresentaiat non petzi unu coladòrgiu de importu intre su nord e su sud de sa Sardigna, in su caminu chi collegaiat Carales e Terranoa, ma giunghiat fintzas s’internu de s’ìsula cun sa costa orientale. In sa regione ogiastrina, in custa fase de s’istòria sua, bi fiat una forte presèntzia militare, comente dimustrat sa denumenatzione de su tzentru de Tenta Rubriensis (localizadu a Barì) e s’acatamentu, intre Lanusè e Irbono, de diplomas e de decoraduras militares (phalerae). Custu dimustrat chi in s’àrea, mancari esseret pagu romanizada, fiant presentes de sos veteranos romanos.

Sas informatziones subra sa natura de sos insediamentos, chi deviant èssere mescamente rurales, sunt pagas, ma in unas cantas àreas, comente in sa pranura costera de s’istàinu de Tortolì, si cuntzentrat su prus de sas testimonias de cultura materiale datàbiles a s’Edade Rumana. Insediamentos peri mannos sunt istados individuados a nord, in sas zonas de sa marina, a palas de s’istàinu, comente in sas localidades de Tradala e de Perdixedda; mentras prus a sud, unu giassu importante meda s’agatat in Is Murdegus.

In custa fase istòrica est dàbile chisas imbarcatziones romanas chi colaiant in su Mediterràneu dirìgidas cara a su Nord Àfrica agatarent unu puntu de pàsida fatu de sa costa de Tortolì-Arbatassa. Custa ipòtesi agatat cunfirma gràtzias a sos medas agatamentos subàcueos in sa costa orientale de sa Sardigna, dae Terranoa a Casteddu. Mescamente a largu de Capu Bellavista-Arbatassa, est istadu agatadu unu relitu de una nave chi carraiat unu càrrigu de lingotos de istàngiu, ràmene e ferru, bènnidos dae sas minas de sa provìntzia romana de sa Bètica (oe Andalusia), prus a mancu de su sèculu I d.C.

Unas àteras atestatziones de sa fase romana sunt sas istruturas chi aparteniat a  antigos bagnos (termas) a presu de sa crèsia de Santa Baòrbara e a probe de Santu Lussòriu e sos numerosos rinvenimentos raros de monedas,  tzeràmicas de mesa e de coghina. In prus, su recùperu in mare de medas ànforas, testimòniat s’esistèntzia de importantes tràficos cummertziales, mescamente  de ògiu e pasta de pische, intre sa costa ogiastrina e sos àteros paisos de su Mediterràneu, in particulare cun su Nord Àfrica.

Custu est testimoniadu peri dae sas fontes epigràficas antigas chi allegant de Sulpicius Portus, chi si pensat esseret a probe de sa costa de Tortolì-Arbatassa, acanta immoe s’agatat s’istàinu.

“Progetu finantziadu cun s’Avisu Pùblicu IMPRENTAS annualidade 2021-2022”

Casteddu abberit una domo de accasazu nova po feminas chidrinas: logu fintzas a sette istranzas cun azzudu educativu.

Casteddu dat su benennidu a unu logu novu dedicadu a s’accasazu e accottu de feminas chidrinas. Sa domo nova de accasazu, abberta dae pagu, at a podere accasazzare fintzas a sette pessonas, apparande pro issas unu logu siguru e diffendidu in su cale bivere donzi die cun s’azzudu de personale qualifficadu.

Donzi istranza at essere accostada dae abbessiadoras ispecializzadas, chi ant a garantire accumpanzamentu personale e azzudu in sas attividades de donzi die, cun s’intentu de favoressere s’autonomia personale, sa creschida emotiva e s’incluisione sotziale. Sa domo naschet dae su contribbudu intre entes locales, assotzios de su terzu campu e proffessionistas de su sotziale, cun s’intentu de rispondere a sos bisonzos beros e a s’ispissu delicados, comente problemas accolomicos, isolamentu, situatziones de violentia o difficultades familiares.

Sa domo nova de accasazu non est solu unu logu de cuberiu: cheret essere puru unu puntu de relata po caminos de recuida sotziale e de su tribagliu, gratzias a buttegas, attividades educativas e mamentos de azzudu psicologicu. Donzi assione est pensada po rispettare sa dignidade de sas istranzas e po creare unu logu de iscurtu, cunfrontu e siguresa.

Sas attividades de donzi die, s’accostamentu custante e sos mamentos de socializzatzione azzuant sas feminas a accattare sa cunfiantza in issas ettottu e a fraigare afficos novos de vida, binchinde soledade,fertas e dilighesa. Sas istitutziones locales ant evidentziadu s’importantzia de cosas commente custa, capatzes de dare rispostas beras a sas dilighesas de sas feminas e de affortigare sa retza de sos servitzios sotziales in tzittade. Sa domo nova est duncas unu passu de signifficu po sa comunidade casteddaja, apparande opportunidades de recuberu, autonomia e azzudu a sas feminas chi nde tenent prus bisonzu.

Addià de su beneffissiu lestru po sas istranzas, custa domo de accasazu, imbidat puru a unu cunsideru prus mannu supra sa sotziedade: cantu est importante creare retzas de azzudu  e logos amparados pro chie bivet mamentos de difficultade?

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2024-2025. LR 22/2018, art. 22