Un’abbenimentu chi dassat a bucca abberta at iscuttinadu su Kentucky in su mese de santuaini 2021, cando un’omine, decraradu mortu po un’infartu, si nde est ischidadu pagu prima che li che bogherent su coro, su figadu, sos prummones e sos runzones. Anthony Thomas, giai decraradu mortu, fit supra su lettu de s’ispidale prontu po s’operassione, cando un’operadora sanidaria at bidu chi bi fit carchi cosa chi no andaiat.

S’omine si moviat e pranghiat, faghinde cumprendere de essere ancora bivu, mancari sos duttores esserent nadu chi fit mortu. Sa familia de TJ at dezisu de contare s’istoria a tres annos dae cantu est sutzessu. S’omine aiat tentu un’infartu po aere leadu droga, e pustis de paritzos tentativos de lu faghere bivere, sos duttores aiant comunicadu a sos familiares chi non bi fint pius signales de attividade de su cherbeddu.

Aiant duncas detzisu de l’istaccare dae sas macchinas chi lu teniant in bida, pro itte TJ aiat dadu su cunsensu po sa donassione. Sa bortada est arrivada cando, intro de sa sala operadoria, sa sorre de s’omine at bidu chi sos ocros suos si funt abberinde, mancari sos duttores epperent assicuradu chi fit solu unu “reflessu”. Passadu su primu momento peroe, est bessidu a pizzu chi TJ non fit mortu deabberu: si nde fit ischidadu, e s’operassione est bistada suspesa in presse meda.

Su mese de bennarzu passadu, sa familia de TJ est bistada cuntattada dae su Koda, pustis chi una trabagliadora de s’ispidale aiat fattu connoschere custu casu, faghinde partire unu controllu supra su chi aiant fattu sos duttores. Koda at nadu chi no che bogant mai su coro, sos runzones, sos prummones e su figadu cando sas pessonas sunt ancora bivas e chi niunu benit mai forzadu a faghere sa donassione.

Custu casu est como sutta de scruccullu de su procuradore generale de su Kentacky e de un’agentzia federale po accrarare si tottu su netzessariu siat bistadu fattu commente narant sas regulas o si bi siant bistadas macchissias. S’ispidale at decraradu chi sa salude de sos malaidos est semper bistada sa cosa printzipale e chi s’ispidale azzuat sas familias po garantire chi sos disizos de sos malaidos po sa donassione benzant rispettados.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2023-2024. LR 22/2018, art. 22

Sa Dea Mama: una de sas divinidades prus antigas de sa Sardigna.

Sa Dea Mama est una de sas friguras prus antigas e ammaghiantes de s’istoria de sa Sardigna. Si trattat de una divinidade feminina chi pro sas populassiones de sos tempos antigos mustraiat sa vida, sa naschida e sa saliosidade. Sos archeologos ant acciappidu medas istatueddas chi la mustrant in paritzos sitos de s’isulas, sinzu chi custa frigura teniat unu rolu importante meda in sa religione e sa cultura de sas comunidades antigas. Custos oggettos antigos sunt de mizza e mizza annos faghet, meda prima de sa tzivilidade nuragica.

Sas istatueddas de sa Dea Mama sunt casi semper pitticcas e fattas de terra cotta o in pedra. In casi tottus sas istatuas su corpus femininu est meda evidentziadu, cun tittas, bentre e costazos evidentziados. Custas formas non fuint unu particulare artisticu simple, ma teniant unu signifficu forte meda. Serbiant difattis a mustrare sa capatzidade de sa femina de dare sa vida. Pro sas populassiones antigas sa femina fuit bida comente una frigura sacra pro itte mustraiat sa naschida, sa creschida e s’andare a daenantis de sa comunidade.

In cussu tempus sa vida de sas pessonas fuit ligada a s’istrinta cun sa nadura. Sas comunidades biviant mescamente de laurantza e pesadura e dippendiant de su tottu dae sa saliosidade de sa terra.Si sos campos produiant pagu o si sos animales non proliffigaint, sa vida de sas biddas fuit in perigulu. Po custu motivu, sa saliosidade fuit cussiderada un’elementu de fundamentu e sa Dea Mama mustraiat propriu custa fortza de sa nadura capatze de ingendrare e nudrire sa vida.

Est probabbile chin sas istatueddas benzerent impittadas in su mentres de ritos religiosos o tzerimonias ligadas a sos mamentos prus importantes de sa vida de sa comunidade, comente sa semenadura, su regortu o sa naschida de sos pitzinnos. Pro mesu de custos ritos sas populassiones dimandaiant affianzu, bundantzia de sos regortos e primorosidade po sas biddas.

Sa Dea Mama fuit duncas bida comente una frigura amparadora chi garantiat s’ecchilibriu e su benessere. Intre sos oggettos prus connoschidos bi est sa Dea Mama de Turriga, un’istatuedda in terracotta de su terzu millenniu A.C. Sa frigura est bistada fatta sezzida cun sas manos supra de su bentre, unu gestu chi mustrat in manera crara su tema de sa maternidade e de s’ingendra de sa vida.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22