Cun s’arrivu de s’ istagione turistica noa, s’attentzione est posta supra su comune de Tortolì, chi at annunziadu cun galabera meda sa torrada de msos viazos de su Trenu Birde istoricu de sa Sardigna in s’ispantosu camminu Arbatax-Tortolì-Lanusei.

Custa initziativa est un’occasione unica in sa zenia sua, po iscumbattare sas bellesas de sa Regione in manera ammaghiante. Su Trenu Birde est unu bera e propia prenda, una gianna po unu viazu in su tempus passande in mesu a bistas chi che bogant s’alenu e testimonzas istoricas chi ammaghiant e incantant.

Partinde dae su 14 de lampadas, su trenu ad a torrare a pigare sos viazos, apparande a tottus sa possibilidade de bivere sa maghia de custa esperientzia. Ma sas novidades non finint inoghe: cust’annu, in pius de sas cursas regulares in su fine de sa chida, sa chenapura e sa dominica, si sunt baludande atteros isseberos de viaos a nolu.

Custa moddesa at a permittere de assulenare sas esigentzias de sos bisitadores e de arricchire de pius s’esperientzia totale de sos turistas chi disizzant de iscumbattare sa Regione nostra in manera pius personale e istuvuccada.

Su sutzessu de custa initziativa est su risurtadu de un’impignu leadu dae tottus e de una bisione cumone. Su Comune de Tortolì espressat unu ringratziamentu sincheru a tottu cussos chi ant permittidu custu servitziu: dae su direttore generale de s’ARST, Carlo Poledrini, a su Presidente de sa Fundatzione Elso Rei, a sos sindicos de s’iscrocca e a sos membros de sa matessi Fundatzione. Est bistadu gratzias a s’impignu custante insoro e a s’attentzione insoro a sas esigentzias de sa comunidade e de sos chi tribagliant in su campu de su turismu, chi semus capatzes de apparare custa istravanada occasione de viazu.

Un’atteru afficcu de nodare est sa nomina dae pagu tempus de Segretariu de sa Fundatzione Trenu Birde istoricu de sa Sardigna, de su sindicu de Tortolì, Marcello Ladu. Custu riconnoschimentu evidentziat s’impignu de sa tzittade po favoressere e preservare custu patrimoniu culturale unicu, garantinde sa continuidade e s’isviluppu benidore.

Imbidamos tottu sos appassionados de viazos e de sa bellesa naturale a iscoperrere sas meravizzas de su percursu de su Trenu Birde. Custu viazu, promit de essere un’esperientzia chi non si podet ismenticare, permittinde a tottus de si affundare in sa bellesa e in s’istoria de sa Sardigna, in manera unica e ispantosa. Addurade prontos a bos faghere incantare dae sas bistas claras chi che bogant s’alenu e dae sas emossiones chi solu unu viazu cun su Trenu Birde podet donare.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2023-2024. LR 22/2018, art. 22

Sa Dea Mama: una de sas divinidades prus antigas de sa Sardigna.

Sa Dea Mama est una de sas friguras prus antigas e ammaghiantes de s’istoria de sa Sardigna. Si trattat de una divinidade feminina chi pro sas populassiones de sos tempos antigos mustraiat sa vida, sa naschida e sa saliosidade. Sos archeologos ant acciappidu medas istatueddas chi la mustrant in paritzos sitos de s’isulas, sinzu chi custa frigura teniat unu rolu importante meda in sa religione e sa cultura de sas comunidades antigas. Custos oggettos antigos sunt de mizza e mizza annos faghet, meda prima de sa tzivilidade nuragica.

Sas istatueddas de sa Dea Mama sunt casi semper pitticcas e fattas de terra cotta o in pedra. In casi tottus sas istatuas su corpus femininu est meda evidentziadu, cun tittas, bentre e costazos evidentziados. Custas formas non fuint unu particulare artisticu simple, ma teniant unu signifficu forte meda. Serbiant difattis a mustrare sa capatzidade de sa femina de dare sa vida. Pro sas populassiones antigas sa femina fuit bida comente una frigura sacra pro itte mustraiat sa naschida, sa creschida e s’andare a daenantis de sa comunidade.

In cussu tempus sa vida de sas pessonas fuit ligada a s’istrinta cun sa nadura. Sas comunidades biviant mescamente de laurantza e pesadura e dippendiant de su tottu dae sa saliosidade de sa terra.Si sos campos produiant pagu o si sos animales non proliffigaint, sa vida de sas biddas fuit in perigulu. Po custu motivu, sa saliosidade fuit cussiderada un’elementu de fundamentu e sa Dea Mama mustraiat propriu custa fortza de sa nadura capatze de ingendrare e nudrire sa vida.

Est probabbile chin sas istatueddas benzerent impittadas in su mentres de ritos religiosos o tzerimonias ligadas a sos mamentos prus importantes de sa vida de sa comunidade, comente sa semenadura, su regortu o sa naschida de sos pitzinnos. Pro mesu de custos ritos sas populassiones dimandaiant affianzu, bundantzia de sos regortos e primorosidade po sas biddas.

Sa Dea Mama fuit duncas bida comente una frigura amparadora chi garantiat s’ecchilibriu e su benessere. Intre sos oggettos prus connoschidos bi est sa Dea Mama de Turriga, un’istatuedda in terracotta de su terzu millenniu A.C. Sa frigura est bistada fatta sezzida cun sas manos supra de su bentre, unu gestu chi mustrat in manera crara su tema de sa maternidade e de s’ingendra de sa vida.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22