Sa Cummissione europea at declaradu estintu in manera ufitziale s’epidemia de pesta suina in s’àrea de bardiamentu de 15 chilòmetros a inghìriu a s’allevamentu de Durgali, in ue in cabudanni fiat istada identificada sa presèntzia de su genotipu 2 in tres porcos. Sa detzisione, votada chenàbura, at a èssere  publicada in manera formale in sa gazeta ufitziale europea sa chida imbeniente.

Su presidente de sa Regione, Christian Solinas, sutalìniat s’importu de evitare su passàgiu a s’annu de restritzione màssima pro s’àrea interessada, in manera diversa de cantu prevìdidu pro casos sìmiles. Sos territòrios incluidos in s’àrea de bardiamentu in cabudanni ant a èssere collocados in parte in sa zona 1, s’àrea “coscinu,” e in parte in sa zona 0, sena restritziones. Dòighi comunos sunt galu in fase de regulamentatzione pro sos porcos  non tzensidos in sa zona 3.

S’assessore regionale de sa Sanidade, Carlo Dòria, atribuit sa detzisione de Bruxelles a su reconnoschimentu de s’epidemia  in Durgali comente  “ocasionale.” Custu est istadu possìbile gràtzias a su bardiamentu ativu de s’Unidade de Progetu pro s’irraighinadura de sa peste suina e a sa collaboratzione de sos assòtzios venatòrios. Sa regorta de datos at cunfirmadu chi s’est tratadu de un’epidemia de “importatzione” meda limitadu.

Gràtzias a sa collaboratzione de sos cassadores, est istadu averguadu chi unos 350 sirbones sunt resurtados negativos, cunfirmende s’ausèntzia de trasmissione de su genotipu 2 in s’agreste. Custu resurtadu, giai tzertificadu dae sa Cummissione europea in s’agabbu de mese de ladàmine, at cumbintu Bruxelles a pigare custa detzisione.

Su presidente Solinas e s’assessora Dòria cuncordant in su fatu chi sa detzisione de Bruxelles rapresentet un’àteru reconnoschimentu de su modellu Sardigna in su chertu contra sa pesta suina africana.

 “Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2022-2023. LR 22/2018, art. 22”

Su Carrasegare in Sardigna: ritos e caratzas antigas e identidade chentza tempus.

Su Carrasegare in Sardigna est meda prus de una festa in caratza. Est unu ritu de tottus chi affundat sas raighinas suas in tempos attesu meda, intritzinde connottu paganu, conas agrarias e devossione populare. Sas tzelebrassiones de carrasegare in s’isula si annodittant po sa presentzia de caratzas antigas, fattas in linna o suerzu, e de costumenes carrigos de signifficos ideales. Donzi bidda custoit su propiu Carrasegare, cun ritos e personalidades unigas, dassadas dae ingendra a ingendra e ligados in manera funguda a su tziclu de sa nadura e su mundu agropastorale.

Intre sas bogadas a campu prus nodidas bi est su carrasegare de Mamujada, in su coro de sa Barbagia. Inoche isfilant sos tzelebres Mamuthones e Issohadores, friguras prenas de misteriu chi incarnant unu ritu dae sa frigura forte. Sos Mamuthones, cun sas caratzas insoro nieddas e sos marratzos pesantes ligados a s’ischina, andant a daenanti cun passos lentos e ritimigos, cun su sonu cottu de sas campanas.

Accanta a issos si movent sos Issohadores, bistidos de ruju e biancu, chi cun d’una fune acciappant baltzigamente sos ispettadores, cun d’unu gestu de bonu auguriu.

In Otzana, in su Nugoresu, su Carrasegare est dominadu dae sas caratzas de sos Boes e Merdules. Sos primos mustrant sos animales, sos boes, mentres sos secundos incarnant sos meres insoro. Sa manifestassione est un bera e propria apparada de teatru a s’abbertu, chi mustrat s’appitzigu de cuntrastu e a su mattessi tempus vivu intre s’omine e sa nadura, intre istintu e controllu.

Atterettantu ammaghiante est su Carrasegare de Oroteddi, cun sos Thurpos, friguras trinas e imbruttadas cun foddine, chi ammentant massajos e pastores. S’aera insoro modesta po seperu, muttit sa fatiga de su tribagliu in sos campiles e s’asprighine de sa vida in campagna, mentres sa protzessione paret unu ritu de puriffigassione e de torrare naschere.

In su tzentru de Aristanis bi est sa Sartiglia, una de sas manifestassiones cun sos caddos prus antigas de su Mediterraneu. Inoghe su Carrasegare leat unu carattere ispettaculare e sulenne: parigliantes cun sas caratzas si affilant cun sos caddos po chircare de infertzire un’istedda appiccada in artu, in d’unu ritu chi ponet impare abbilesa, fortuna e sacralidade. Sa Sartiglia est unu mamentu tzentrale de s’identidade de sa tzittade e est sighida dae medas ispettadores .

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22