In Paule, a unu caddu est istadu diagnosticada sa Calentura de su Nilo, ma b’at bonas noas pro s’animale. S’Asl de Aristanis at comunicadu chi s’animale, mancari apat isvilupadu sìntomos neurològicos, como ammustrende sinnos de megioru. Sa situatzione est suta controllu, comente at cunfirmadu Enrico Vacca, responsàbile de su setore de sa Sanidade Animale de s’Asl 5 de Aristanis. Vaca at fintzas sutaliniadu s’importu de su vatzinu pro prevènnere su contàgiu de sos animales dae banda de su virus de sa West Nile e at naradu peri chi virus non podet èssere trasmìtidu dae s’animale a s’òmine; sa trasmissione acontesset petzi cun su tzìntzalu.

Su contàgiu de su caddu est istadu signaladu a s’Istitutu Zooprofilàticu de sa Sardigna, chi at informadu s’Asl 5 de Aristanis. In risposta, su Dipartimentu de Preventzione de s’azienda sanitària aristanesa at propostu a su Comunu de Paule de emanare un’ordinàntzia sindacale pro ativare medidas de preventzione lestras e de controllu pro evitare s’ispàinu de su virus tra sos animales e, de cunsighèntzia, a  sas persones. S’ordinàntzia est istada firmada dae su sìndigu e pùblicada in su giassu istitutzionale de su Comunu.

Custu no est su primu casu de Calentura de su Nilo in sa zona. In austu, un’òmine de 72 annos de Siamanna est resurtadu positivu a su virus e est totora ricoveradu in s’ispidale de Sàssari. In su mese de trìulas, fiant istadas agatadas unas cantas tzìntualas positivas in Torregrande e duos corragas  mortas dae unu cassadore in su matessi territòriu de Solarussa. S’annu a in antis, in s’àrea aristanesa, si fiant averguados oto casos de contàgiu umanu de West Nile, de custos a dolu mannu bator aiant causadu sa morte de sos infetados.

S’Azienda Sanitària, a traessu de sa Diretzione e su Dipartimentu de Preventzione, est atuende una campagna de sensibilizatzione interessende mèdicos, pediatras, poliambulatòrios e comunidades sòtziu-assistentziales pro informare sos tzitadinos subra  sas precautziones chi tocat a  adotare contra sas pitzuladuras de su tzìntzalu. Informatziones prus a sa minuda subra de sa Calentura de su Nilo e subra de sas medidas preventivas sunt disponìbiles suta su situ ìnternet de s’Asl 5 de Aristanis.

“Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2022-2023. LR 22/2018, art. 22”

Sa Dea Mama: una de sas divinidades prus antigas de sa Sardigna.

Sa Dea Mama est una de sas friguras prus antigas e ammaghiantes de s’istoria de sa Sardigna. Si trattat de una divinidade feminina chi pro sas populassiones de sos tempos antigos mustraiat sa vida, sa naschida e sa saliosidade. Sos archeologos ant acciappidu medas istatueddas chi la mustrant in paritzos sitos de s’isulas, sinzu chi custa frigura teniat unu rolu importante meda in sa religione e sa cultura de sas comunidades antigas. Custos oggettos antigos sunt de mizza e mizza annos faghet, meda prima de sa tzivilidade nuragica.

Sas istatueddas de sa Dea Mama sunt casi semper pitticcas e fattas de terra cotta o in pedra. In casi tottus sas istatuas su corpus femininu est meda evidentziadu, cun tittas, bentre e costazos evidentziados. Custas formas non fuint unu particulare artisticu simple, ma teniant unu signifficu forte meda. Serbiant difattis a mustrare sa capatzidade de sa femina de dare sa vida. Pro sas populassiones antigas sa femina fuit bida comente una frigura sacra pro itte mustraiat sa naschida, sa creschida e s’andare a daenantis de sa comunidade.

In cussu tempus sa vida de sas pessonas fuit ligada a s’istrinta cun sa nadura. Sas comunidades biviant mescamente de laurantza e pesadura e dippendiant de su tottu dae sa saliosidade de sa terra.Si sos campos produiant pagu o si sos animales non proliffigaint, sa vida de sas biddas fuit in perigulu. Po custu motivu, sa saliosidade fuit cussiderada un’elementu de fundamentu e sa Dea Mama mustraiat propriu custa fortza de sa nadura capatze de ingendrare e nudrire sa vida.

Est probabbile chin sas istatueddas benzerent impittadas in su mentres de ritos religiosos o tzerimonias ligadas a sos mamentos prus importantes de sa vida de sa comunidade, comente sa semenadura, su regortu o sa naschida de sos pitzinnos. Pro mesu de custos ritos sas populassiones dimandaiant affianzu, bundantzia de sos regortos e primorosidade po sas biddas.

Sa Dea Mama fuit duncas bida comente una frigura amparadora chi garantiat s’ecchilibriu e su benessere. Intre sos oggettos prus connoschidos bi est sa Dea Mama de Turriga, un’istatuedda in terracotta de su terzu millenniu A.C. Sa frigura est bistada fatta sezzida cun sas manos supra de su bentre, unu gestu chi mustrat in manera crara su tema de sa maternidade e de s’ingendra de sa vida.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22