Unu betzu de 71 annos, primu casu de colera in Sardigna de s’epidèmia de su 1973, est ricoveradu dae belle una chida in Casteddu in su repartu de Maladias infetivas de s’ispidale Santìssima Trinidade. Sas cunditziones suas sunt istàbiles e non presentat prus sìntomos.

Sa situatzione est in su repartu de s’Asl de Casteddu de acordu cun sa de Seddori, dae ue benit su malàidu. A comintzu fiat andadu a si fàghere bisitare dae una guàrdia mèdica de Àrbus (Sud Sardigna) pro istorbos gastrointestinales. At a èssere atuadu unu protocollu de tratzamentu, a contivìgiu de su servìtziu de Igiene pùblica, pro individuare sa cadena de contàgiu in su territòriu de provenièntzia de s’òmine. Cando est arribbadu a su repartu de Maladias infetivas, su pensionadu non fiat grave, sende chi aiat sìntomos lèbios dae diversos meses, paris cun una patologia crònica de s’istentina. “Est bastada una terapia reidratante prus un’antibiotica”, at naradu su primàriu Goffredo Angioni. “Sas cunditziones suas sunt megioradas, duncas dae su puntu de bista clìnicu su malàidu istat mègius. Fortzias at èssere dimìtidu in custas dies”. Su vibrione de su colera est istadu individuadu petzi sa chida colada, a pustis de sos esàmenes fatos a su malàidu.

In generale su perìodu de incubatzione de sa maladia est cùrtzia, “duas-chimbe dies”, ispiegat Angioni. “Su sìntomu clàssicu est sa diarrea; s’arribbat fintzas a 30-40 iscàrrigas a sa die, fintzas de prus, cun emissione de cantidades piticas casa ora”, agiunghet su primàriu de Maladias Infetivas. “Posca faghet a tènnere fintzas calicunu episòdiu de vòmitu, ma in generale non si tenet calentura”.

Su colera podet èssere fintzas asintomàticu. “In sos Paisos ue est endèmicu – comente Ìndia e Sud-est asiàticu – tres casos subra de bator non sunt sintomàticos”, sighit Angioni, chi ammentat sas cunditziones chi podent àere contribuidu a s’essida a campu torra de sa maladia. Unu fatore est su calore.

“Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2022-2023. LR 22/2018, art. 22”

Carburantes, prus controllos de sa Finantza po cansare aumentos chena zustificassione.

Pustis de s’aumentu novu de sos pretzios de s’energia, po more de sas gherras in Mediu Oriente, In Italia sunt bistados affortigados sos controllos supra sos carburantes. Sa Finantza at detzisu de affortigare sos controllos supra tottu sa retza de ispartidura de benzina e gasolio fintzas in Sardigna.

S’intentu est de controllare cun attentzione donzi mamentu de su camminu chi che leat su carburante finas a sos ispartidores. In custa manera si cheret evitare chi calincunu si approfittet de sa situassione internatzionale po accreschere sos pretzios in manera chi no est zusta. Sos controllos sunt po tottu sos carburantes e partint dae sas dittas chi important o ispartint benzina e gasolio e arribant fintzas a sos ispartidores. Sa Finantza est controllande documentos, fattura e pretzios po cumprendere sis sos accreschimentos sunt currettos.

In sos urtimos tempos su pretziu de sos carburantes est torradu a pigare po more de sa tesones internatzionales e de sos problemas de su mercadu de s’energia. Cando bi sunt crisis o gherras, difattis, su pretziu de su petroliu podet accreschere in presse meda e custu interessat sos pretzios de benzina e gasolio. Propriu pro custu motivu sas autoridades cherent evitare chi calincunu irfruttet sa situsassione po balanzare prus de su chi est netzessariu. Sos accreschimentos de sos pretzios, difattis, deppent dipendere solu dae s’andamentu de sos mercados internatzionales e non dae cumportamentos iscurrettos.

S’affortigamentu de sos controllos est bistadu detzisu dae su Ministeru de s’Accolomia e de sas Finantzias, chi sighit dae accanta sos pretzios de sos carburantes in Italia. S’intentu printzipale est de diffendere sos tzittadinos e garantire trasparentzia. In d’unu mamentu in su cale su pretziu de s’energia est meda istabbile, est importante controllare chi tottu su sistema funtzionet rispettande sas regulas. Sos controllos de sa Finantza ant a sighire in sas chidas imbenientes in totta Italia. Sos controllos ant a serbire po cumprendere si sos pretzios chi sunt faghinde sos ispartidores sunt beros o si bi sunt cosas chi no andant bene.

S’intentu finale est de garantire chi sos affinadores paghent unu pretziu zustu e chi su mercadu de sos carburantes adduret craru e controlladu, chena ispeculatziones e aumentos non zustifficados.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22