Ite ispinghet sos indivìduos de diversas èpocas istòricas a bìvere in comunidade? Comente naschent sas tzitades, comente interagint e pro ite benint abbandonadas? Custas sunt petzi unas cantas pregontas chi ant a èssere a su tzentru de su Sardinia Archeo Fèstival, un’eventu divulgativu subra de s’archeologia e non solu, chi ocannu lmpet sa de bator editziones suas, pessadu e organizadu dae s’assòtziu Itzokor.

Su Fèstival s’at a fàghere in Casteddu, acanta sos ispàtzios de su “Ghetto”, sa chenàbura 9 e su sàbadu 10 de làmpadas, e acanta s’ExMe de Carluforti su sàbadu 17 de làmpadas, cun una sèrie de addòbios chi ant a girare a fùrriu a su tema “Torrada a Itaca”. Sos organizadores sutalìniant chi at a èssere “una riflessione subra de sa tzitade mìtica omèrica, sìmbulu de biàgios e torradas, ma mescamente de sabiore e connoschimentu”.

“Su sedentarismu umanu, a su mancu partinde dae su Neolìticu, at portare s’òmine a benefitziare de sos privilègios de sa vida comunitària”, afirmant sos membros de Itzokor. “Ma pro ite amus seberadu custu caminu? Custa at a èssere sa prima pregonta chi amus a chircare de rispòndere in sa editzione noa de su Sardinia Archeo Fèstival. E posca, amus a afrontare totus sas àteras pregontas chi nde derivant: cando sunt istasos pesados sos primos tzentros de vida comunitària? Ite determinat s’organizatzione sotziale, polìtica, culturale e urbanìstica chi mutimus ‘tzitade’? Amus a chircare de cumprèndere fintzas comente una tzitade morit, comente unu tzentru urbanu s’isbòidat e ue finint sos abitantes suos. Amus a esplorare sas istòrias de sas fundatziones de tzitades famadas comente Cartàgine, sas dinàmicas de pòdere de sas tzitades etruscas e amus a chircare de cumprèndere ite est capitadu in sa Sardigna nuràgica o in su Mediterràneu cun s’arribu de s’Islam. Ma su Fèstival at a èssere fintzas un’oportunidade pro rèndere donu a sa tzitade de Casteddu, torrende a costrùere s’istòria sua de su Chimbighentos a sas ricostrutziones sutzessivas a sos bombardamentos de su 1943. L’amus a fàghere fintzas a traessu de sa letura de sos documentos pretziosos arrimados in sos archìvios tzitadinos. In su matessi tempus, amus a ghetare un’ograda subra de realidade prus piticas, chi nointames torrant a propònnere in  iscala minore sas dinàmicas de organizatziones polìticu-sotziales tìpicas de sos tzentros mannos, e nos amus a pedire si siat a beru netzessàriu faeddare de ‘burgos’ cando si tratat de biddas”.

“Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2022-2023. LR 22/2018, art. 22”

Benito Urgu, unu de sos comigos prus connoschidos e appretziados de sa Sardigna.

Attore, cabarettista e tzelebridade televisiva, in sos annos est divennidu populare meda gratzias a sos ispettaculos ispassiosos suos e a sas friguras chi contant cun iscrombu sa vida de donzi die in s’isula. Naschidu in Aristanis, Urgu at incuminzadu sa carriera sua in su mundu de s’ispettaculu medas annos faghet. Fintzas dae s’incumintzu at leadu supra de su cataffale una comicidade simple e ispontanea, a s’ispissu ispirada a sa manera de faeddare,costumenes e situassiones tipicas de sa Sardigna.

In sos sketch suos contat cun lepiesa sa vida in sas biddas, su connottu e sas iscenas pitticcas de donzi die, iscenas in sas cales medas pessonas resessint a si reconnoschere in manera fatzile. In su mentres de sa carriera longa sua at partetzipadu a medas ispettaculos teatrales, programmas televisivos e in sa radio.

Cun sa manera sua de faghere nadurale e s’humor derettu est resessidu a conchistare su pubbricu de tottu s’isula. Meda de sas friguras suas sunt divennidas connoschidas pro itte presentant in manera chi divertit su meledu e sos comportamentos de sa zente sarda.

Sa comicidade de Benito urgu si fundat supra trempas simples e istorias chi naschent dae sa vida de donzi die. In sos ispettaculos suos faeddat a s’ispissu de sa vida in sas biddas, de su connottu e de su cambiu de sa sotziedade. In medas occasiones impittat fintzas paraulas e maneras de narrere de sa limba sarda, faghinde divennere sas mustradas suas fintzas prus accurtzas a sa cultura e realidade de s’isula.

Cun su colare de sos anno est divennidu unu puntu de relata po sa comicidade in Sardigna. Sos ispettaculos suos sighint a essere sighidos dae medas pessonas e sunt unu mamentu de divertimentu ma fintzas una manera po contare cun iscrombu sa vida e sos cambios de s’iscrocca. In prus de sa comicidade, Benito Urgu at semper mustradu attentzione meda pro sa cultura e su connottu de sa Sardigna.

Pro mesu de su tribagliu suo ad dadu unu contribbudu pro faghere connoschere e balorizzare mamentos importantes de s’identidade de s’isula, battinde supra de su cataffale istorias e situassiones chi faghent parte de sa vida e de sa memoria de sas comunidades locales.

Cun sa forma simple sua, deretta e ispontanea, Benito Urgu at fraigadu una carriera longa in su mundu de s’ispettaculu. Fintzas oe est cussideradu una de sas caras prus connoschidas de sa comicidade sarda e sighit a essere appretziadu dae pessonas de ingendras divressas.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22