Ite ispinghet sos indivìduos de diversas èpocas istòricas a bìvere in comunidade? Comente naschent sas tzitades, comente interagint e pro ite benint abbandonadas? Custas sunt petzi unas cantas pregontas chi ant a èssere a su tzentru de su Sardinia Archeo Fèstival, un’eventu divulgativu subra de s’archeologia e non solu, chi ocannu lmpet sa de bator editziones suas, pessadu e organizadu dae s’assòtziu Itzokor.

Su Fèstival s’at a fàghere in Casteddu, acanta sos ispàtzios de su “Ghetto”, sa chenàbura 9 e su sàbadu 10 de làmpadas, e acanta s’ExMe de Carluforti su sàbadu 17 de làmpadas, cun una sèrie de addòbios chi ant a girare a fùrriu a su tema “Torrada a Itaca”. Sos organizadores sutalìniant chi at a èssere “una riflessione subra de sa tzitade mìtica omèrica, sìmbulu de biàgios e torradas, ma mescamente de sabiore e connoschimentu”.

“Su sedentarismu umanu, a su mancu partinde dae su Neolìticu, at portare s’òmine a benefitziare de sos privilègios de sa vida comunitària”, afirmant sos membros de Itzokor. “Ma pro ite amus seberadu custu caminu? Custa at a èssere sa prima pregonta chi amus a chircare de rispòndere in sa editzione noa de su Sardinia Archeo Fèstival. E posca, amus a afrontare totus sas àteras pregontas chi nde derivant: cando sunt istasos pesados sos primos tzentros de vida comunitària? Ite determinat s’organizatzione sotziale, polìtica, culturale e urbanìstica chi mutimus ‘tzitade’? Amus a chircare de cumprèndere fintzas comente una tzitade morit, comente unu tzentru urbanu s’isbòidat e ue finint sos abitantes suos. Amus a esplorare sas istòrias de sas fundatziones de tzitades famadas comente Cartàgine, sas dinàmicas de pòdere de sas tzitades etruscas e amus a chircare de cumprèndere ite est capitadu in sa Sardigna nuràgica o in su Mediterràneu cun s’arribu de s’Islam. Ma su Fèstival at a èssere fintzas un’oportunidade pro rèndere donu a sa tzitade de Casteddu, torrende a costrùere s’istòria sua de su Chimbighentos a sas ricostrutziones sutzessivas a sos bombardamentos de su 1943. L’amus a fàghere fintzas a traessu de sa letura de sos documentos pretziosos arrimados in sos archìvios tzitadinos. In su matessi tempus, amus a ghetare un’ograda subra de realidade prus piticas, chi nointames torrant a propònnere in  iscala minore sas dinàmicas de organizatziones polìticu-sotziales tìpicas de sos tzentros mannos, e nos amus a pedire si siat a beru netzessàriu faeddare de ‘burgos’ cando si tratat de biddas”.

“Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2022-2023. LR 22/2018, art. 22”

Sa Fundatzione Mont’e Prama si cuffirmat animadore in Firenze pro su TourismA.

Sa Fundatzione Mont’e Prama si cuffirmat animadore in Firenze pro su TourismA, su salone de s’archeologia e de su turismu culturale accasazzadu in su Palattu de sos Cungressos e ordiminzadu dae Giunti Editore impare a sa rivista Archeologia Viva. Una vitrina natzionale importante chi at bidu s’intzidida attiva de s’ente impignadu in su controllu e baloritzassione de sos sitios de su Sinis, cun d’unu programma padriu de addobios dedicados a sos contos de sas prendas de Crabas.

In su mentres de sos addobios sunt bistados illustrados sos disignos de chirca e baloritzassione de su Parcu Archeologicu naturale de su Sinis, cun d’unu devuccamentu supra sas attividades iscientificas chi si sunt faghinde e supra sos avantzamentos chi ponent a cunfruntu su patrimoniu archeologicu, sa bista e s’isviluppu chi si podet sustentare. A presentare sas attividades sunt bistadas sas archeologas Ilaria Orri e Viviana Pinna, s’archeologo Giorgio Murru e su presidente de sa Fundatzione Antony Muroni.

Meda logu est bistadu dedicadu fintzas a sos disignos chi si sunt faghinde in sos sitios chi tenet sa Fundatzione, poninde attentzione meda a sos interventos de mezzoramentu po s’intrada e s’ammodernamentu de sa zura archeologica de Tharros, addia de su programma de accreschimentu de su Museu Tzivicu Giuanne Marongiu. Intre sos temas tzentrales, sas prossimas esposissiones dedicadas a sos zigantes de Mont’e Prama e de devuccamentu intre su mundu Nuragicu e cussu Etruscu. Supra cust’urtimu disignu ant faeddadu Giorgio Murru e s’etruscologu Paulu Giulierini, evidentziande su percursu iscientificu de s’esposissione de su tempus benidore.

In su mentres de sa maniffestassione no est mancadu unu mamentu de cunfruntu cun espertos e buyer interessados a su turismu archeologicu, occasione chi serbit pro affortigare sas relatas e faghere connoschere s’iscrocca de Crabas comente destinatzione culturale importante. Sa presentzia a TourismA est po sa Fundatzione Mont’e Prama un’atteru passu in su caminu de affortigamentu de sa frigura sua a livellu natzionale, cunfirmande su rolu tzentrale de su Sinis in sa bista de
s’archeologia mediterranea e de su turismu culturale.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22