Iscoberta istraordinària in sa costa de Cùllieri, in provìntzia de Aristanis. Una pitzinna de oto annos at agatau pro cumbinatzione unu fòssile raru chi si podet datare a 13 milliones de annos oe. Pro iscoprrire e cumprèndere de ite si tratat e prus che totu su valore suo, amus dimandadu a su geòlogu Luigi Sanciu chi istùdiat dae maicantos annos custos repertos de grandu importu pro sa geologia de s’ìsula.

Durante unu trekking organizadu in sa zona dae su geòlogu Luigi Sanciu cun s’assòtziu 3 Zàinos Hiking una pisedda agatat fòssile raru de 13 milliones de annos a como. In pagos faeddos si tratat de un’eritzu de mare raru meda e diferente meda de su chi semus abituados a connòschere, pròpiu pro more de sa raridade sua.

“Oe custos eritzos non sunt prus presentes in su Mare Mediterràneu – at naradu su geòlogo Luigi Sanciu chi at publicadu  sas fotos in sas pàginas sotziales cosa sua – ma sighint a populares mares caentes in diversas àteras latitùdines. In sas duas fotografias  podides fàghere unu cunfrontu intre su fòssile e su discendente “atuale” suo”.

In Sardigna sunt medas sos giassos naturalìsticos, geològicos, paleontològicos e mineralògicos chi sunt istados istudiados e tzensidos; intre sos tantos geositos, medas a dolu mannu non sunt avalorados e a bias nemancu connotos, si no dae sos prepostos de su setore e de sos istudiosos. Est impossibile elencare e descrìere totus sos geositos  interessantes chi podimus agatare in Sardigna, mancari medas de custos tèngiat peri una importàntzia  a livellu natzionale e non solu. Unu de custos est seguramente cussu de Capo Nieddu – Cùllieri (OR)-  pròpiu in sa zona de s’Architu, creadu dae su Rio Salighes. In custu giassu su riu si ghetat in mare diretamente de sas pedra vulcànicas de su Plio-Pleistotzene. A Capo Nieddu si crompet colende dae Santa Caterina de Pittinuri in diretzione de su Country Resort Capo Nieddu, colende in unu caminu isterradu.

“Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2022-2023. LR 22/2018, art. 22”

Calidade de s’ària in Sardigna: unu cuadru intreu chi faghet coraggiu.

Sa Sardigna registrat in su 2024 unu cuadru intreu positivu subra de sa calidade de s’ària, mancari cun calicuna dificultade in alas suta custante osservassione. Est su chi cumparit dae sa Relatzione annua subra de sa calidade de s’ària preparada dae s’Arpas. In s’ala  de Casteddu, chi cumprendet ses comunos e tres logos de osservassione, non sunt istados agatados codiamentos de sas affrontaduras de sa leze. Sas bessidas printzipales de bogada abbarant su tràficu, su calllentamentu de sas domos e sas attividades portuales, aeroportuales e ferroviarias.

Fintzas in sas alas urbanas de Tàtari e Terranoa sa situatzione abbarrat firma e in sas affrontatziones de sa leze. In Tàtari sas bessidas bènint printzipalmente dae su tràficu e dae su callentamentu de sas domos, mentres in Terranoa sunt de importu fintzas sas attividades portuales e aeroportuales. In ambas alas non sunt istados iscobertos codiamentos de sos valores de affrontamentu.

Attentzione particulare benit dae sas alas industriales. In s’ala de Assèmini-Maccrarieddu si cunfirmat una minimada a pagu a pagu de sos livellos de anidride solforosa, in lìnia cun s’inclinu de sos ùrtimos annos.

In s’ala de Sarrocu sos livellos mèdios de benzolo sunt in minimamentu rispetu a sos annos colados, chene codiamentos de sas affrontaduras; si registrant oras de punta in calicuna ocasione, ma no medas de ponnere difficultades. S’ala de Portescusu-Portovesme, caraterizada dae unu carrigu mannu de bogadas, mantenet una situatzione medrada. A s’acabu, in s’ala industriale de Portu Turres sos valores de sos impestadura resurtant lebados e totu intro  de sas affrontaduras de sa leze.

In sas alas rurales, sos sete logos de osservassione cunfirmant valores firmos e in manera làsca intro de sos lìmites de sa leze. S’indittadore ozono si mantenet intro de s’affrontadura, mentres sa caraterizatzione de sos prueres fines pro metallos pesantes mustrat valores sutta  de sas affrontaduras e de sos iscopos de sa leze.

“Attività realizzata con il contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2024- 2025.LR22/2018, art.22”