Si cherimus connòschere bene sa cultura de unu pòpulu, est pretzisu a connòschere sa mùcica sua. A ddu nàrrere est s’etnomusicologia,  sa disciplina chi istùdiat in particulare sa mùsica populare e traditzionale. Sa mùsica, totu sa mùsica, in ogni forma sua, est semper acapiada a sos fatos de sa vida de s’òmine. Pro mèdiu de sa mùsica faghet a cumprèndere comente sa gente istat in paris, s’ispàssiat, si cummovet, sufrit, si cunfrontat, cale siat sa bisione sua de su mundu.

Pro custu podimus cunsiderare sa mùsica comente unu trastu privilegiadu pro s’atzessu a sa cultura de unu pòpulu e duncas a sa limba sua. Mùsica e limba sunt elementos fundamentales in ogni cultura e sunt acapiadas tra issas. In Sardigna sa mùsica est difùndida e praticada meda in totus sas formas espressivas suas. Tenimus sa mùsica populare traditzionale, sa mùsica populare moderna, dae su jazz, a sa mùsica clàssica e a lìrica.

In Sardigna, posca, esistint medas fèstival e cuncursos de mùsica traditzionale, pro no allegare de trasmissiones televisivas dedicadas.

Una particularidade de sa mùsica sarda traditzionale est chi est sighida meda. Est una mùsica chi, mancari sas contaminatziones modernas, in Sardigna sighit a èssere raighinada meda. Difatis est praticada dae mannos e dae minores. Est atuale, gràtzias pròpiu a su fatu chi a la praticare sunt pitzocos e pitzocas, pipios e pipia. Ma non solu. A sa mùsica sarda s’acòstiat peri persones de àteros logos, comente cussos giaponesos chi cantant a tenore.

E fortzis est pròpiu custa sa cosa prus importante, su de s’abèrrere a su mundu! Ma pro ite sa matessi cosa non acontesset cun su sardu? S’esèmpiu de sa mùsica sarda lu diat dèpere sighire peri sa limba nostra. Difatis si sos giòvanos sardos s’esserent apassionados a su sardu gosi comente s’apassionant a sa mùsica sarda, oe in Sardigna diamus a èssere a beru unu pòpulu bilìngue. E si a sa limba sarda s’esseret apassionados fintzas sos istràngios gosi comente sutzedet cun sa mùsica, sa limba nostra non diat èssere in perìgulu de estintzione comente est immoe.

A contos fatos, difatis, si sa mùsica est s’aina prus importante pro connòschere sa cultura de unu pòpulu, sa limba est a fundamentu de ogna cultura.

“Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2022-2023. LR 22/2018, art. 22”

“Su Nenniri”, s’antigu connottu sardu chi abbisat sa Pasca.

Cun s’arribu de sa Pasca, in biddas meda de sa Sardigna torrat unu de sos connottos prus antigos e ammaghiantes de s’isula:”su Nenniri”. Si tratta de chimizones de ranu o atteros semenes creschidos a s’iscuru, chi affigurant sa torrada a bida e s’isperantzia, ligados a sos ritos de sa Chida Santa. S’ammanitzu incuminzat parizzas dies prima de Pasca, sos semenes benint postos a brotare in bottos pitticcos, a s’ispissu prattos o canisteddos,cuzigados e attesu dae sa lughe. In custa manera creschent fines,craros e delicados, leande unu colore giallu chisinathu tipicu meda.

Sa forma insoro chidrina e s’aera casi de “sufferentzia” crischiant comente iscromba su sacriffitziu e sa morte de Cristus. In su mentres de sa Chida Santa,”is nenniris” che benint leados in cresia e impittados pro adornare sas tumbas, sos artares pro su Giovia Santu. In carchi bidda benint postos cun contivizu particulare impare a frores,qandelas e pannos, creande bistas simples ma prenas de signifficu.Est unu zestu chi aunit fede e connottu populare, chi andat dae ingendra a ingendra.

In comunidades meda, mescamente in sas biddas prus pitticcas, s’ammaniada de sos nenniri est fintzas unu mamentu de cundivisione.A s’ispissu sunt sas feminas e sos bezzos a si nde occupare, impare cun zovanos, chi gai imparant su balore de custos ritos antigos. Custu connottu tenet raighinas attesu meda, mancari ligadas fintzas a ritos de sa laurantza prima de Cristu, chi tzelebraiant su cursu de sa natura e sa torrada a bida pustis de s’jerru.Cun su tempus, custos signifficos si sunt intritzados cun sa religione cristiana, dande vida a una cosa chi oe mustrat impare morte e torrada a bida.

“Su nenniri” non est solu unu elementu de decoradura, ma unu signu fungudu de sa cultura sarda. In d’unu mundu chi cambiat a sa lestra, custos connottos sighint a bivere gratzias a sa memoria de sas comunidades e a su disizu de no perdere sas raighinas insoro.Cun sa Pasca chi est accanta, cussos chimizones divennint gai unu nuntzu simple ma forte:pustis de donzi tempus buggiu, sa vida agatta semper sa manera de torrare a naschere.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22