Est lòmpidu s’annu nou, unu 2023 càrrigu de isperu e de disafios mannos chi nos abetant. Nos lassamus a palas unu 2022 chi est istadu unu de is prus istragosos de s’istòria moderna.

S’Europa s’est agatada a parare fronte a sa gherra in Ucràina chi at postu in ghenugru s’economia de totu su mundu e mescamente at cajonadu vìtimas meda.

S’Unione Europea e àteras natziones ant corfidu su guvernu de sa Russia cun santziones ecònomicas, pro chircare dae fàghere frimare s’invasione chi at cumandadu su presidente Vladimir Putin.  Pro immoe no est serbidu a nudda, cun sa gherra chi est sìghendu e is prejos de is cosas sunt crèschidos, mescamente s’enertzia, comente s’eletritzidade e su carburante. Tzertu non sunt mancadas puru is ispeculassiones finantziarias.

A nàrrere chi  s’annu “betzu” fiat ispetadu comente cussu de sa ripresa a pustis sa pandemia de su Covid-19, unu nemigu piticu e invisìbile chi at ammustradu totu sa fragilidade de sa Tziviltade umana. Sa vatzinatzione est istadu unu passu importante meda pro parare fronte a sa tzirculatzione de su virus e immuzzare sa populatzione, ma sa gherra in Ucràina at arèschidu sa ricostrutzione ecònomica.

Pro custu rejone est importante meda pro s’Itàlia su Recovery Fund, su fundu pro sa ripresa cun tìtulos europeos comunos pro finantziare sa ripresa de totus is Paisos prus corfidos de sa crisi a pustis de s’epidèmia, e depet donares rispostas subra disafios mannos pro lantzare torra s’economia. Difatis gente meda at pèrdidu su traballu, cun famìlias a arriscu poberesa.

Un’ocasione manna pro su Paisu nostru pro chircare de nde essire cantu prima dae custa  situassione e pro pensare a una natzione prus moderna.

S’isperu est chi su guvernu nou ghiadu de Giorgia Meloni at a èssere sabiu e cun coràgiu at a dimustrare capatzidades mannas pro afrontare is dificultades chi amus a agatare in s’àndala de is meses benentes. Ant a serbire respostas lestras e chi faghent efettu, pro ite ddu mèritat sa populatzione chi at fatu sacrifìtzios in custus ùltimos annos.

“Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2022-2023. LR 22/2018, art. 22”

Referendum supra sa zustissia, itte prevedit sa refforma supra sa cale ant a votare sos italianos.

Su 22 e 23 martu sos italianos ant essere giammados a votare pro detzidere si cambiare carchi parte de sa Costituzione in sa parte de su funtzionamentu de sa magistradura.Supra s’ischeda elettorale bi at essere una dimanda meda cumplicada pro itte bi sunt solu sos numeros de sos articulos de sa Costituzione chi ant essere cambiados, chena ispiegare in manera simple cale sunt sas novidades chi si prevedint.

Su referendum no est pro problemas medas chistionados de sa zustissia italiana, comente sos protzessos longos meda o sa mancantzia de pessonale in sos tribbunales. Su votu si cuntzentrat imbetzes supra s’ordiminzassione de sa magistradura e supra sas regulas de su tribagliu de sos magistrados. Sa refforma prevedit tres cambiamentos printzipales e importantes.

Bidimolos. Su primu est s’ispitzigu intre zuighes e pubbricos ministeros. Oe bintrant in sa magistradura cun su mattessi cuncursu e faghent parte de su mattessi assentu. Cun sa refforma sos duos caminos diant essere divididos in manera deffinitiva. Segundu chie agguantat su cambiamentu custa divisione diat faghere divennere su zuighe prus indipendente in su mamentu in su cale devet dezidere si una pessona est innozente o affartada. Chie est contrariu, invetzes, pensat chi su sistema de oe affiantzet giai ecchilibriu e chi ispitzigare de su tottu  sos duos rolos potat creare difficultades novas.

Su segundu puntu est pro su Cunsizzu Superiore de sa Magistradura, s’organu chi si occupat de sas carrieras de sos magistrados. Sa refforma prevedid de lu ispitzigare in duos: unu dedicadu a sos zuighes e unu a sos pubbricos ministeros. Sos partetzipantes diant essere seperados cun d’unu sorteamentu e non prus cun d’una elessione. S’urtimu cambiamentu est pro su sistema chi dezidit pro sas penalidades a sos magistrados. Sa refforma prevedit sa creassione de unu organismu novu chi si diat occupare propriu solu de custos protzedimentos.

Cun su referendum sos tzittadinos ant deppere seperare si mantennere sas regulas de como o faghere custos cambios in su funtzionamentu de sa magistradura italiana. In sas urtimas chidas custas votassiones ant tentu azzesu su cunfruntu politicu e sas animas de sos partidos.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22