S’imàgine est sa proa segura chi a su tzentru de sa Bia de sa Pàgia b’at un’istampu nieddu. Publicadu in sa rivista  The Astrophysical Journal Letters, su resurtadu est istadu annuntziadu in totu su mundu. A tres annos dae sa prima foto, s’imàgine noa cunfirmat definitivamente s’esistèntzia de un’istampu nieddu a su tzentru de sa galàssia nostra. Satisfatzione manna de Ciriaco Goddi de Universidade de Casteddu, chi at collaboradu a sa chirca, e de Elisabetta Liuzzo Nicola Marchili, Kazi Rygl, totus e tres de s’Inaf,  Mariafelicia De Laurentis de Universidade Federicu II de Nàpule e Infn, e Rocco Lico de Instituto de Astrofísica de Andalucía e Inaf.

Sa foto est istada otenta gràtzias a una rete globale de oto radiotelescòpios, tra custos su prus potente  de su mundu: Alma (Atacama Large illimeter/submillimeter Array), a su cale s’Itàlia partètzipat a traessu de s’European Southern Observatory (Eso) e acasàgiat su nodu italianu de su Tzentru regionale europeu Alma acanta sa sede de s’Inaf de Bologna.

Sos radiotelescòpios funtzionant in cuntemporànea e totu paris sunt istados puntados cara a su coro de sa galàssia pro diversas notes in su mese de abrile de su 2017, regollende datos  pro medas oras, pròpiu comente si  faghet un’espositzione longa cun una màchina fotogràfica. Nointames Sagiutarius A* siat meda de prus probe respetu a su primu istampu nieddu fotografadu, a  nd’otènnere s’imàgine est istadu meda de prus difìtzile: ca est prus piticu e su gas chi girat  a inghìriu suo a totu biore, non permitit una bona visibilidade. Duncas, pro otènnere s’imàgine est tocadu a fàghere una mèdia de sas medas imàgines otentas in sa campagna de chirca.

 “Progetto finanziato con l’Avviso Pubblico IMPRENTAS annualità 2021-2022”

Si serrat cun d’unu bilanciu cumplessu sa chida de abbizu po su tempus malu chi at interessadu sa Sardigna, sinzata dae ira de abba, bentu forte e marettadas chi ant postu sutta de pressione medas zuras de s’isula.

Sa fase pius critiga est bistada dae s’incuminzu e sa metade de sa chida, cando sa Protessione Tzivile at dadu sa cramida de livellu ruggiu po arriscu idrogeologicu e po s’abba. Sas cundissiones de su tempus contrarias ant corpadu in manera particulare sa parte de giosso e est de sa Sardigna, cun Campidanu, Iglesiente e sas zuras attraessadas dae sas caudas de su Flumendosa e Flumineddu intre sas pius esponnidas a s’abba chi proiat semper de pius, mentres in sas costas si sutzessaiant marettadas fortes e corfos de bentu chi sunt arrivados a intensidade manna.

Problemas sunt bistados signalados in su Nord de s’isula, dae sa Gaddura a su Logudoro, inube s’abba e su bentu ant criadu problemas in tottue. Paritzos sos interventos de sos Vigiles de su Fogu po allagamentos, smuronamentos, arbules ruttos e carrelas inube non si podiat passare, cun calicuna serrada po prevensione. Medas Comunes ant serradu sos uffitzios insoro e sas iscolas, sos parcos e sos campusantos, mentres sas isquadras de Protessione Tzivile ant controlladu flumines e trainos.

Su contu de sos dannos lu sunt ancora faghinde, ma bi sunt problemas po sos impiantos, attividades de sa laurantza e cussas de sas costas, chentza chi po su mamentu bi siant mortos o fartados graes. Una cosa custa chi si pensat bi siat po sa bonidade de su sistema de abbizu e sa risposta lestra de sas istrutturas de emergentzia. Commente sun mezzoradas sas cundissiones de su tempus in su fine chida, s’abbizu est bistadu minimadu, mancari addutret arta s’attentzione po fenomenos frastamazos e po controllare sos dannos fattos dae su tempus malu chi at sinzadu in manera importante sa chida in Sardigna.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22