Rossana est unu robot assistente de biblioteca capatzu de interagire cun is bisitadores averiguende sa disponibilidade de is libros rechestos e acumpangende is impitadores a is parastàgios acanta sunt collocados.

Presentada is dies coladas in Casteddu, Rossana at leadu su nùmene de s’acrònimu de su sistema operativu Ros – Robot operating system -, e est su primu robot antropomorfu de su Crs4, su Tzentru de chirca de su Parcu sientìficu e tecnològicu de sa Sardigna, isvilupadu in collaboratzione cun Athlos, azienda ispetzializada in intelligèntzia artifitziale e interatzione tra òmine e màchina.

Su màrchiu ‘Rossana’ est istadu depositadu pro identificare s’hardware, is cumponentes fìsicos e su software de movimentu de su robot. In custu progetu, s’azienda at ativadu unu sistema cunversatzionale avantzadu realizadu a posta pro su robot, cun unu ‘cherbeddu’ chi est a tretu de cumprèndere, allegare, subènnere e de imparare. In prus, gràtzias a una memòria esperientziale basada subra su reconnoschimentu visivu de is ddi chistionant, podet gestire arresonos personalizados.  Su robot est ispetzializadu comente un’assistente bibliotecàriu chi donat inditos subra is libros e subra is autores presentes, e prus in generale subra àteros autores e volùmenes. Sa màchina si prestat a àteras isperimentatziones e tenet potentzialidades mannas de isvilupu in pro su chi pertocat s’interatzione cun s’ambiente esternu.

Massimo Deriu, tecnòlogu de su CRS4, paris cun is giòvanos collegas Federico Bachis e Marco Massa, est su chi at presentadu dimanda de brevetu de su sistema de navigatzione “a su serradu” chi permitit a su robot de si mòvere in intro de un’ispàtziu fìsicu limitadu.

Su protòtipu est su resurtadu finale de su progetu cramadu “Robotika”, finantziadu dae Sardegna Ricerche cun 300.000 èuros, chi previdiat s’isvilupu de unu protòtipu de robot fìsicu cunversatzionale. S’isperimentatzione, fata belle totu durante su segundu acorru causadu dae sa pandemia, est istada portada a in antis in is laboratòrios de su CRS4, cuncordados pro s’ocasione comente chi èsserent is aposentos de una biblioteca.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2020-2021. LR 22/2018, art. 22

Si serrat cun d’unu bilanciu cumplessu sa chida de abbizu po su tempus malu chi at interessadu sa Sardigna, sinzata dae ira de abba, bentu forte e marettadas chi ant postu sutta de pressione medas zuras de s’isula.

Sa fase pius critiga est bistada dae s’incuminzu e sa metade de sa chida, cando sa Protessione Tzivile at dadu sa cramida de livellu ruggiu po arriscu idrogeologicu e po s’abba. Sas cundissiones de su tempus contrarias ant corpadu in manera particulare sa parte de giosso e est de sa Sardigna, cun Campidanu, Iglesiente e sas zuras attraessadas dae sas caudas de su Flumendosa e Flumineddu intre sas pius esponnidas a s’abba chi proiat semper de pius, mentres in sas costas si sutzessaiant marettadas fortes e corfos de bentu chi sunt arrivados a intensidade manna.

Problemas sunt bistados signalados in su Nord de s’isula, dae sa Gaddura a su Logudoro, inube s’abba e su bentu ant criadu problemas in tottue. Paritzos sos interventos de sos Vigiles de su Fogu po allagamentos, smuronamentos, arbules ruttos e carrelas inube non si podiat passare, cun calicuna serrada po prevensione. Medas Comunes ant serradu sos uffitzios insoro e sas iscolas, sos parcos e sos campusantos, mentres sas isquadras de Protessione Tzivile ant controlladu flumines e trainos.

Su contu de sos dannos lu sunt ancora faghinde, ma bi sunt problemas po sos impiantos, attividades de sa laurantza e cussas de sas costas, chentza chi po su mamentu bi siant mortos o fartados graes. Una cosa custa chi si pensat bi siat po sa bonidade de su sistema de abbizu e sa risposta lestra de sas istrutturas de emergentzia. Commente sun mezzoradas sas cundissiones de su tempus in su fine chida, s’abbizu est bistadu minimadu, mancari addutret arta s’attentzione po fenomenos frastamazos e po controllare sos dannos fattos dae su tempus malu chi at sinzadu in manera importante sa chida in Sardigna.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22