A Buddusò su 5 e 6 de mese e ladàmine torrat s’apuntamentu de s’atongile de Artes in Carrera, una manifestatzione devènnida in is annos unu de is apuntamentos printizpale de s’atòngiu in su Montagudu.

Unu bellu programa, unu percursu fatu de s’arte, s’istòria, s’artesania, s’archeologia, su folclore e dulcis in fundo, sa mustra subra is Durches in Sardigna organizada dae s’assòtziu “Sa coghina de sas matriarcas” .

Non solu una chirca subra sa durcheria de Buddusò, comente “s’aranzada” diferente dae cudda nugoresa, o cuddos ismentigados comente “ sa imballa”, ma una mustra chi at a donare ispàtziu a una rapresentàntzia manna de totus is durches de sa Sardigna.

Ligados a sa mustra s’ant a tènnere diversos laboratòrios sighidos dae professionistas mannos, dae sa decoradura de is pistocos sardos, dedicadu a is pipios, a incuru de Laura Mastrella e Anna Maria Sarritzu chi at a iscoviare is tècnicas e is retzetas. In prus ant a partetzipare a s’eventu maistras e matriarcas de totu sa Sardigna, giornalistas e espertos gastronòmicos.

Ocannu sa manifestatzione est dedicada a is tzentenàrios de Buddusò. Unu progetu chi s’at a contivigiare in sa realizatzione de murales particulares chi ant a rapresentare in sas bias de su tzentru istòricu òmines e fèminas buddusoinas chi ant lòmpidu su traguardu importante de su sèculu de vida devenende testimòngios istraordinàrios de un’època signada dae gherras, iscobertas e innovatziones.

“Sos murales – afirmat s’assessore de sa Cultura Tomaso Tuccone -, unint duos aspetos. Dae un’ala s’arte chi a traessu is pinturas contat calicuna cosa, dae s’àtera unu de is tretos printzipales de sa comunidade nostra: sa longevidade. Dae su 1985 a oe Buddusò at tentu 25 tzentenàrios, comente resurtadu de un’elevada calidade de sa vida”.

Pro custu motivu – ispiegat Maria Antonietta Mazzone de “Sa coghina de sas matriarcas”, s’assòtziu at a dedicare a totu sa bidda, ma mescamente a is de norant’annos “su cumbidu” comente augùriu de vida longa.

Su betzu prus mannu presente at a tènnere s’onore de donare su corpu de tùturu a sa turta selargina, ponte ideale intre sa cultura de sa durcheria dae su nord e su sud Sardigna.

A parte is durches tìpicos de Buddusò, comente “sos pinos” e “s’aranzada” , s’at a pòdere tastare sa turta de sos isposos, un’òpera de arte de Annamaria Sarritzu “drucera” de Cuartu Sant’Aleni. Una turta monumentale, chi benit fata mescamente in ocasione de sa coja selargina, a base de mèndula e prena de crema de tzùcaru.

Su cumbidu at a èssere ofertu in sa pratzita de sa Comuna Betza, una pratza antiga in ue a unu tempus si riuniant is abitantes de Buddusò batende si dae domo “sa cadrea” pro assistire a is garas de is poetas , a is càntigos a chiterra e a àteros ispetàculos de sa festa.

Referendum supra sa zustissia, itte prevedit sa refforma supra sa cale ant a votare sos italianos.

Su 22 e 23 martu sos italianos ant essere giammados a votare pro detzidere si cambiare carchi parte de sa Costituzione in sa parte de su funtzionamentu de sa magistradura.Supra s’ischeda elettorale bi at essere una dimanda meda cumplicada pro itte bi sunt solu sos numeros de sos articulos de sa Costituzione chi ant essere cambiados, chena ispiegare in manera simple cale sunt sas novidades chi si prevedint.

Su referendum no est pro problemas medas chistionados de sa zustissia italiana, comente sos protzessos longos meda o sa mancantzia de pessonale in sos tribbunales. Su votu si cuntzentrat imbetzes supra s’ordiminzassione de sa magistradura e supra sas regulas de su tribagliu de sos magistrados. Sa refforma prevedit tres cambiamentos printzipales e importantes.

Bidimolos. Su primu est s’ispitzigu intre zuighes e pubbricos ministeros. Oe bintrant in sa magistradura cun su mattessi cuncursu e faghent parte de su mattessi assentu. Cun sa refforma sos duos caminos diant essere divididos in manera deffinitiva. Segundu chie agguantat su cambiamentu custa divisione diat faghere divennere su zuighe prus indipendente in su mamentu in su cale devet dezidere si una pessona est innozente o affartada. Chie est contrariu, invetzes, pensat chi su sistema de oe affiantzet giai ecchilibriu e chi ispitzigare de su tottu  sos duos rolos potat creare difficultades novas.

Su segundu puntu est pro su Cunsizzu Superiore de sa Magistradura, s’organu chi si occupat de sas carrieras de sos magistrados. Sa refforma prevedid de lu ispitzigare in duos: unu dedicadu a sos zuighes e unu a sos pubbricos ministeros. Sos partetzipantes diant essere seperados cun d’unu sorteamentu e non prus cun d’una elessione. S’urtimu cambiamentu est pro su sistema chi dezidit pro sas penalidades a sos magistrados. Sa refforma prevedit sa creassione de unu organismu novu chi si diat occupare propriu solu de custos protzedimentos.

Cun su referendum sos tzittadinos ant deppere seperare si mantennere sas regulas de como o faghere custos cambios in su funtzionamentu de sa magistradura italiana. In sas urtimas chidas custas votassiones ant tentu azzesu su cunfruntu politicu e sas animas de sos partidos.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22