Su s’ispèrrumu de Gorropu, chi marcat sa làcana tra su sartu de Orthullè e Orgòsolo, benit bisitada ogna annu de unu muntone de escursionistas e amantiosos de sa natura. Allegamu.nos unu pagu cun Luciano Pigiosu Murgia, guida ambientale escursionistica de Orthullè chi paris cun unu sòtziu suo gestit unu de is logos prus bellos e ispantos de s’Ogiastra e de Sardigna.

Salude Luciano! Sa prima pregunta chi ti facu est custa: ite bolet nàrrere Gorropu?

Su significu de custu faeddu dda narat sa paràula etotu: in sardu gorropu est unu ispèrrumu, unu bacu isfundadu o unu logu irrocadu, pròpiu su chi est Gorropu. Sa cosa chi bògio sutalineare, pro ite medas ddu isbàlliant, est ca su nùmene est “Gorropu” e non “Su Gorropu”!

La sotziedade tua chi gestit su situ de Gorropu si narat “Chìntula”, est a narre “arcu de chelu”. Proite ais isseberadu custu nùmene?

Amus postu custu nùmene a sa sotziedade nostra pro ite est unu faeddu chi forsis s’imperat petzi un bidda mia. In prus est una paràula chi praghet a sa gente e chi abarrat deretu in conca!

Comente est nàschida s’idea de fundare sa sotziedade Chìntula?

Deo paris cun su sòtziu miu Fabrizio Vella semus semper istados amantiosos de su sartu nostru e peri de escursionismu e de paritzu tempus pensaìamus fàghere carchi cosa chi auniret is duas cosas. Tando chimbe annos faghet amus presentadu unu progetu a sa Comuna de Orthullè chi at crètidu a sa proposta nostra e nos at dadu in cuntzessione s’àera de Gorropu.

Comente est su raportu cun is biddas a làcana, Durgali e Orgòsolo?

Durgali giughet sa fortuna de bìere a Gorropu de sa bidda, pro ite ddu tenet a craru e tocat a nàrrere chi is durgalesos ddu ant semper isfrutadu su situ pro su turismu issoro, ma bisòngiat finas a nàrrere chi Gorropu est totu a banda de intro de su sartu de Orthullè. A ogna manera is raportos sunt bonos, siat cun Durgali, siat cun Orgòsolo, cun sa cale cumpartzimus su Supramonte.

Dae ue movent is escursiones? Tenides unu Campu Base?

Tzertu. Una parte de su progetu nostru previdiat s’impreu pro campu base de un’istatzione betza d is carabineris, fata in su 1959.gràtzias a unu finantziamentu Regionale a gràtzias a su permissu de sa Comuna, semus renèssidos a asseliare e torrare a nou sa caserma chi s’agatat pròpiu a metade de caminu tra Orthullè e Baunei, in s’istatale 125. Dae in cue faghimus mòvere totu is ispeditziones e is bisitas fache a Gorropu, ma peri fache a su Supramonte e a Tìscali.

Pro chie cheret ddoe tenet finas sa possibilidade de papare e de corcare?

Si nos si ddu pedint nois damus finas s’ismurzu, opuru aprontamus finas su pràngiu in is cuiles e in is pinnetos paris cun is pastores. Però a presu de su campu base, in sa passada de Sìlana, ddoe tenet unu albergo a tres isteddos chi faghet fina coghina tìpica. Se sòlitu cussigiamus a is istràngios de tzucare a indedda o ddos mandamus in calicuna pasada o B&B de Orthullè.

Pro una die de escursionismu cantu est s’ispesa?

Una die de escursione costat prus a mancu 35/40 èuros a peròmine.

Chie sunt is clientes bostros?

S’escursionista chi lompet in su mese de abrile est una pesona cumpetente e pràtica, mentras cussa chi arribat in austu est unu bisitadore casuale, pagu pràticu e petzi in chirca de ispàssiu. Posca b’est finas su professionista preparadu chi cheret fàghere esperièntzias noas o chi si cheret allenare. In pagos faeddos tenimus clientes de ogna genia e de ogna logu, europeos, cinesos, australianos, chi est belle impossìbile a individuare unu “cliente tipo”!

Cales sunt is perìgulos pro che est pagu pràticu de su monte?

Sena contare is rutòrgias chi podent semper capitare, unu de is perìgulos prus mannos est su de si pèrdere e de abarrare sena abba de bufare. A ogna modu, dae cando amus abertu s’impresa nostra, amus sucursu petzi 3 persones, pro ite damus semper totu is avertèntzias a is istràngios e totus iscurtant is cussìgios nostros. Deo paris cun su sòtziu miu semus finas espertos de primu sucursu, ma pro is casos prus graves semus in cuntatu deretu cun su sucursu ispereològicu alpinu de s’Ogiastra, chi tenet sa sea sua pròpiu in Orthullè.

Ite faghides pro fàghere respetare s’ambiente a is turistas?

Su bisitadore mèdiu naramus ca est educadu e no imbrutat su logu, antzis si leat incuru de s’ambiente e si biet calicunu chi imbrutat ddu brigat e ddu iscacamurrat! In prus in su sartu nostru no lompet sa “massa” e no ddoe tenet perunu problema pro s’echilìbriu naturale.

Depende cumbìnchere a un’istràngiu de bènnere a si fàghere is vacàntzias ite ddi dias a nàrrere?

Ddi dia a nàrrere chi Gorropu est s’ùrbidu prus artu de s’Europa, cun crontes mannas e oros de monte artos finas a 500 metros. Ma si non bastat in Gorropu ddoe faghet una matighedda rara, ùnica in totu su Mediterràneu, chi creschet petzi indedda. Si narat Acuileia Nuràgica e a dda ammirare cando est in frorende·si est unu ispantu mannu balet sa pena bìere!

S’istoria de su Casteddu Fubbalu, s’isquadra simbulu de sa Sardigna.

Sa sotziedade fundada in su 1920 in sa tzittade de Casteddu. Dae prus de chentu annos est unu puntu de relata po s’isport sardu e po medas appassionados de fubbalu. In sos primos annos de s’istoria sua, s’iquadra giogaiat mescamente in sos campionados regionales e minores de su fubbalu italianu. In cussu tempus su Casteddu non fuit ancora intre sas isquadras prus fortes de s’Italia, ma cun su passare de su tempus est creschida e at incumintzadu a mezzorare sos risurtados suos.

Una bortada importante arribat in sos annos Sessanta,cando su Casteddu resessit a arribare in Serie A, su campionadu prus importante de su fubbalu italianu. Dae cussu mamentu s’isquadra incumintzat a si faghere connoschere semper de prus fintzas a livellu naztionale. Su mamentu prus importante de s’istoria de su club arribat in s’istajone 1969-1970. In cuss’annu su Casteddu resessit a binchere s’iscudetto, su campionadu italianu. Est unu risurtadu istoricu pro itte est s’unicu iscudetto binchidu dae un’isquadra de sa Sardigna.

In cussos annos s’isquadra fuit ghiada dae s’allenadore Manlio Scopigno e intre sos giogadores prus importantes bi fuit Gigi Riva. Riva est cussideradu unu de sos attaccantes prus mannos de s’istoria de su fubbalu italianu. Gratzias a sos goals suos est divennidu su simbulu de su Casteddu e fintzas unu de sos giogadores prus amados dae sos tiffosos sardos.

Sa binchida de s’iscudetto est bistada una festa manna po totta sa Sardigna. Fintzas oe cussu sutzessu est ammentadu cun galabera manna e d’est unu de sos mamentos prus importantes in s’istoria de s’isport italianu. Pustis de cussos annos su Casteddu at sighidu a giogare po meda tempus in Serie A, ma at tentu fintzas mamentos diffitziles. S’isquadra at tentu simanas positivas e atteras prus cumplicadas, cun carchi masqada in sas categorias prus bassas. In sos annos Noranta su Casteddu est torradu a tennere resurtados bonos e at partetzipadu fintzas a cumpetissiones europeas, accomettande isquadras de atteros Paisos. Ets bistadu unu periodu importante po sa sotziedade e sos tiffosos.

In sos urtimos annos s’isquadra est bistada in serie A e in serie B.Mancari custu, su Casteddu sighit a essere un’isquadra sighida meda e d’est fintzas oe unu simbulu po totta sa Sardigna.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22