Sa Comuna e s’Assòtziu Turìsticu Pro Loco de Irbono sunt contentos de bos cumbidare a sa de ùndighi editzione de sa sagra “Pane e Olio in Frantoio”, in programma su 24 e su 25 de onniasantu. Peri ocannu sa manifestatzione s’at a bèrrere aberta cun sa presentada, a ora de is 11.30, in sa Sala Plifuntzionale de sa Biblioteca Comunale, de sa gara de rally “3° Ronde d’Ogliastra”, chi s’at a cùrrere in Ogiastra su 1° e su 2 de su mese de Idas. Is mangasinos e is gazebos ant a èssere abertos giai dae is 09.30 de sàbadu pro permìtere a is amantiosos de sa gastronomia sarda de tastare e de comporare totu is licònias de sa coghina irbonesa, prima de totu s’ògiu extravèrgine de olia nou de s’annada 2012. Semper in sa Biblioteca, a ora de is 17.00, ddoe at a èssere sa presentada de “Arrastus”, s’ùrtima òpera literària de s’iscritore irbonesu Giùliu Cèsare Mameli. A merie, su caminu printzipale e is andaleddas de su tzentru ant a èssere abivadas dae s’esibitzione in andera de su Cuncordu Polifònicu “Gusana” de Gavoi e bie sero da sa mùsica de su fisarmonitzista de Loceri Alessandro Podda e dae is ballos de su grupu Folk de Biddeputzi.

Domìniga 25, a is 9 de mangianu, at a bènnere intregadu su Radar a is iscuadras chi ant a leare parte a su rally e a is 9.30 totu is mangasinos e is istand ant a retzire a is turistas e a is bisitadores cun is produtos tìpicos de sa bidda. A is 11.00, chie ddu at a bòllere, in sa Sala Polifuntzionale, at a pòdere partetzipare a su Cungressu dedicau a s’ògiu de olia, a canta ant a interbènnere istudiados e pràticos de s’argumentu. Bie is 16.00 de merie, s’Istitutu de Istùdios e de Chircas de Tàtari “Camillo Bellieni” at mustrare su CD didàticu e interativu “Su sardu de ogni die”, fatu in s’àmbitu de su progetu AERAS 2007. Su traballu at a èssere presentadu dae Micheli Pinna, diretore iscientìficu de s’Istitutu, dae is operadores linguìsticos Ivan Marongiu e Luca Piroddi e dae s’operadora de sa chirca Teresa Murgioni. A sa presentada ant a interbènnere finas sa curadora de su progetu Anna Maria Tavera, e sa responsabile de s’Ufìtziu de sa Limba Sarda de sa Provìntzia de Nùgoro Maria Antonietta Piga.

In totu is dies de festa, su 24 e su 25, s’ant a pòdere bisitare is espositziones, is forros de su pane e is molinos de s’ògiu, in ue at a èssere possìbile papare e comporare su pane deretu de bogare de su forru, s’ògiu deretu de mòlere e unu muntone de àteros produtos. In s’istand de “Su cafè pro is ànimas”a is bisitadores at a èssere cumbidadu su cafè, su tè e is biscotos sardos. Finas ocannu s’ant a fàghere is cuncursos “Su giru de s’ollu”, pro s’ògiu prus bonu, e “S’anguli de pani prus bella” pro su mègius pane. Is prèmios ant a èssere donados s’8 de su mese de Idas in su Tzentru de Agregatzione Sotziale.

“Su Nenniri”, s’antigu connottu sardu chi abbisat sa Pasca.

Cun s’arribu de sa Pasca, in biddas meda de sa Sardigna torrat unu de sos connottos prus antigos e ammaghiantes de s’isula:”su Nenniri”. Si tratta de chimizones de ranu o atteros semenes creschidos a s’iscuru, chi affigurant sa torrada a bida e s’isperantzia, ligados a sos ritos de sa Chida Santa. S’ammanitzu incuminzat parizzas dies prima de Pasca, sos semenes benint postos a brotare in bottos pitticcos, a s’ispissu prattos o canisteddos,cuzigados e attesu dae sa lughe. In custa manera creschent fines,craros e delicados, leande unu colore giallu chisinathu tipicu meda.

Sa forma insoro chidrina e s’aera casi de “sufferentzia” crischiant comente iscromba su sacriffitziu e sa morte de Cristus. In su mentres de sa Chida Santa,”is nenniris” che benint leados in cresia e impittados pro adornare sas tumbas, sos artares pro su Giovia Santu. In carchi bidda benint postos cun contivizu particulare impare a frores,qandelas e pannos, creande bistas simples ma prenas de signifficu.Est unu zestu chi aunit fede e connottu populare, chi andat dae ingendra a ingendra.

In comunidades meda, mescamente in sas biddas prus pitticcas, s’ammaniada de sos nenniri est fintzas unu mamentu de cundivisione.A s’ispissu sunt sas feminas e sos bezzos a si nde occupare, impare cun zovanos, chi gai imparant su balore de custos ritos antigos. Custu connottu tenet raighinas attesu meda, mancari ligadas fintzas a ritos de sa laurantza prima de Cristu, chi tzelebraiant su cursu de sa natura e sa torrada a bida pustis de s’jerru.Cun su tempus, custos signifficos si sunt intritzados cun sa religione cristiana, dande vida a una cosa chi oe mustrat impare morte e torrada a bida.

“Su nenniri” non est solu unu elementu de decoradura, ma unu signu fungudu de sa cultura sarda. In d’unu mundu chi cambiat a sa lestra, custos connottos sighint a bivere gratzias a sa memoria de sas comunidades e a su disizu de no perdere sas raighinas insoro.Cun sa Pasca chi est accanta, cussos chimizones divennint gai unu nuntzu simple ma forte:pustis de donzi tempus buggiu, sa vida agatta semper sa manera de torrare a naschere.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22