Su de is trasportos in Sardigna est un’argumentu dìligu meda, dae semper. Pagos, male organizados e caros che fogu. Mancu male chi in custas dies dae su Consìgiu Regionale sunt lòmpidas bonas noas. E, intendide totu cantos, custas noas pertocant is giòvanos (dae semper is prus danneficados). Sa noa, dereta dereta de bessire, faghet tènnere ispetu bonu: is pitzocos e is pitzocas dae 14 a 27 annos ant a biagiare de badas  in is naves de sa Flota Sarda S.p.a. Custa cumpangia de navigatzione noa est istada chèrfia dae sa Regione Sardigna pro more de chircare de isfrancare s’ìsula nostra dae s’egemonia istòrica de sa Tirrènia. Sa summa istantziada pro permìtere a is prus giòvanos de si pòdere ispostare sena ispatzare mancu unu soddu cun is traghetos regionales, dae sa Sardigna e bie sa Sardigna, est de 2 miliones de èuros. Custa, mancari pitica, est una rivolutzione de importu mannu pro sa terra nostra, pro ite at a fàghere a manera chi mìgias de pitzocos e pitzocas potzant biagiare cun fatzilidade, sena pensamentos e sena isetare a is ofertas raras o a su perìodu de eletzione pro torrare in sa pàtria issoro.

Su chervu sardu cona de una torrata a nachere de s’ambiente.

Su chervu sardu, connoschidu iscientificamente commente Cervus elaphus corsicanus, est una de sas castas pius ammaghiantes e de signifficu de sos animales de sa Sardigna. Tippicu de s’isula e de sa Corsica, custu animale si annodittat po sas mesuras prus pitticcas in cunfrontu a su chervu europeu e po su abbrigu fuscu chi cambiat tonalidade cun sas istajones. Po seculos at bividu in sos buscos e in sas magras mediterraneas de s’isula diveninde parte de sa bista naturale e de sa cultura locale.

In su Noighentos su chervu sardu at arriscadu de si estinghere pro more de sa cazza estremada e de sa minimada de sos logos in sos cales biviat. A sa fine de sos annos Sessanta nde adduraiant solu pagas chentinaias de tipos cuncentrados mescamente in sa parte de bassu de s’isula. Dae cussu mamentu sunt bistados incumintzados programmas importantes meda de tutela e accreschimentu chi ant permittidu a s’ispecie de torrare a occupare zuras mannas de sa Sardigna.

Oe su chervu sardu est presente in medas zuras de sos montes e corongias commente su Sulcis,su Sarrabus,S’Ozzastra e su Gennargentu. Bivet in logos riccos de buscos de elighes e magras mediterraneas, inube agattat furriadorzu e cosa de pappare. Pappat meda erba, fozzas,chimizones e fruttos,isboddiande unu rolu de fundamentu in s’ecchilibriu de sos ecosistemas forestales.

Una de sas cosas pius ammaghiantes de sa vida de su chervu sardu est su tempus de sos amores chi est in attonzu. In custa fase sos mascros bogant a fora boghes potentes po giammare sas feminas e appartare sos atteros mascros. Custu fenomenu nadurale faghet arrivare donz’annu appassionados e istudiosos, apparande un’ispettaculu unicu in sos buscos sardos, de cuntattu mannu.

Sa torrada de su chervu sardu no est solu unu sutzessu biologicu, ma puru unu signale importante po cunservare s’ambiente. Sa presentzia sua cunfirmat sa salude bona de sos ecosistemas e dat unu contribbudu a sa balorizzatzione su patrimoniu naturale de s’isula. In medas zuras su chervu est divennidu fintzas unu elementu de attrassione po su turismu naturalisticu e de ecchilibriu ecologicu. Subra de custa ispecie sunt bistados pubbricados puru paritzos libros fotogiornalisticos dae domos sardas chi lu cheriant evidentziare.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22