A sa coa su disìgiu de Claudia Porcu e de Pierre Stefhanoupulos de s’Agentzia NURA de Baunei, est a nàrrere cussu de batire in Sardigna su “Cungressu Internatzionale subra is mureddos in pedra iscàbula” s’est acumpridu: sa candidadura de s’Ogiastra, presentada duos annos faghet a dae in antis de sa commissione de s’International on Dry Stone Walling chi s’est tenta in Inghilterra, in s’University of Cumbria, est istada acollida! Gosi, dae su 21 a su 23 de cabudanni, Talana, Baunei e Irbono ant a ospitare su de 13 Cungressu internatzionale subra is mureddos a sicu, un’acontessimentu de grandu importu in ue ant a leare parte istudiosos, archeòlogos, antropòlogos e pràticos de sa matèria dae Itàlia, Fràntzia, Còrsica, Austràlia, Svìtzera, Inghilterra, Grètzia, Yemen, Catalùnia e àteros paisos.

In Sardigna b’est unu patrimòniu mannu de mureddos in pedra, fraigados durante is sèculos, chi ant signadu in su bene e in su male s’istòria de s’Ìsula nostra. Mureddas chi parent chi nos allegant de su tempus de is “chiudendas” o de su perìodu de sa “riforma agrària” cando si sunt fraigados is fortes e is muros pro poderare su terrinu pro more de ddos cortivare. Cussas pedras, chi marcant su paesàgiu sardu comente is venas in sa carena de un’òmine, oe tenent unu valore antropològiu, ambientale e ecològicu sena paragone chi tocat a defensare e a amparare. Pro custu una de is punnas printzipales de su Cungressu at a èssere cussu de incumentzare peri in Sardigna un’òpera de tzensimentu e istùdiu de is muros in perda iscapa, pro more de favorèssere interventos pianificados de tutela e de mantenimentu. In Ogiastra, su primu a àere fatu unu traballu comente a custu est, sena duda peruna, su Prof. Pasquale Zucca, chi in su 2010 at publicadu una relata subra de s’argumentu intitulada “Is muros a sicu in s’istòria de sa Bidda de Baunei”. Su cunvegnu, patrotzinadu dae sa Regione Autònoma de Sardigna e dae sa Povìntzia de s’Ogiastra, at a èssere partzidu in unu parte cungressuale chi s’at a tènnere in sa biblioteca de Talana, e in una parte de compudu in loco, in Ilbono e in Baunei, in ue s’ant a bisitare sitos de grandu interessu architetònicu e antropològicu.

Pro informatziones: Tel. 3280254077; mail ; situ

“Su Nenniri”, s’antigu connottu sardu chi abbisat sa Pasca.

Cun s’arribu de sa Pasca, in biddas meda de sa Sardigna torrat unu de sos connottos prus antigos e ammaghiantes de s’isula:”su Nenniri”. Si tratta de chimizones de ranu o atteros semenes creschidos a s’iscuru, chi affigurant sa torrada a bida e s’isperantzia, ligados a sos ritos de sa Chida Santa. S’ammanitzu incuminzat parizzas dies prima de Pasca, sos semenes benint postos a brotare in bottos pitticcos, a s’ispissu prattos o canisteddos,cuzigados e attesu dae sa lughe. In custa manera creschent fines,craros e delicados, leande unu colore giallu chisinathu tipicu meda.

Sa forma insoro chidrina e s’aera casi de “sufferentzia” crischiant comente iscromba su sacriffitziu e sa morte de Cristus. In su mentres de sa Chida Santa,”is nenniris” che benint leados in cresia e impittados pro adornare sas tumbas, sos artares pro su Giovia Santu. In carchi bidda benint postos cun contivizu particulare impare a frores,qandelas e pannos, creande bistas simples ma prenas de signifficu.Est unu zestu chi aunit fede e connottu populare, chi andat dae ingendra a ingendra.

In comunidades meda, mescamente in sas biddas prus pitticcas, s’ammaniada de sos nenniri est fintzas unu mamentu de cundivisione.A s’ispissu sunt sas feminas e sos bezzos a si nde occupare, impare cun zovanos, chi gai imparant su balore de custos ritos antigos. Custu connottu tenet raighinas attesu meda, mancari ligadas fintzas a ritos de sa laurantza prima de Cristu, chi tzelebraiant su cursu de sa natura e sa torrada a bida pustis de s’jerru.Cun su tempus, custos signifficos si sunt intritzados cun sa religione cristiana, dande vida a una cosa chi oe mustrat impare morte e torrada a bida.

“Su nenniri” non est solu unu elementu de decoradura, ma unu signu fungudu de sa cultura sarda. In d’unu mundu chi cambiat a sa lestra, custos connottos sighint a bivere gratzias a sa memoria de sas comunidades e a su disizu de no perdere sas raighinas insoro.Cun sa Pasca chi est accanta, cussos chimizones divennint gai unu nuntzu simple ma forte:pustis de donzi tempus buggiu, sa vida agatta semper sa manera de torrare a naschere.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22