Semus andados a Àrthana a agatare a Martina Piras, una giòvana domadora e istrutora de ecuitatzione chi dae unos annos gestidu paris cun su pobiddu suo, Mario Loddo, unu Tzentru Ecuestre postu a pees de Monte Idolo.

Salude Martina, cales sunt is atividades chi faghides in su Tzentru bostru?

Faghimus atividades diversas: s’allevamentu, sa doma e cursos pro imparare a sètzere a caddu. Ma pro chie cheret faghimus finas escursiones e passigiadas a caddu fatu de su sartu de Àrthana. Semus in cuntatu peri cun is iscolas de Àrthana, de Elini e de Irbono.

In cale perìodu de s’annu traballades de prus?

Est a nàrrere chi inoghe traballamus a totu annu e tenimus pagu tempus pro nos pasare, pro ite chi in unu manègiussoe tenet semper cosa de fàghere. Tocat a costoire is caddos e a ddos mascare, a segare s’erba e a acontzare s’acorru e peri àteras cosa. In ogna manera su traballu cun su pùblicu aumentat meda in beranu e in istade, cando lompent is turistas e is bisitadores.

Comente ddos domades is caddos?

Prima de totu nois nos impreamus mai modos violentos. Su caddu in natura est un’animale chi non cassat ma chi benit cassadu. Mentras calleddu, pro bos fàghere un’esempru, s’addestrat cun sa fortza e cun sa assugetamentu fìsicu e psicològicu, su caddu si domat cun delicadesa.

Allega·nos unu pagu de is cursos de ecuitatzione

Is cursos nostros sunt aparitzados segundu livellos diversos: livellu base pro is noitzolos, livellu mesanu, avantzadu e diletantìsticu. S’ispetzialidade nostra est s’imparu de sa disciplina de sa montadura pro traballu e pro dda imparare is cursistas benint sighidos dae unu istrutore ìpicu e dae unu assistente de manègiu, siat in sa pràtica, siat in sa teoria.

Pro chie ddos faghides is cursos?

Is cursos sunt abertos a chie si siat: òmines, fèminas, sanos, malàidos, mannos e piticos. S’ùnicu lìmite est s’edade chi non devet èssere mai prus bassa de 6 annos.

Cando ses divènnida amantiosa de custu animale e ite cheret nàrrere pro tue a traballare cun is caddos?

Sa passione pro custu animale est nàschida cando fia pitica. Apo semper bisadu de tènnere unu caddu e de traballare in custu ambiente oe, gràtzias a pobiddu miu custu bisu s’est realizadu. Pro custu m’intendo cuntenta e soddisfada!

Tenes calicunu àteru bisu chi dias a realizare?

Eja. Dia a bòlere abèrrere su tzentru meu a s’ipoterapia e a s’abilitatzione de is vìtimas de su coma e de is intzidentes istradales. Dia a chèrrere abèrrere finas una posada pro donare a papare a is istràngios, ma sa cosa chi bògio de prus est cussu de traballare cun is presoneris de su Càrtzere de Lanusè pro ddos fàghere torrare a una vida normale e onesta. Pro finire dia a bòlere fàghere una fatoria didàtica pro fàghere connòschere a is pipios de is iscolas is animales, massimamente is caddos.

Brevettes,Italia intre sas primas deghe in Europa: sinzales positivos mancari sa minimada.

Fintzas si si registrat una minimada pitticca in su numeru de sos brevettes, s’Italia resessit su mattessi a bintrare intre sos primos 10 Paisos in Europa. In su 2025,dittas e imbentores italianos ant presentadu 4.767 dimandas de brevettes, unu datu chi est minimadu de pagu cunfrontadu a s’annu passadu. Mancari custa minimada,peroe,s’Italia resessit a mezzorare sa posissione sua in sa classifica,arrivande a su postu 10 in su mundu e cunfirmandesi intre sos Paisos europeos prus attivos in custu campu.

Su campu chi si mustrat prus forte est cussu de sas carraduras e de sas macchinas, chi sighit a creschere mancari in su mentres atteros campos abbraccant.Appena pustis si agattant sas tennologias ligadas a sa movida de sas mertzes,comente sistemas de carradura e imballazu,sighidas dae macchina ispetziales e inzenneria tzivile. Unu cinnu positivu arribat fintzas dae sa creschida de su brevette unicu europeu, una cosa chi permittit de diffendere un’imbentu in prus Paisos cun d’una dimanda sola. Custa cosa faghet divennere simples sas protzeduras e minimat sos pretzios,facilitande pro sas ditta pitticcas e medias, ma fintzas pro sas universidades e tzentros de chirca, de tutelare sas ideas insoro e las ponnere in su mercadu.

Propriu in su campu de sa chirca pubbrica si annodittat su Cunsizzu Natzionale de sas Chircas, chi si cunfirmat intre sos interpretes printzipales in Italia e tenet unu bonu risurtadu fintzas a livellu europeu. Custu mustrat s’importantzia de sa chirca pubbrica po agguantare s’isviluppu e creare opportunidades novas. Mancari sos signales chi dant corazzu, addurant peroe difficultades. Sa minimada, mancari pitticca, in su numero de sos brevettes mustrat chi bi est ancora bisonzu de accomettare de prus sas dittas e sos imbentores, mescamente in d’unu campu internatzionale semper prus in cumpetissione. In prus,est de fundamentu minimare sas differentzia in sas zuras de s’Italia.

In tottu custu, s’Italia mustrat de tennere ancora capatzidades bonas in su campu de modernizzassione,resessinde a mantennere unu postu importante in Europa. Intamen, po mezzorare de prus at essere netzessariu imbestire de prus in sa chirca, accomettare sas dittas e azzuare sos zovanos a revertire sas ideas insoro in disignos chi si pottant faghere.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22