Est ponende camba finas in Ogiastra sa “Màrtzia de sa Terra”, sa mobilitatzione simbòlica e patzìfica promòvida dae ProgRes contra a su “Progetu Eleonora”, su pianu de chirca pro idrocarburos aprovadu dae sa Regione Sardigna a sa sotziedade Saras in un’àera de 44.300 ètaros in intro de sa Provìntzia de s’Ogiastra a presu de Arborea. Gosi comente aiat fatu Gandhi, chi 83 annos faghet doneit s’inghitzu a sa“Màrtzia de su Sale, ghiende mìgias de indianos cun unu pùngiu de sale a peròmine, pro protestare contra a sa dèguma pro su sale betada dae su guvernu inglesu, finas sa “Màrtzia de sa Terra est unu cumbidu a totus is sardos volenterosos a s’atopare totu cantos in Arborea, ognunu cun unu pùngiu de terra pro la dare in istrina a Eleonora. Custa mòvida at a serbire pro rivendicare su deretu de is sardos a detzìdere issos etotu de sa terra e de is risursas issoro, ma prus che totu de sa vida e de sa salude issoro. Pro leare parte a s’initziativa bastat a chircare su link http://marciadellaterra.progeturepublica.net/, marcare nùmene, sambenadu e bidda de poverèntzia, a manera de èssere registrados in deretura in sa mapa virtuale.

Referendum supra sa zustissia, itte prevedit sa refforma supra sa cale ant a votare sos italianos.

Su 22 e 23 martu sos italianos ant essere giammados a votare pro detzidere si cambiare carchi parte de sa Costituzione in sa parte de su funtzionamentu de sa magistradura.Supra s’ischeda elettorale bi at essere una dimanda meda cumplicada pro itte bi sunt solu sos numeros de sos articulos de sa Costituzione chi ant essere cambiados, chena ispiegare in manera simple cale sunt sas novidades chi si prevedint.

Su referendum no est pro problemas medas chistionados de sa zustissia italiana, comente sos protzessos longos meda o sa mancantzia de pessonale in sos tribbunales. Su votu si cuntzentrat imbetzes supra s’ordiminzassione de sa magistradura e supra sas regulas de su tribagliu de sos magistrados. Sa refforma prevedit tres cambiamentos printzipales e importantes.

Bidimolos. Su primu est s’ispitzigu intre zuighes e pubbricos ministeros. Oe bintrant in sa magistradura cun su mattessi cuncursu e faghent parte de su mattessi assentu. Cun sa refforma sos duos caminos diant essere divididos in manera deffinitiva. Segundu chie agguantat su cambiamentu custa divisione diat faghere divennere su zuighe prus indipendente in su mamentu in su cale devet dezidere si una pessona est innozente o affartada. Chie est contrariu, invetzes, pensat chi su sistema de oe affiantzet giai ecchilibriu e chi ispitzigare de su tottu  sos duos rolos potat creare difficultades novas.

Su segundu puntu est pro su Cunsizzu Superiore de sa Magistradura, s’organu chi si occupat de sas carrieras de sos magistrados. Sa refforma prevedid de lu ispitzigare in duos: unu dedicadu a sos zuighes e unu a sos pubbricos ministeros. Sos partetzipantes diant essere seperados cun d’unu sorteamentu e non prus cun d’una elessione. S’urtimu cambiamentu est pro su sistema chi dezidit pro sas penalidades a sos magistrados. Sa refforma prevedit sa creassione de unu organismu novu chi si diat occupare propriu solu de custos protzedimentos.

Cun su referendum sos tzittadinos ant deppere seperare si mantennere sas regulas de como o faghere custos cambios in su funtzionamentu de sa magistradura italiana. In sas urtimas chidas custas votassiones ant tentu azzesu su cunfruntu politicu e sas animas de sos partidos.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22