Missile ruttu in mare in Sardigna: operassiones de recuberu prenettadas po Mesaustu.

Unu missile Aster 30, bissinu, est ruttu in mare su mese de maju passadu allargu de sa costa orientale de sa Sardigna, intre Arbatax e Tertenia. Su coette, affiladu in su mentres de una esercitatzione militare in s’operassione Joint Stars 2025, no est arrivadu a su logu chi si prevediat e est affundadu in mare , a casi 600 metros de fundaria.

Mancari s’incidente siat de parizzos meses, sas operassiones de recuberu si prevedint solu po Mesaustu, sarbu cambiamentos de s’urtimu momentu. Si pensat puru de faghere iscoppiare su missile in su fundu de su mare, unu seperu chi diat podere faghere bessire a pizu atteras polemicas ligadas a problemas po s’ambiente.

Su missile, chi faghet parte de sa defensa aerea Samp-T, torraiat dae una finghidura chi cumprendiat sa risposta a unu presumibbile attaccu cun sos missiles contra sa tzittade de Casteddu. Su casu, cunsideradu dae sa Defensa commente un’abbenimentu tennicu remonibile, at duncas torradu a azzendere sa cuntierra supra su chi cheret narrere po sas esercitztaziones militares in Sardigna, mescamente in d’una iscrocca inube zuras mannas in terra e in mare sunt proibbidas dae annos po motivos de gherra.

Pustis de sa rutta de su missile, su 3 de lampadas passadu, s’Uffitziu marittimu de Arbatax aiat bogadu un’avvisu de attentzione po sos chi andaiant in mare, accumentande de si tennere a una distantzia de pius de 150 metros dae su puntu inue su missile est ruttu.

Su casu de s’Aster 30 no est isoladu. In su mattessi tempus, un’atteru missile, unu Stinger a raju curtzu, diat essere andadu isperdidu in sa zura de sa plaja de Murtas. A custu momentu, peroe, non si prevedint operassiones de recuberu po cust’urtimu.

Su ritardu in sos interventos e sa mancantzia de comunicassiones uffitziales lestras, sustentant sos pensamentos de sas comunidades locales e de sos assotzios ambientales.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2024-2025. LR 22/2018, art. 22

Sa Dea Mama: una de sas divinidades prus antigas de sa Sardigna.

Sa Dea Mama est una de sas friguras prus antigas e ammaghiantes de s’istoria de sa Sardigna. Si trattat de una divinidade feminina chi pro sas populassiones de sos tempos antigos mustraiat sa vida, sa naschida e sa saliosidade. Sos archeologos ant acciappidu medas istatueddas chi la mustrant in paritzos sitos de s’isulas, sinzu chi custa frigura teniat unu rolu importante meda in sa religione e sa cultura de sas comunidades antigas. Custos oggettos antigos sunt de mizza e mizza annos faghet, meda prima de sa tzivilidade nuragica.

Sas istatueddas de sa Dea Mama sunt casi semper pitticcas e fattas de terra cotta o in pedra. In casi tottus sas istatuas su corpus femininu est meda evidentziadu, cun tittas, bentre e costazos evidentziados. Custas formas non fuint unu particulare artisticu simple, ma teniant unu signifficu forte meda. Serbiant difattis a mustrare sa capatzidade de sa femina de dare sa vida. Pro sas populassiones antigas sa femina fuit bida comente una frigura sacra pro itte mustraiat sa naschida, sa creschida e s’andare a daenantis de sa comunidade.

In cussu tempus sa vida de sas pessonas fuit ligada a s’istrinta cun sa nadura. Sas comunidades biviant mescamente de laurantza e pesadura e dippendiant de su tottu dae sa saliosidade de sa terra.Si sos campos produiant pagu o si sos animales non proliffigaint, sa vida de sas biddas fuit in perigulu. Po custu motivu, sa saliosidade fuit cussiderada un’elementu de fundamentu e sa Dea Mama mustraiat propriu custa fortza de sa nadura capatze de ingendrare e nudrire sa vida.

Est probabbile chin sas istatueddas benzerent impittadas in su mentres de ritos religiosos o tzerimonias ligadas a sos mamentos prus importantes de sa vida de sa comunidade, comente sa semenadura, su regortu o sa naschida de sos pitzinnos. Pro mesu de custos ritos sas populassiones dimandaiant affianzu, bundantzia de sos regortos e primorosidade po sas biddas.

Sa Dea Mama fuit duncas bida comente una frigura amparadora chi garantiat s’ecchilibriu e su benessere. Intre sos oggettos prus connoschidos bi est sa Dea Mama de Turriga, un’istatuedda in terracotta de su terzu millenniu A.C. Sa frigura est bistada fatta sezzida cun sas manos supra de su bentre, unu gestu chi mustrat in manera crara su tema de sa maternidade e de s’ingendra de sa vida.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22