Creschet s’occubassione in Sardigna, ma addurat chidrinu e cuncentrada in sas setzione istagionales.

In Sardigna su numeru de sos occupados est accreschidu in sos urtimos annos, accumpanzadu dae unu reduimentu de sas pessones chi chircant tribagliu. Intames, una parte manna de custa creschida pertoccat tribaglios istagionales, a tempus e a tennologia bassa. S’assentu produttivu regionale sighit a girare intre campos de su connottu, cun difficultades a si adattare a sos cambiamentos e agguantare una dimanda occubassionale firma.

Su mercadu de su tribagliu sardu si annodittat po una presentzia manna de cuntrattos curtzos, part-time no cherfidos e posissiones chi bi sunt e no bi sunt. Sas classes pius corpadas sunt sos zovanos e sa feminas, chi addobiant pius impedimentos po alcansare tribaglios a tempus longu e de calidade. A custu si azzunghet sa lentesa de su cambiu de sas ingendras, chi benint impizadas dae una situassione chi no apparat afficos tzertos.

In sos urtimos deghe annos, sa popultazione in edade de podere tribagliare at tentu una minimada forte, chi si est bida de pius intresos zovanos mannos. Sa prenetta po sos prossimos deghe annos mustrat unu pejoru, chi diat podere cajonare una minimada de su numeru totale de sos occupados e una perdida de signifficu po sos tzittadinos, si no est accumpanzadu dae unu accreschimentu de sa produttividade.

Sa cumbinada intre precariedade, livellos bassos de cambiamentu e debilesa de s’accolomia favoressit s’emigratzione de sas pessonas pius istudiadas e attivas. Una parte manna de sos laureados in sas Universidades sardas acciapat occubassione fora de s’isula in sos chimbe annos imbenientes a cando ant pigadu su titulu. Custu fenomenu favoressit s’imbetzamentu de sa populassione, in manera particulare in sas zuras de s’internu giai corpadas dae isolamentu e calu de s’accolomia.

Bell’e chi su cuntestu diffitzile, bi est una possibilidade manna de mezzoramentu. Si su sistema de produssione regionale diat essere capatze de operare in manera pius balida e diat podere ingendrare un’accreschimentu de signifficu.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2024-2025. LR 22/2018, art. 22

Sa Dea Mama: una de sas divinidades prus antigas de sa Sardigna.

Sa Dea Mama est una de sas friguras prus antigas e ammaghiantes de s’istoria de sa Sardigna. Si trattat de una divinidade feminina chi pro sas populassiones de sos tempos antigos mustraiat sa vida, sa naschida e sa saliosidade. Sos archeologos ant acciappidu medas istatueddas chi la mustrant in paritzos sitos de s’isulas, sinzu chi custa frigura teniat unu rolu importante meda in sa religione e sa cultura de sas comunidades antigas. Custos oggettos antigos sunt de mizza e mizza annos faghet, meda prima de sa tzivilidade nuragica.

Sas istatueddas de sa Dea Mama sunt casi semper pitticcas e fattas de terra cotta o in pedra. In casi tottus sas istatuas su corpus femininu est meda evidentziadu, cun tittas, bentre e costazos evidentziados. Custas formas non fuint unu particulare artisticu simple, ma teniant unu signifficu forte meda. Serbiant difattis a mustrare sa capatzidade de sa femina de dare sa vida. Pro sas populassiones antigas sa femina fuit bida comente una frigura sacra pro itte mustraiat sa naschida, sa creschida e s’andare a daenantis de sa comunidade.

In cussu tempus sa vida de sas pessonas fuit ligada a s’istrinta cun sa nadura. Sas comunidades biviant mescamente de laurantza e pesadura e dippendiant de su tottu dae sa saliosidade de sa terra.Si sos campos produiant pagu o si sos animales non proliffigaint, sa vida de sas biddas fuit in perigulu. Po custu motivu, sa saliosidade fuit cussiderada un’elementu de fundamentu e sa Dea Mama mustraiat propriu custa fortza de sa nadura capatze de ingendrare e nudrire sa vida.

Est probabbile chin sas istatueddas benzerent impittadas in su mentres de ritos religiosos o tzerimonias ligadas a sos mamentos prus importantes de sa vida de sa comunidade, comente sa semenadura, su regortu o sa naschida de sos pitzinnos. Pro mesu de custos ritos sas populassiones dimandaiant affianzu, bundantzia de sos regortos e primorosidade po sas biddas.

Sa Dea Mama fuit duncas bida comente una frigura amparadora chi garantiat s’ecchilibriu e su benessere. Intre sos oggettos prus connoschidos bi est sa Dea Mama de Turriga, un’istatuedda in terracotta de su terzu millenniu A.C. Sa frigura est bistada fatta sezzida cun sas manos supra de su bentre, unu gestu chi mustrat in manera crara su tema de sa maternidade e de s’ingendra de sa vida.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22