Acanta su situ archeològicu de sa tzitade antiga de Nora, sunt istadas bogara a campu una pratza de edade mèdio imperiale e duas funtanas monumentales

S’istòria de Nora, antiga tzitade de su sud de sa Sardigna, s’arrichit semper de prus: una campagna de iscavos reghente,  difatis, at permìtidu a sos archeòlogos de iscoprire una cosa ispantosa. Si tratat de una pratza de edade mèdiu-imperiale, unu tempus decorada cun duas funtanas monumentales de seguru impatu iscenogràficu, gràtzias fintzas a sos giogos de abba. Immoe sos visitadores s’ant a pòdere atzufare in custa bellesa, isperimentende – cun s’agiudu de sa tecnologia – unu beru biàgiu in segus in su tempus.

S’ùrtima campagna de iscavos fata a Nora, at dadu sos frutos suos: sos archeòlogos ant traballadu in s’àrea de sa Punta de Tanit – chi pigat su nùmene dae sos restos de un’edifìtziu sacru dedicadu cun probabilidade a custa dea – e ant  individuadu una parte de su chi est resurtadu èssere unu bighinadu abitativu e artesanale de edade romana. Sas chircas posca sunt istadas allargadas, interessende fintzas su setore a presu de sa zona de atzessu a su parcu archeològicu, e ant permìtidu de iscobèrrere una cosa meravigiosa. Dae suta terra est istada bogada a pìgiu una pratza manna, chi cun probabilidade est s’edade mèdiu imperiale.

Magnìficos sos particulares, a cumentzare dae sa posta de su pamentu realizada cun basolos in andesite in colore de viola de orìgine locale. In prus, sa pratza acasàgiat duas funtanas monumentales chi unu tempus deviant regalare ispetàculu a sos abitantes gràtzias a sos giogos de abba. Sa prus manna de sas duas est de forma tzirculare. Cun probabilidad est istada fata pro disìgiu de unu de sos tzitadinos prus importantes de Nora, o fortzis peri de un’imperadore, bida sa maestosidade sua.

Sos archeòlogos ant agatadu posca medas àteros repertos chi ant permìtidu  de individuare in sa pratza sa chi deviat èssere su coro de sa tzitade de Nora, su logu ue si faghiant medas fainas artesanales e produtivas. Fatu de sa parte otzidentale, difatis, b’at ambientes chi beniant impreados comente  butegas. Sunt istados fintzas atzapados bucones de tèllias e cardigas in terracota, impreadas cun probabilidade comente furru: pro sos espertos, diant èssere signales craros de una faina dedicada a sa traballadura de su pane.

“Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2022-2023. LR 22/2018, art. 22”

Sartiglia 2026 : connottu, caddos e contierras supra sa siguresa.

Sa Sartiglia de Aristanis torrat a colorare sas carrelas de sa tzittade cun sa sua ispettaculare cursa medievale cun sos caddos, unu de sos abbenimentos  prus ammaghiantes de su Carrasegare sardu. Setzidores caratzados a caddu si disaffiant in sa cursa a s’istedda e in sas parizas, mustrande abilidade e corazzu e muttinde appassionados de folklore e turistas dae tottu s’isula e dae fora. S’ispettaculu, cun raighinas de seculos, mustrat s’identidade culturale aristanesa, ma s’edissione de cust’annu est accumpanzada dae dibattas e contierras ligadas a sa siguresa.

Sas dispostas novas prenettant affianzos comente cascos e gorpettes po sos setzidores, ma sos ordiminzadores narant chi custos obbrigos arriscant de cumpromittere sa parte de su connottu e bisiva de sa Sartiglia, intre costumenes istoricos e caratzas tipicas.

S’amministratzione comunale at avantzadu interpretatziones chi diant permittire de faghere s’abbenimentu chentza revertire sas leghias antigas, mentres sa chistione est bistada discutida fintzas a livellu istitutzionale pro accrarare sas regulas. Sa cosa addurat cristallitzada, cun cussos chi sustentant su connottu chi dimandant de mantennere frimma s’identidade de sa manifestassione e cussos chi sunt interessados a tutelare sos setzidores e sos animales.

Sos Gremios istoricos, assotzios chi mustrant sos Gremios ligados a sa Sartiglia, ant ghettadu appellos po diffendere sa manifestassione in sa forma sua originale. Mancari sas tesones, sos ammanizos andant a daenanti intre proas, bestiduras e costumenes, dae sa frigura de Eleonora de Arborea fintzas a sos isseperos de sas parizas. Sa tzittade bivit unu fermentu chi aunit braga e murighinzu, mentres sa comunidade chircat de abbilantzare rispettu po su conntottu e attentzione a sas regulas novas de siguresa.

Sa Sartiglia addurat gai una frigura de istoria, comunidade e floklore, e sas contierras de cust’annu reflettint s’isfida chidrina de cunciliare su rispettu de su connottu antigu cun sas esigentzias de sa siguresa moderna. Abbenimentos comente sa Sartiglia non sunt solu ispettaculos, ma beros e proprios istrumentos de memoria de tottus e identidade culturale.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22