“Mi muto Benjamin, apo furadu unu cocoeddu de tziculate in su butega sua. Mi dispraghet meda, aco’ 10 èuros. Ispero mi potzat perdonare”. Cumintzat gasi sa lìtera de iscusas iscrita dae unu piseddu isvìtzeru, Benjamin pro s’apuntu, indiritzada a su maere de una butega alimentare de Santu Marinu. Su piseddu de 12 anno, pentidu de sa fura, at fatu cunsinnare sa missiva a su cummertziante, Danilo Chiaruzzi, cun una banconota de deghe èuros pro pagare sa cosa furada, “pro mi fàghere perdonare”, at bòlidu pretzisare.

Sa lìtera. Una cunfessione chi non t’isetas. Epuru Benjamin, nointames sa giòvana edade, at dimustradu unu sentidu de responsabilidade forte, cusciente de àere cummìtidu unu piticu illètzitu: sa fura de unu cocoeddu Kinder. Gasi at pedidu iscusa a su gestore de sa butega de Santu Marinu in ue, calicuna chida a oe, est istadu in gita cun s’iscola. “Domìniga su 30 maju – iscriet su piseddu – sunt intradu a su butega sua e sigomente non tenia dinare, apo furadu unu cocoeddu Kinder. Apo isballiadu, l’isco e pro custu li chèrgio dare 10 èuros pro mi fàghere perdonare”.

Sa reatzione. Sas paràulas de su piseddu ant cummòvidu su titulare de sa butega chi at detzìdidu de publicare su testu de sa lìtera in Facebook. “Oramai non m’ispantat prus nudda, – iscriet Chiaruzzi – cun su chi amus coladu in custos annos, ma oe mi so torradu a crèere. M’est arribbada una racumandada dae s’Isvìtzera, iscrita a manu, cun in intro una banconota de 10 èuros comente alìtera de iscusas dae banda de unu babbu chi mi m’at cunfessadu comente su fìgiu suo, durante una gita, mi diat àere f unu cocouradueddu  Kinder. La diant dèvere lèghere pitzocos medas chi ogni die, pro giogu o pro disafiu, mi furant patateddas e caramellas o àteru”.

Sa risposta. Chiaruzzi at naradu chi li diat fàghere pràghere connòschere su piseddu e sos sos babbos. “Apa a rispòndere a su pitzocu cun una cartulina – at promìtidu – o mancari cun una lìtera e l’apo a invitare a torrare a zona nostra. Li chèrgio istrìnghere sa manu, mi paret su mìnimu”. Su post at otentu chentinas de mi praghet e at generadu ateretantos cummentos. “Una lìtera chi faghet bene a su coro”, at iscritu unu letore. Un’istòria “chi apo a contare a sos iscolano meos. Esistent galu persones bonas”, est istadu su cummentu de un’insegnante.

 “Progetto finanziato con l’Avviso Pubblico IMPRENTAS annualità 2021-2022”

Sa Dea Mama: una de sas divinidades prus antigas de sa Sardigna.

Sa Dea Mama est una de sas friguras prus antigas e ammaghiantes de s’istoria de sa Sardigna. Si trattat de una divinidade feminina chi pro sas populassiones de sos tempos antigos mustraiat sa vida, sa naschida e sa saliosidade. Sos archeologos ant acciappidu medas istatueddas chi la mustrant in paritzos sitos de s’isulas, sinzu chi custa frigura teniat unu rolu importante meda in sa religione e sa cultura de sas comunidades antigas. Custos oggettos antigos sunt de mizza e mizza annos faghet, meda prima de sa tzivilidade nuragica.

Sas istatueddas de sa Dea Mama sunt casi semper pitticcas e fattas de terra cotta o in pedra. In casi tottus sas istatuas su corpus femininu est meda evidentziadu, cun tittas, bentre e costazos evidentziados. Custas formas non fuint unu particulare artisticu simple, ma teniant unu signifficu forte meda. Serbiant difattis a mustrare sa capatzidade de sa femina de dare sa vida. Pro sas populassiones antigas sa femina fuit bida comente una frigura sacra pro itte mustraiat sa naschida, sa creschida e s’andare a daenantis de sa comunidade.

In cussu tempus sa vida de sas pessonas fuit ligada a s’istrinta cun sa nadura. Sas comunidades biviant mescamente de laurantza e pesadura e dippendiant de su tottu dae sa saliosidade de sa terra.Si sos campos produiant pagu o si sos animales non proliffigaint, sa vida de sas biddas fuit in perigulu. Po custu motivu, sa saliosidade fuit cussiderada un’elementu de fundamentu e sa Dea Mama mustraiat propriu custa fortza de sa nadura capatze de ingendrare e nudrire sa vida.

Est probabbile chin sas istatueddas benzerent impittadas in su mentres de ritos religiosos o tzerimonias ligadas a sos mamentos prus importantes de sa vida de sa comunidade, comente sa semenadura, su regortu o sa naschida de sos pitzinnos. Pro mesu de custos ritos sas populassiones dimandaiant affianzu, bundantzia de sos regortos e primorosidade po sas biddas.

Sa Dea Mama fuit duncas bida comente una frigura amparadora chi garantiat s’ecchilibriu e su benessere. Intre sos oggettos prus connoschidos bi est sa Dea Mama de Turriga, un’istatuedda in terracotta de su terzu millenniu A.C. Sa frigura est bistada fatta sezzida cun sas manos supra de su bentre, unu gestu chi mustrat in manera crara su tema de sa maternidade e de s’ingendra de sa vida.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22