Sa Corona de logu, assemblea de is amministradores indipendentistas, at mandadu a totus is Consìgios comunales de Sardigna una motzione pro sa revocare sa tzitadinàntzia onorària dada a Benito Mussolini, in su tempus de is binti annos fascistas, dae is biddas e is tzitades sardas.
“Su sèberu chi nos nch’at giutu a custa motzione – iscrient in una nota de imprenta – tenet motivos èticos e polìticos. In is tempos de su regime fascista, ghiadu dae Benito Mussolini, ant violadu is valores pro cumprire is deretos tziviles, sotziales, polìticos e econòmicos, de ugualidade, de solidariedade e de paghe, sa dinnidade de is indivìduos, discriminende e persighende is tzitadinos cunforma a sessu, ratza, limba, religione, ideas polìticas e cunditziones sotziales”.
In piessignu, narant is amministradores, cun is leges mutidas ‘Leggi fascistissime’ de su 1925-28, su regime fascista, s’ideologia sua e is esponentes suos “nch’ant cantzelladu sa libertade de espressione e de manifestatzione de is ideas, sa libertade sindacale, su pluralismu polìticu e sa partzidura de is poderes de s’Istadu, furriende a s’imbesse is règulas de sa vida democràtica. Cun is leges ratziales, dae su 1938, su regime at introduidu discriminatziones mannas pro su pòpulu ebràicu, introduida italiana a su ochidòrgiu de milliones de persones in is campos de cuntzentramentu nazistas”.
In prus, sa Corona de Logu, cun custa initziativa, cheret donare lughe a su valore de su tìtulu de tzitadinàntzia onorària pro ddu dare a personalidades chi in sa vida issoro ant gherradu pro costoire o pro conchistare deretos e libertades, imbetzes de las negare o de nche las ispèrdere. “Ancora de prus, su còmpitu primàrgiu de s’istitutu comunale est su de promòvere s’isvilupu e su progressu tzivile, sotziale e econòmicu de sa populatzione, ispirende·si a is valores de sa libertade. In custu cuntestu, sa Corona de Logu promòvet sa rèvoca de sa tzitadinàntzia onorària a Benito Mussolini, non cun sa punna de nche cantzellare s’istòria, ma comente atzione simbòlica e augùriu, indiritzadu a is generatziones noas, a imparare dae is eventos istòricos pro su fràigu de unu cras lìberu e giustu pro su pòpulu sardu e pro s’ìsula nostra”.

Sa Dea Mama: una de sas divinidades prus antigas de sa Sardigna.

Sa Dea Mama est una de sas friguras prus antigas e ammaghiantes de s’istoria de sa Sardigna. Si trattat de una divinidade feminina chi pro sas populassiones de sos tempos antigos mustraiat sa vida, sa naschida e sa saliosidade. Sos archeologos ant acciappidu medas istatueddas chi la mustrant in paritzos sitos de s’isulas, sinzu chi custa frigura teniat unu rolu importante meda in sa religione e sa cultura de sas comunidades antigas. Custos oggettos antigos sunt de mizza e mizza annos faghet, meda prima de sa tzivilidade nuragica.

Sas istatueddas de sa Dea Mama sunt casi semper pitticcas e fattas de terra cotta o in pedra. In casi tottus sas istatuas su corpus femininu est meda evidentziadu, cun tittas, bentre e costazos evidentziados. Custas formas non fuint unu particulare artisticu simple, ma teniant unu signifficu forte meda. Serbiant difattis a mustrare sa capatzidade de sa femina de dare sa vida. Pro sas populassiones antigas sa femina fuit bida comente una frigura sacra pro itte mustraiat sa naschida, sa creschida e s’andare a daenantis de sa comunidade.

In cussu tempus sa vida de sas pessonas fuit ligada a s’istrinta cun sa nadura. Sas comunidades biviant mescamente de laurantza e pesadura e dippendiant de su tottu dae sa saliosidade de sa terra.Si sos campos produiant pagu o si sos animales non proliffigaint, sa vida de sas biddas fuit in perigulu. Po custu motivu, sa saliosidade fuit cussiderada un’elementu de fundamentu e sa Dea Mama mustraiat propriu custa fortza de sa nadura capatze de ingendrare e nudrire sa vida.

Est probabbile chin sas istatueddas benzerent impittadas in su mentres de ritos religiosos o tzerimonias ligadas a sos mamentos prus importantes de sa vida de sa comunidade, comente sa semenadura, su regortu o sa naschida de sos pitzinnos. Pro mesu de custos ritos sas populassiones dimandaiant affianzu, bundantzia de sos regortos e primorosidade po sas biddas.

Sa Dea Mama fuit duncas bida comente una frigura amparadora chi garantiat s’ecchilibriu e su benessere. Intre sos oggettos prus connoschidos bi est sa Dea Mama de Turriga, un’istatuedda in terracotta de su terzu millenniu A.C. Sa frigura est bistada fatta sezzida cun sas manos supra de su bentre, unu gestu chi mustrat in manera crara su tema de sa maternidade e de s’ingendra de sa vida.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22