S’Italia si approntat a un’atzocchiu dae s’Articu chi at a battire una minimada de sas temperaduras, bentu forte e cundissiones de su tempus contrarias supra una parte manna de s’Italia, icluidinde abba troccosa e puru niadas.

Una massa de aria fritta de issida artica chi arrivat dae su Polo Nord, at attraessare s’Europa prima de arrivare a su Mediterraneu, ingendrande unu mumujone chi at a influentzare su tempus italianu in sas dies chi ant a bennere, accansande sa Sardigna.

Secundu sos calculos, fintzas a su fine chida bi ant essere condissiones de istabbilidade, cun abba in tottue supra sas regiones de su tzentru e de su mesudie, in manera particulare dae sa parte de su Mare Adriaticu e su Mesudie de s’Italia. Giovia at essere sa die in sa cale at a proere de pius, cun s’abba chi si at a podere revertire in nie supra sos 900-1.200 metros in sos Appenninos e supra atteros montes. In su mattessi tempus, bentu pius frittu dae su Nord e dae sa parte nord orientale at a faghere minimare sa temperadura in su Nord de s’Italia.

Sappadu 7 de Nadale s’aria fritta at a arrivare a sas Alpes, bintrande in su Mediterraneu siat dae s’adde de su Rodanu chi dae sa janna de sa Bora. Custu movimentu at a intzidare unu pejoru de su tempus, cun nie supra sas Alpes,Prealpes e su notte, fintzas supra sas campuras de Piemonte, Lombardia, Veneto e Friuli.

Dominiga 8 de Nadale at a sinzare sa chima de sa temporada. S’aria fritta at a bintrare in su Mediterraneu, iscadenande bentos fortes de Maistrale e bentu africanu, cun corfos de bentu de pius de 90 km/h. Marettadas in sas costas de su Mare Tirrenu, in manera particulare Liguria, Toscana, Lazio, Campania e Sardigna.

Sas regiones de su tzentru e de su mesudie ant a essere corpadas dae abba cadria e temporadas, e sas temperaduras pius bassas ant a battire su nie supra so Appenninos, chi ant a divennere biancos supra sos 1.000 metros. Sa Sardigna at a biere issa puru nivadas in proradas, unu abbenimentu chi non si biede a s’ispissu chi in custu tempus de s’annu.

Sas prenettas narant chi su clima at a divennere semper pius arritzonidu cun s’incumintzu de sa chida chi intrat. S’aria dae s’Articu at a sighire a creare istabbilidade mescamente in su Mesudie e supra sa Sardigna, cun su nie chi at a podere arrivare giai dae sos 600-800 metros. Sas cundissione de s’iberru posca ant a podere torrare un’attera borta a su Nord, abberinde unu periodu de frittu forte supra totta s’iscrocca natzionale.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2023-2024. LR 22/2018, art. 22

Sa Dea Mama: una de sas divinidades prus antigas de sa Sardigna.

Sa Dea Mama est una de sas friguras prus antigas e ammaghiantes de s’istoria de sa Sardigna. Si trattat de una divinidade feminina chi pro sas populassiones de sos tempos antigos mustraiat sa vida, sa naschida e sa saliosidade. Sos archeologos ant acciappidu medas istatueddas chi la mustrant in paritzos sitos de s’isulas, sinzu chi custa frigura teniat unu rolu importante meda in sa religione e sa cultura de sas comunidades antigas. Custos oggettos antigos sunt de mizza e mizza annos faghet, meda prima de sa tzivilidade nuragica.

Sas istatueddas de sa Dea Mama sunt casi semper pitticcas e fattas de terra cotta o in pedra. In casi tottus sas istatuas su corpus femininu est meda evidentziadu, cun tittas, bentre e costazos evidentziados. Custas formas non fuint unu particulare artisticu simple, ma teniant unu signifficu forte meda. Serbiant difattis a mustrare sa capatzidade de sa femina de dare sa vida. Pro sas populassiones antigas sa femina fuit bida comente una frigura sacra pro itte mustraiat sa naschida, sa creschida e s’andare a daenantis de sa comunidade.

In cussu tempus sa vida de sas pessonas fuit ligada a s’istrinta cun sa nadura. Sas comunidades biviant mescamente de laurantza e pesadura e dippendiant de su tottu dae sa saliosidade de sa terra.Si sos campos produiant pagu o si sos animales non proliffigaint, sa vida de sas biddas fuit in perigulu. Po custu motivu, sa saliosidade fuit cussiderada un’elementu de fundamentu e sa Dea Mama mustraiat propriu custa fortza de sa nadura capatze de ingendrare e nudrire sa vida.

Est probabbile chin sas istatueddas benzerent impittadas in su mentres de ritos religiosos o tzerimonias ligadas a sos mamentos prus importantes de sa vida de sa comunidade, comente sa semenadura, su regortu o sa naschida de sos pitzinnos. Pro mesu de custos ritos sas populassiones dimandaiant affianzu, bundantzia de sos regortos e primorosidade po sas biddas.

Sa Dea Mama fuit duncas bida comente una frigura amparadora chi garantiat s’ecchilibriu e su benessere. Intre sos oggettos prus connoschidos bi est sa Dea Mama de Turriga, un’istatuedda in terracotta de su terzu millenniu A.C. Sa frigura est bistada fatta sezzida cun sas manos supra de su bentre, unu gestu chi mustrat in manera crara su tema de sa maternidade e de s’ingendra de sa vida.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22