Triulas passadu est bistadu su secundu mese pius cardu chi si siat mai registradu in tottu su mundu, cun d’una temperadura mèdia de s’aera de 17 grados Celsius, binchinde de 0,68 grados sa mèdia de sa sumana intra su 1991 e su 2020.

Custu datu, frunidu dae su Copernicus Climate Change Service, incluidit sos calculos de tottu su mundu e est solu pius pagu bassu de su record de su mese de triulas 2023, cun d’una differentzia de 0,04 grados.

Custos numeros mustrant comente semus bivinde temperaduras chi sunt in mèdia pius artas in cunfruntu de su tempus passadu e simanas de istiu cun attas de calura chi non bi sunt mai bistadas apprimu.

In Sardigna, su mese de triulas de s’annu passadu est bistadu meda distintu po sas eccessiones de sa temperadura, cun massimas chi ant binchidu de pius de 3 grados sa normalidade. Sunt bistadas medas sas dies in sas cales si est arrivadu a pius de 40°C. Su mese est bistadu marcadu dae passadas de cardu fortes meda, chi ant fattu registrare sas temperaduras pius artas chi si siant mai bidas in s’isula, arrivande a un’atta de 48,2 °C, commente narat s’Arpas, in d’unu documentu pubbricadu dae pagu supra Sardegnambiente.it.

Custu cardu urtimu non che accabbat nemmancu cando si che andat su sole, puitte su fenomenu de sas nottes tropicales, cussas in sas cales sa temperadura non che calat mai sutta de sos 20 grados, est diventadu semper pius cumune. Un’atteru fattore chi influentzat in manera manna supra su bennessere umanu e de sos animales, est s’umidesa, chi faghet intenderede de pius su calore chi si intendet e tenet unu rolu de fundamentu in su mundu de
su pesamentu, puitte permittit de connoschere sas cunditzione de stress po su bestiamene.

Sa sumana intra lampadas e capidanni 2023 at tentu valores de umidesa supra sa mèdia, cun cunseguentzias chi si podent biere supra sa salude de sos animales de pesamentu. Sas temperaduras artas de s’istiu, postas impare a s’umidesa arta, ant creadu un’ambiente meda pius diffitzile de controllare, evidentziande sa necessidade de mesuras agualadas po diffendere sos omines e sos animales dae sos istallidos de su furriu de su clima.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2023-2024. LR 22/2018, art. 22

Sa Dea Mama: una de sas divinidades prus antigas de sa Sardigna.

Sa Dea Mama est una de sas friguras prus antigas e ammaghiantes de s’istoria de sa Sardigna. Si trattat de una divinidade feminina chi pro sas populassiones de sos tempos antigos mustraiat sa vida, sa naschida e sa saliosidade. Sos archeologos ant acciappidu medas istatueddas chi la mustrant in paritzos sitos de s’isulas, sinzu chi custa frigura teniat unu rolu importante meda in sa religione e sa cultura de sas comunidades antigas. Custos oggettos antigos sunt de mizza e mizza annos faghet, meda prima de sa tzivilidade nuragica.

Sas istatueddas de sa Dea Mama sunt casi semper pitticcas e fattas de terra cotta o in pedra. In casi tottus sas istatuas su corpus femininu est meda evidentziadu, cun tittas, bentre e costazos evidentziados. Custas formas non fuint unu particulare artisticu simple, ma teniant unu signifficu forte meda. Serbiant difattis a mustrare sa capatzidade de sa femina de dare sa vida. Pro sas populassiones antigas sa femina fuit bida comente una frigura sacra pro itte mustraiat sa naschida, sa creschida e s’andare a daenantis de sa comunidade.

In cussu tempus sa vida de sas pessonas fuit ligada a s’istrinta cun sa nadura. Sas comunidades biviant mescamente de laurantza e pesadura e dippendiant de su tottu dae sa saliosidade de sa terra.Si sos campos produiant pagu o si sos animales non proliffigaint, sa vida de sas biddas fuit in perigulu. Po custu motivu, sa saliosidade fuit cussiderada un’elementu de fundamentu e sa Dea Mama mustraiat propriu custa fortza de sa nadura capatze de ingendrare e nudrire sa vida.

Est probabbile chin sas istatueddas benzerent impittadas in su mentres de ritos religiosos o tzerimonias ligadas a sos mamentos prus importantes de sa vida de sa comunidade, comente sa semenadura, su regortu o sa naschida de sos pitzinnos. Pro mesu de custos ritos sas populassiones dimandaiant affianzu, bundantzia de sos regortos e primorosidade po sas biddas.

Sa Dea Mama fuit duncas bida comente una frigura amparadora chi garantiat s’ecchilibriu e su benessere. Intre sos oggettos prus connoschidos bi est sa Dea Mama de Turriga, un’istatuedda in terracotta de su terzu millenniu A.C. Sa frigura est bistada fatta sezzida cun sas manos supra de su bentre, unu gestu chi mustrat in manera crara su tema de sa maternidade e de s’ingendra de sa vida.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22