In una de sas marinas prus bellas de sa Sardigna, famada in totu su mundu pro sos areniles suos de arena dorada e abbas cristallinas chi cada istade atraent visitadores de totu su mundu, custu istiu coladu s’est averguadu un’atu de vandalismu malu a beru. Turistas irresponsàbiles nde aiant furadu belle 400 chilos de arena pretziosa, de còtzula  e de giarra dae sas marinas de Murera, causende unu dannu a s’ecosistema costeri e su patrimòniu naturale de s’ìsula.

Nointames, b’at unu funale bonu a s’agabbu de custa istòria de vandalismu ambientale. Gràtzias a s’òpera eròica de sa cumpangia barratzellare de Murera, cumandada cun determinu dae Daniele Battaglia, sos repertos furados sunt istados torrados a pònnere in su logu naturale issoro. Custa atzione est istada portada a compimentu cun grandu passione e istima pro s’ambiente, dimustrende unu respetu profundu pro sa bellesa e s’unitzidade de sas marinas sardas.

Arena, còtzulas, pedras – medas de custas dannificasas cun grafitos o pinturas coloradas dae sos visitadores sena cunsideru – sunt istadas torradas a pònnere in sas marinas de Costa Rei e de Feraxi, su legìtimu logu de orìgine issoro. Custu gestu est unu messàgiu craru chi s’ecosistema marinu e costeri de sa Sardigna andat tuteladu e respetadu dae totus, sena etzetziones.

Nointames, est importante pònnere a notu chi non totu sas pedras ogetu de custas atziones pseudo-artìsticas sunt istadas torradas a sas marinas. Comente at declaradu su cumandante de su barratzellos de Murera, custas pedras ant a èssere postas a disponimentu de sas iscolas pro progetos educativos benidores. Custu gestu rapresentat un’oportunidade pro furriare  un’atu de vandalismu in un’ocasione de aprendimentu pro sas generatziones benentes, afortziende su respetu pro sa natura e sa cultura locale.

S’operatzione de su barratzelladu de Murera sutalìniat s’importu de amparare e preservare sas risursas naturales de sa Sardigna e de cumbàtere su vandalismu ambientale. Est un’esèmpiu de comente  sa comunidade locale siat pronta a amparare su pretziosu patrimòniu suo naturale e culturale, dimustrende chi sa bellesa de sa Sardigna andat ammirada e respetada in s’ambiente originale suo. Isperamus chi custa atzione siat de esèmpiu pro àteros a sighire s’esèmpiu issoro e a tratare cun istima s’ambiente naturale.

“Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2022-2023. LR 22/2018, art. 22”

Sartiglia 2026 : connottu, caddos e contierras supra sa siguresa.

Sa Sartiglia de Aristanis torrat a colorare sas carrelas de sa tzittade cun sa sua ispettaculare cursa medievale cun sos caddos, unu de sos abbenimentos  prus ammaghiantes de su Carrasegare sardu. Setzidores caratzados a caddu si disaffiant in sa cursa a s’istedda e in sas parizas, mustrande abilidade e corazzu e muttinde appassionados de folklore e turistas dae tottu s’isula e dae fora. S’ispettaculu, cun raighinas de seculos, mustrat s’identidade culturale aristanesa, ma s’edissione de cust’annu est accumpanzada dae dibattas e contierras ligadas a sa siguresa.

Sas dispostas novas prenettant affianzos comente cascos e gorpettes po sos setzidores, ma sos ordiminzadores narant chi custos obbrigos arriscant de cumpromittere sa parte de su connottu e bisiva de sa Sartiglia, intre costumenes istoricos e caratzas tipicas.

S’amministratzione comunale at avantzadu interpretatziones chi diant permittire de faghere s’abbenimentu chentza revertire sas leghias antigas, mentres sa chistione est bistada discutida fintzas a livellu istitutzionale pro accrarare sas regulas. Sa cosa addurat cristallitzada, cun cussos chi sustentant su connottu chi dimandant de mantennere frimma s’identidade de sa manifestassione e cussos chi sunt interessados a tutelare sos setzidores e sos animales.

Sos Gremios istoricos, assotzios chi mustrant sos Gremios ligados a sa Sartiglia, ant ghettadu appellos po diffendere sa manifestassione in sa forma sua originale. Mancari sas tesones, sos ammanizos andant a daenanti intre proas, bestiduras e costumenes, dae sa frigura de Eleonora de Arborea fintzas a sos isseperos de sas parizas. Sa tzittade bivit unu fermentu chi aunit braga e murighinzu, mentres sa comunidade chircat de abbilantzare rispettu po su conntottu e attentzione a sas regulas novas de siguresa.

Sa Sartiglia addurat gai una frigura de istoria, comunidade e floklore, e sas contierras de cust’annu reflettint s’isfida chidrina de cunciliare su rispettu de su connottu antigu cun sas esigentzias de sa siguresa moderna. Abbenimentos comente sa Sartiglia non sunt solu ispettaculos, ma beros e proprios istrumentos de memoria de tottus e identidade culturale.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22