Sa Cunferèntzia Aberta de sa limba sarda est istada organizada in aplicatzione de s’art. 6 de sa LR 22/2018, chi previdet chi sa Regione organizet una (Cunferentzia aberta pro sa lìngua sarda, su catalanu de S’Alighera e su tataresu, gadduresu e tabarchinu, comente trastu de impèllida, initziativa e partetzipatzione a sa definitzione de is lìnias de indiritzu e a sa valutatzione de is resurtados cunsighidos. Sa Cunferèntzia naschet comente  bisòngiu de cunfrontu intre is vàrios atores de sa polìtica linguìstica regionale.

“Colamus dae una fase teòrica legislativa in fines a una fase atuativa, at naradu aberende is traballos, s’assessore regionale de sa Pùblica Istrutzione, Andrea Biancareddu. Unu grandu isfortzu de s’assessoradu e de totu s’iscuadra, ma mescamente sa  voluntade polìtica manna de trasformare su chi fiat unu bisu in una realidade. Giùghere sa lìngua sarda in is iscolas, in is isportellos linguìsticos, in is mèdios de comunicatzione, tando in is giornales, in is tv e in is ràdios. Fàghere connòschere s’identidade nostra, s’identidade de unu pòpulu e fintzas sa lìngua. Ethnos, chi cheret nàrrere pòpulu in sentidu ampru, no est petzi su de èssere pilioro o pilinieddu, ma apartènnere a una ratza, a sa cultura nostra, is orìgines nostras e is costumàntzias nostras, is poesias nostras e is cantzones nostras, s’enogastronomia nostra.

Duncas sa lìngua est s’istraordinàriu mèdiu de locomotzione e de comunicatzione, de cuntatu intre is pòpulos e tutelare is minorias, a las avalorare, a las pònnere in cunditzione de interagire intre issas, at sighidu Biancareddu. Sa Regione Sardigna dd’at fatu investende risursas e traballu. Dd’at fatu cun s’impinnu miu, chi nch’apo crèidu e de totus is collaboradores meos. Duncas custu est unu grandu resurtadu. Ispiegare su sardu podet èssere finas terapèuticu, podet giuare pro is livellos de aprendimentu de is pitzocos in is iscolas. Amus formadu is insegnantes.

Como no andant prus is pensionados o is mannois pro faeddare su dialetu. Como andant insegnantes chi ant fatu su cursu cun sa tzertificatzione C1 chi nos giughet a unu livellu belle de madrelìngua. Duncas b’est istadu unu brincu de calidade mannu. S’àtera proposta mea at a èssere su de insegnare s’istòria sarda. In is àulas finas a pagos annos no ant mai faeddadu de sa tziviltade de is nuraghes o de s’istòria sarda. Diat èssere unu mètodu pro disegnare s’istòria, mancari faeddende su sardu, chi podet èssere gadduresu, tabarchinu e tataresu, su catalanu est segugiare gasi is fìgios nostros e tènnere una cultura de su passadu issoro chi est s’identidade nostra, at concruidu Biancareddu”.

“Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2022-2023. LR 22/2018, art. 22”

Su Carrasegare in Sardigna: ritos e caratzas antigas e identidade chentza tempus.

Su Carrasegare in Sardigna est meda prus de una festa in caratza. Est unu ritu de tottus chi affundat sas raighinas suas in tempos attesu meda, intritzinde connottu paganu, conas agrarias e devossione populare. Sas tzelebrassiones de carrasegare in s’isula si annodittant po sa presentzia de caratzas antigas, fattas in linna o suerzu, e de costumenes carrigos de signifficos ideales. Donzi bidda custoit su propiu Carrasegare, cun ritos e personalidades unigas, dassadas dae ingendra a ingendra e ligados in manera funguda a su tziclu de sa nadura e su mundu agropastorale.

Intre sas bogadas a campu prus nodidas bi est su carrasegare de Mamujada, in su coro de sa Barbagia. Inoche isfilant sos tzelebres Mamuthones e Issohadores, friguras prenas de misteriu chi incarnant unu ritu dae sa frigura forte. Sos Mamuthones, cun sas caratzas insoro nieddas e sos marratzos pesantes ligados a s’ischina, andant a daenanti cun passos lentos e ritimigos, cun su sonu cottu de sas campanas.

Accanta a issos si movent sos Issohadores, bistidos de ruju e biancu, chi cun d’una fune acciappant baltzigamente sos ispettadores, cun d’unu gestu de bonu auguriu.

In Otzana, in su Nugoresu, su Carrasegare est dominadu dae sas caratzas de sos Boes e Merdules. Sos primos mustrant sos animales, sos boes, mentres sos secundos incarnant sos meres insoro. Sa manifestassione est un bera e propria apparada de teatru a s’abbertu, chi mustrat s’appitzigu de cuntrastu e a su mattessi tempus vivu intre s’omine e sa nadura, intre istintu e controllu.

Atterettantu ammaghiante est su Carrasegare de Oroteddi, cun sos Thurpos, friguras trinas e imbruttadas cun foddine, chi ammentant massajos e pastores. S’aera insoro modesta po seperu, muttit sa fatiga de su tribagliu in sos campiles e s’asprighine de sa vida in campagna, mentres sa protzessione paret unu ritu de puriffigassione e de torrare naschere.

In su tzentru de Aristanis bi est sa Sartiglia, una de sas manifestassiones cun sos caddos prus antigas de su Mediterraneu. Inoghe su Carrasegare leat unu carattere ispettaculare e sulenne: parigliantes cun sas caratzas si affilant cun sos caddos po chircare de infertzire un’istedda appiccada in artu, in d’unu ritu chi ponet impare abbilesa, fortuna e sacralidade. Sa Sartiglia est unu mamentu tzentrale de s’identidade de sa tzittade e est sighida dae medas ispettadores .

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22