Sa Cunferèntzia Aberta de sa limba sarda est istada organizada in aplicatzione de s’art. 6 de sa LR 22/2018, chi previdet chi sa Regione organizet una (Cunferentzia aberta pro sa lìngua sarda, su catalanu de S’Alighera e su tataresu, gadduresu e tabarchinu, comente trastu de impèllida, initziativa e partetzipatzione a sa definitzione de is lìnias de indiritzu e a sa valutatzione de is resurtados cunsighidos. Sa Cunferèntzia naschet comente  bisòngiu de cunfrontu intre is vàrios atores de sa polìtica linguìstica regionale.

“Colamus dae una fase teòrica legislativa in fines a una fase atuativa, at naradu aberende is traballos, s’assessore regionale de sa Pùblica Istrutzione, Andrea Biancareddu. Unu grandu isfortzu de s’assessoradu e de totu s’iscuadra, ma mescamente sa  voluntade polìtica manna de trasformare su chi fiat unu bisu in una realidade. Giùghere sa lìngua sarda in is iscolas, in is isportellos linguìsticos, in is mèdios de comunicatzione, tando in is giornales, in is tv e in is ràdios. Fàghere connòschere s’identidade nostra, s’identidade de unu pòpulu e fintzas sa lìngua. Ethnos, chi cheret nàrrere pòpulu in sentidu ampru, no est petzi su de èssere pilioro o pilinieddu, ma apartènnere a una ratza, a sa cultura nostra, is orìgines nostras e is costumàntzias nostras, is poesias nostras e is cantzones nostras, s’enogastronomia nostra.

Duncas sa lìngua est s’istraordinàriu mèdiu de locomotzione e de comunicatzione, de cuntatu intre is pòpulos e tutelare is minorias, a las avalorare, a las pònnere in cunditzione de interagire intre issas, at sighidu Biancareddu. Sa Regione Sardigna dd’at fatu investende risursas e traballu. Dd’at fatu cun s’impinnu miu, chi nch’apo crèidu e de totus is collaboradores meos. Duncas custu est unu grandu resurtadu. Ispiegare su sardu podet èssere finas terapèuticu, podet giuare pro is livellos de aprendimentu de is pitzocos in is iscolas. Amus formadu is insegnantes.

Como no andant prus is pensionados o is mannois pro faeddare su dialetu. Como andant insegnantes chi ant fatu su cursu cun sa tzertificatzione C1 chi nos giughet a unu livellu belle de madrelìngua. Duncas b’est istadu unu brincu de calidade mannu. S’àtera proposta mea at a èssere su de insegnare s’istòria sarda. In is àulas finas a pagos annos no ant mai faeddadu de sa tziviltade de is nuraghes o de s’istòria sarda. Diat èssere unu mètodu pro disegnare s’istòria, mancari faeddende su sardu, chi podet èssere gadduresu, tabarchinu e tataresu, su catalanu est segugiare gasi is fìgios nostros e tènnere una cultura de su passadu issoro chi est s’identidade nostra, at concruidu Biancareddu”.

“Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2022-2023. LR 22/2018, art. 22”

Pinnettos sardos, furriadorzos antigos chi contant sa vida de sos pastores.

Sos pinnettos, sunt intre sas testimonias prus beras de sa Sardigna de campagna e contant una manera de bivere ligada in manera funguda a sa pastoria e s’iscrocca. Ispartos mescamente in sas zuras de intro de s’isula, in manera particulare comente s’Ozzastra, beniant fraigados dae sos pastores comente furriadorzos in su mentres chi passaiant tempus meda in campagna imparis cun sos masones. S’istruttura insoro est simple ma zeniosa:tenent una forma tunda cun d’una base fatta cun pedras e una copertura fatta de rampos e frastamazas intritzadas, a s’ispissu de ghiniperu, impittande solu materiales naturales chi si agattaiant in cussu logu.

Intro, su logu est essentziale ma funtzionale, chi bastaiat pro si amparare dae su frittu,dae su bentu e s’abba,coghinare e costoire sos istrumentos de tribagliu,chena mai essere pensados comente domos abbarrantes ma comente puntos de accottu ligados a sa vida pastorale.

Custos fraigos naschent dae una connoschentzia funguda de s’ambiente e de sos medios suos, inube nudda capitat pro casu: su seperu de sos materiales,sa forma,s’orientamentu, tottu rispondet a esigentzias pratigas e a sa netzessidade de si adattare a cundissiones a s’ispissu diffitziles.Sos pinnettos sunt duncas non solu unu furriadorzu fisicu,ma fintzas unu esempru beru de ecchilibriu intre omine e natura, fraigados chena trastoccare sa bista ma intregandesi intre issa in manera perfetta.

Ancora oe sunt presentes in medas zuras de sa Sardigna, calicunu cusservadu bene, atteros sinzados dae su tempus, e sighint a contare un’istoria fatta de tribagliu, sacriffissiu e vida de donzi die attesu dae sas biddas.In sos urtimos annos est creschida s’attentzione a banda de sa tutela e balorizzassione insoro, cun interventos de recuberu e insertu in caminos naturalisticos e culturales, signu de unu rennoadu attuamentu de su balore insoro istoricu e de s’identidade.

Sos pinnettos non sunt solu fraigos de su passadu, ma conas de una cultura chi at ischidu resistire e si adattare in sos seculos.Costoire custa istrutturas cheret narrere de mantennere biva sa memoria de unu mundu chi at formadu s’identidade de sa Sardigna e chi fintzas oe podet indittare meda.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22