Sos istudiantes de s’Iscola Mèdia “V. Alfieri + Cunservatòriu” de Casteddu ant rèndidu atzessìbile su Mausoleo di Rude e Eliano, suta de sa Crèsia de Santu Lutzìferu, impreende sa tecnologia prus reghente. Su mausoleu, paris cun sos altares sagrados de Santu Lussòriu e de Santu Lutzìferu, costituit unu cumplessu funeràriu de època romana tardu imperiale e rapresentat unu de sos pagos esèmpios gasi bene cunservados de architetura funerària de cussu perìodu in sa tzitade.

Su giassu, de propiedade de su Comunu, a su presente nos si podet bisitare pro more de problemas de seguresa. Nointames, gràtzias a sa collaboratzione cun s’Assessoradu regionale a sa Cultura e a su progetu Sardegna Virtual Archaeology, est istada realizada una ricostrutzione virtuale de totu àrea de su campusantu gasi comente fiat 2000 annos a oe. Sos istudiantes, ghiados dae su professore Luigi Puddu e dae s’iscuadra de s’impresa culturale mirion.net, ant impreadu sa tecnologia Matterport pro creare una ricostrutzione tridimensionale de su mausoleu e ant ofertu a sos visitadores de su Campusantu de Bonària unu giru virtuale de s’internu, contende s’importàntzia istòrica e architetònica sua e acumpangende a s’iscoberta de totu  s’àrea de su campusantu.

Custa initziativa faghet parte de su laboratòriu de atzessibilidade culturale “WP4 – Monumenti Aperti…ssimi”, finantziadu dae su bandu Pon Metro – Scuole, chi at interessadu sas classes 2C, 1E e 2E de s’iscola mèdia. Gràtzias a custa esperièntzia, sos istudiantes ant tentu s’oportunidade de s’acurtziare a sa cultura e a s’istòria de sa tzitade issoro, rifletende subra de sa possibilidade de rèndere sos monumentos prus atzessìbiles gràtzias a sa tecnologia. S’isperat chi in benidore fintzas custos giassos potzant torrare visitàbiles in manera fìsica, ma pro s’ora sa tecnologia at permìtidu de nde iscoviare sa bellesa e sa richesa istòrica in modu virtuale.

“Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2022-2023. LR 22/2018, art. 22”

Mario Pes: sa Sardigna contada po mesu de sa mirada de s’arte fottograffica.

Merculis 18 de frearzu su SEARCH de Casteddu at avviadu una mustra dedicada a Mario Pes, frigura tzentrale de sa fottograffia sarda de su Noighentos, capatze de fundere dilighesa artistica e asserva sotziale. Sa mustra sinzat su cuccurale de su disignu incumintzadu in Nugoro in S’Ispatziu Ilisso e isfroscadu in sos urtimos meses cun abbenimentos editoriales e cun films, chi ant ghiradu s’attentzione de sa critiga e pubbrica supra unu mastru de sa cultura bisiva isulana.

Intitulada “Mario Pes. Sa Sardigna intre connottu e modernidade”, sa mustra apparat una bista de mandu supra sa tzittade de Casteddu e s’iscrocca sua,repessados po mesu de s’obbiettivu de un’artista chi revertiat donzi iscena de sa die in cumposissione bisiva.

Prus de 200 friguras, medas in mesura manna, ghirant logos de sa tzittade e de sas lacanas, caras, architetturas e logos de tribagliu cun d’una fortza poetica chi andat prus a daenantis de sa simple documentassione. Donzi fottograffia est unu resumene de geometria, lughe e aera, un’echhilibriu intre castiada reale e bisione de bellesa. Sa fottograffia de Pes mi movet donzi mamentu supra s’affrontadura intre arte e cronaga.

Sa mirada sua abbizosa a sas tesones sotziales de sa tzittade, divenit limbazu bisivu, capatze de ghirare s’umanidade e operosidade chi animant sa Sardigna de s’incumintzu de su Noighentos. Importantzia particulare tenet su contu de sos logos de tribagliu, incluidinde s’esperientzia de sas feminas, ghirada cun delicadesa e rispettu, chentza discursos ma chin seru artisticu fungudu.

S’allestimentu, curadu dae s’architetto Antonello Cuccu,amplariat sa fortza poetica de sas friguras e cumbidat su bisitadore a s’affundare in su logu fottografficu, a si firmare e attibbire sa mesura de sa bellesa de sos logos fottograffados dae Pes. Sa mustra prevedit bisitas ghiadas, buttegas didatticas e devuccamentos po accumpanzare su pubbricu in d’unu caminu chi faghet attibbire e chi est prenu de cultura fintzas a su 4 de aprile 2026.

Po accabbare s’esperientzia, su docufilm iscrittu e setadu dae Enrico Pinna, torrat in daesegus sa coerentzia artistiga e s’indipendentzia de su pensamentu de su fottograffu intrintzinde sa muda pessonale e s’istoria cumone.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22