Semus andados a Àrthana a agatare a Martina Piras, una giòvana domadora e istrutora de ecuitatzione chi dae unos annos gestidu paris cun su pobiddu suo, Mario Loddo, unu Tzentru Ecuestre postu a pees de Monte Idolo.

Salude Martina, cales sunt is atividades chi faghides in su Tzentru bostru?

Faghimus atividades diversas: s’allevamentu, sa doma e cursos pro imparare a sètzere a caddu. Ma pro chie cheret faghimus finas escursiones e passigiadas a caddu fatu de su sartu de Àrthana. Semus in cuntatu peri cun is iscolas de Àrthana, de Elini e de Irbono.

In cale perìodu de s’annu traballades de prus?

Est a nàrrere chi inoghe traballamus a totu annu e tenimus pagu tempus pro nos pasare, pro ite chi in unu manègiussoe tenet semper cosa de fàghere. Tocat a costoire is caddos e a ddos mascare, a segare s’erba e a acontzare s’acorru e peri àteras cosa. In ogna manera su traballu cun su pùblicu aumentat meda in beranu e in istade, cando lompent is turistas e is bisitadores.

Comente ddos domades is caddos?

Prima de totu nois nos impreamus mai modos violentos. Su caddu in natura est un’animale chi non cassat ma chi benit cassadu. Mentras calleddu, pro bos fàghere un’esempru, s’addestrat cun sa fortza e cun sa assugetamentu fìsicu e psicològicu, su caddu si domat cun delicadesa.

Allega·nos unu pagu de is cursos de ecuitatzione

Is cursos nostros sunt aparitzados segundu livellos diversos: livellu base pro is noitzolos, livellu mesanu, avantzadu e diletantìsticu. S’ispetzialidade nostra est s’imparu de sa disciplina de sa montadura pro traballu e pro dda imparare is cursistas benint sighidos dae unu istrutore ìpicu e dae unu assistente de manègiu, siat in sa pràtica, siat in sa teoria.

Pro chie ddos faghides is cursos?

Is cursos sunt abertos a chie si siat: òmines, fèminas, sanos, malàidos, mannos e piticos. S’ùnicu lìmite est s’edade chi non devet èssere mai prus bassa de 6 annos.

Cando ses divènnida amantiosa de custu animale e ite cheret nàrrere pro tue a traballare cun is caddos?

Sa passione pro custu animale est nàschida cando fia pitica. Apo semper bisadu de tènnere unu caddu e de traballare in custu ambiente oe, gràtzias a pobiddu miu custu bisu s’est realizadu. Pro custu m’intendo cuntenta e soddisfada!

Tenes calicunu àteru bisu chi dias a realizare?

Eja. Dia a bòlere abèrrere su tzentru meu a s’ipoterapia e a s’abilitatzione de is vìtimas de su coma e de is intzidentes istradales. Dia a chèrrere abèrrere finas una posada pro donare a papare a is istràngios, ma sa cosa chi bògio de prus est cussu de traballare cun is presoneris de su Càrtzere de Lanusè pro ddos fàghere torrare a una vida normale e onesta. Pro finire dia a bòlere fàghere una fatoria didàtica pro fàghere connòschere a is pipios de is iscolas is animales, massimamente is caddos.

Sa proposta de leze Pratobello 24 arribat in Cunsizzu regionale:partit s’iter istitutzionale.

Sa proposta de leze de initziativa populare Pratobello 24 bintrat in finis in su caminu istitutzionale de su Cunsizzu regionale de sa Sardigna. Su presidente de su Cunsizzu, Piero Comandini, at accraradu s’imbiada de su testu a sas cummissiones cumpetentes, faghinde partire s’iter de s’esamene chi prevedit su regulamentu de su Cunsizzu e marcande unu coladorzu isettadu dae meses dae sos chi ant poderadu s’initziativa.

Est unu risurtadu importante no solu supra su pianu de sas protzeduras, ma puru politicu e de signifficu. Pratobello 24 naschet, difattis, dae unu appellu populare mannu e partetzipadu: in s’istiu de su 2024 sos obreris fundadores ant regortu 211.000 frimas in tottu s’isula, unu numeru istravanadu chi testimonzat s’interessiu e sa partetzipassione deretta de una parte manna de sa cittadinantzia supra sos temas a su tzentru de sa proposta.

Cun s’assignadura a sas Cummissiones, si aberit como unu mamentu de cunfrontu e devuccamentu. In su mentres de sos tribaglios istruttorios ant essere iscurtados sos delegados de sos comitados chi ant fattu partire s’initziativa, chi ant podere faghere intendere sas resones insoro, e sos intentos de sa proposta de leze, naschida dae s’imbassu e fraigada po mesu de unu percursu de partetzipassione isparta. Sos ascurtos ant essere unu mamentu crae po garantire unu faeddu derettu
intre istitutziones regionales e tzittadinos, in su signu de trasparentzia e cundivisione.

Sas Cummissiones ant aere sa faina de controllare su testu, baludare sas osservatziones o probostas de modifica e faghere sa relatzione po la faghere arribare in Aula. Solu a s’accabbu de custu coladorzu sa proposta at podere essere chistionada e votada dae su Cunsizzu regionale, giammadu a narrere su parrere suo supra de un’initziativa chi at giai mustradu una lezittimassione populare manna meda.

S’intrada formale de Pratobello 24 in Cunsizzu regionale est duncas unu coladorzu importante in su caminu legislativu sou e unu bancu de proa po sos istrumentos de democratzia de intzidida chi prevedint sas lezes regionales. Unu signale importante fintzas supra su rolu de sos tzittadinos in sas detzisiones, giamados no solu a espressare cunsensu, ma fintzas a dare unu contribbudu in manera attiva a su fraigu de sas politicas pubbricas chi appartennent a su tempus benidore de sa Sardigna.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22