Gràtzias a su protocollu de intesa intre s’amministratzione Comunale, Ente Forestas e Regione Autònoma de Sardigna, in s’àmbitu de su progetu “Smart City – Comuni in classe A”, chi faghet parte de su programma “Sardegna CO2.0”, sa Comuna de Àrthana, a cumentzare dae su 2013 at a promòvere in su territòriu suo una filera de initziativas cun s’iscopu de favorèssere sa crèschida e s’isvilupu de is energias rinnovàbiles. Sa detzisione e s’impinnu de sa Comuna de Àrthana movent dae una riflessione in pitzu de is richesas chi sa bidda giughet, est a nàrrere, unu sartu istremenadu e is padentes de pinu de su cantieri forestale. Pro custa resone in is meses chi ant a bènnere ant a inghitzare is traballos pro su fràigu de su primu tzentru pro sa produtzione de energia elètrica dae is fontes rinnovàbiles: eòlicu, biomassas e solare. Su tzentru at a èssere gestidu dae unu consòrtziu forestale naradu “Consorzio Forestale dell’Ogliastra”, nàschidu in su 2010, de su cale ant a fàghere parte is comunas ogiastrinas chi ant a aderire a s’initziativa. In pagos faeddos, du pianu previdit mescamente sa posta in òpera de un’impiantu modernu a biomassas e s’installatzione de impiantos fotovoltàicos e eòlicos. S’àera interessada dae custos traballos, manna prus a mancu 2,5 ètaros, de propiedade comunale, s’agatat in sa zona narada “Sa Feurredda”. In prus de sa tzentrale pro sa produtzione de energia elètrica chi benint dae fontes rinnovàbiles, su progetu previdit finas unu progetu de forestatzione, su recùperu de is refudos pro fàghere energia, su megioru de s’illuminatzione de is caminos e de is palàtzios pùblicos, sa promotzione de sa mobilidade sustenìbile e sa mèngua de is consumos elètricos de is edifìtzios pùblicos e privados pro mèdiu de unu controllu sighidu de is emissiones e pro mèdiu de unos cursos de formatziones professionale pro su personale impignadu. Is interventos de infrastruturatzione ant a èssere fatos tra su 2013-2018, pro un’investimentu de prus de 20.000.000,00 èuros. A prenu regime ant a èssere leados a traballare prus a mancu 30 operajos.

“Su Nenniri”, s’antigu connottu sardu chi abbisat sa Pasca.

Cun s’arribu de sa Pasca, in biddas meda de sa Sardigna torrat unu de sos connottos prus antigos e ammaghiantes de s’isula:”su Nenniri”. Si tratta de chimizones de ranu o atteros semenes creschidos a s’iscuru, chi affigurant sa torrada a bida e s’isperantzia, ligados a sos ritos de sa Chida Santa. S’ammanitzu incuminzat parizzas dies prima de Pasca, sos semenes benint postos a brotare in bottos pitticcos, a s’ispissu prattos o canisteddos,cuzigados e attesu dae sa lughe. In custa manera creschent fines,craros e delicados, leande unu colore giallu chisinathu tipicu meda.

Sa forma insoro chidrina e s’aera casi de “sufferentzia” crischiant comente iscromba su sacriffitziu e sa morte de Cristus. In su mentres de sa Chida Santa,”is nenniris” che benint leados in cresia e impittados pro adornare sas tumbas, sos artares pro su Giovia Santu. In carchi bidda benint postos cun contivizu particulare impare a frores,qandelas e pannos, creande bistas simples ma prenas de signifficu.Est unu zestu chi aunit fede e connottu populare, chi andat dae ingendra a ingendra.

In comunidades meda, mescamente in sas biddas prus pitticcas, s’ammaniada de sos nenniri est fintzas unu mamentu de cundivisione.A s’ispissu sunt sas feminas e sos bezzos a si nde occupare, impare cun zovanos, chi gai imparant su balore de custos ritos antigos. Custu connottu tenet raighinas attesu meda, mancari ligadas fintzas a ritos de sa laurantza prima de Cristu, chi tzelebraiant su cursu de sa natura e sa torrada a bida pustis de s’jerru.Cun su tempus, custos signifficos si sunt intritzados cun sa religione cristiana, dande vida a una cosa chi oe mustrat impare morte e torrada a bida.

“Su nenniri” non est solu unu elementu de decoradura, ma unu signu fungudu de sa cultura sarda. In d’unu mundu chi cambiat a sa lestra, custos connottos sighint a bivere gratzias a sa memoria de sas comunidades e a su disizu de no perdere sas raighinas insoro.Cun sa Pasca chi est accanta, cussos chimizones divennint gai unu nuntzu simple ma forte:pustis de donzi tempus buggiu, sa vida agatta semper sa manera de torrare a naschere.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22