No est unu chi timet a nàrrere su chi pensat Roberto Marino Marceddu, su sìndigu de Gàiru chi pro mèdiu de una lìtera iscrita su 3 de martzu 2013, nùmeru de protocollu 1103, pagas dies faghet at imbiadu sa rechesta de atzessu a is Atos de sa Provìntzia de s’Ogiastra, pro more de bìere e cales sunt istadas is ispesas fatas dae is Consigieris Provintziales e finas s’òpera issoro. Sa lìtera, indiritzada a su Segretàriu Generale, a su Presidente de sa Provìntzia Bruno Pilia, a is Responsàbiles de su Servìtziu Amministrativu e de su Servìtziu Finantziàriu, cunforma a su chi est iscritu in s’artìculu 3 de su D.L. 174/2012 in tema de afortiamentu de is controllos in matèria de Entes Locales, est unu cumbidu craru a sa Provìntzia a currispòndere, intro deghe dies, a su chi narat sa norma subranumenada, a tales chi bèngiat fatu unu averiguamentu a pitzu de is gastos de s’ente provintziale. Tocat a subènnere- at naradu su Sìndigu de Gàiru – ca sa publicatzione de is datos de is EE. LL. cun una populatzione prus manna de 15.000 abitantes (comente difatis est sa Provìntzia Ogiastra) est unu òbligu fissadu dae sa lege e duncas, sa Provìntzia diat a dèvere disciplinare, comente finas a immoe no at galu fatu, is modalidades de trasparèntzia e publitzidade de s’istadu patrimoniale de is titulares de is càrrigas pùblicas eletivas!”. Duncas, a in antis de totu benit sa “trasparèntzia”. At a èssere forsis pròpiu pro custa resone chi su primu tzitadinu de sa bidda de sa Badde de su Pardu, leende esempru dae su sìndigu de Parma Federico Pizzarotti, at detzisu de pònnere in Facebook s’istipèndiu suo de sìndigu, est a nàrrere 465 èuros a su mese.

Pinnettos sardos, furriadorzos antigos chi contant sa vida de sos pastores.

Sos pinnettos, sunt intre sas testimonias prus beras de sa Sardigna de campagna e contant una manera de bivere ligada in manera funguda a sa pastoria e s’iscrocca. Ispartos mescamente in sas zuras de intro de s’isula, in manera particulare comente s’Ozzastra, beniant fraigados dae sos pastores comente furriadorzos in su mentres chi passaiant tempus meda in campagna imparis cun sos masones. S’istruttura insoro est simple ma zeniosa:tenent una forma tunda cun d’una base fatta cun pedras e una copertura fatta de rampos e frastamazas intritzadas, a s’ispissu de ghiniperu, impittande solu materiales naturales chi si agattaiant in cussu logu.

Intro, su logu est essentziale ma funtzionale, chi bastaiat pro si amparare dae su frittu,dae su bentu e s’abba,coghinare e costoire sos istrumentos de tribagliu,chena mai essere pensados comente domos abbarrantes ma comente puntos de accottu ligados a sa vida pastorale.

Custos fraigos naschent dae una connoschentzia funguda de s’ambiente e de sos medios suos, inube nudda capitat pro casu: su seperu de sos materiales,sa forma,s’orientamentu, tottu rispondet a esigentzias pratigas e a sa netzessidade de si adattare a cundissiones a s’ispissu diffitziles.Sos pinnettos sunt duncas non solu unu furriadorzu fisicu,ma fintzas unu esempru beru de ecchilibriu intre omine e natura, fraigados chena trastoccare sa bista ma intregandesi intre issa in manera perfetta.

Ancora oe sunt presentes in medas zuras de sa Sardigna, calicunu cusservadu bene, atteros sinzados dae su tempus, e sighint a contare un’istoria fatta de tribagliu, sacriffissiu e vida de donzi die attesu dae sas biddas.In sos urtimos annos est creschida s’attentzione a banda de sa tutela e balorizzassione insoro, cun interventos de recuberu e insertu in caminos naturalisticos e culturales, signu de unu rennoadu attuamentu de su balore insoro istoricu e de s’identidade.

Sos pinnettos non sunt solu fraigos de su passadu, ma conas de una cultura chi at ischidu resistire e si adattare in sos seculos.Costoire custa istrutturas cheret narrere de mantennere biva sa memoria de unu mundu chi at formadu s’identidade de sa Sardigna e chi fintzas oe podet indittare meda.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22