At a èssere presentadu sàbadu 19 de ghennàrgiu 2013 in Irbono su libru “Su Carronovali. Chirca subra de su carnovale antigu de Irbono”, òpera chi est su resurtadu de una indaga fata dae su Sòtziu Culturale S’imbentu in collaboratzione cun sa Biblioteca Comunale “Giaunni Usai”. Gràtzias a unu traballu de chirca e de iscumbata, su libru bogat a campu totu is ritos de su carrasegare, torrende a costruire is tzerimoniales e is carotes tìpicos de sa traditzione irbonesa. S’Ursu, sa Filongiana, su Sonaxau, s’Orruinosu e finas su Maimone, torrant a nàschere in is primos follos de su libru, gràtzias a is testimonias de is betzos chi ant bìvidu in is annos chi su carrasegare beniat galu festadu a sa manera antiga. Sa segunda parte de su libru, imbetzes, allegat mestamente de su significadu e de su simbulismu de sa festa, sestende unu legàmene cun is àteras manifestatziones carnevalescas sardas e non solu. A sa presentada ant a leare parte, in prus de is responsàbiles de su Sòciu S’imbentu, peri su Sìndigu e s’Assessore de sa Cultura de Irbono, su Presidente de sa Provìntzia de s’Ogiastra e, comente relatores, s’iscritore Giùliu Cèsari Mameli e su professore Gianfrancu Brandas. Su libru est istadu fatu cun su contributu de s’Assessoradu de sa Pùblica Istrutzione, Cultura e Isport de sa Provìntzia de s’Ogisatra (Lege Regionale 26/1997) e de sa Comuna de Irbono.

Si serrat cun d’unu bilanciu cumplessu sa chida de abbizu po su tempus malu chi at interessadu sa Sardigna, sinzata dae ira de abba, bentu forte e marettadas chi ant postu sutta de pressione medas zuras de s’isula.

Sa fase pius critiga est bistada dae s’incuminzu e sa metade de sa chida, cando sa Protessione Tzivile at dadu sa cramida de livellu ruggiu po arriscu idrogeologicu e po s’abba. Sas cundissiones de su tempus contrarias ant corpadu in manera particulare sa parte de giosso e est de sa Sardigna, cun Campidanu, Iglesiente e sas zuras attraessadas dae sas caudas de su Flumendosa e Flumineddu intre sas pius esponnidas a s’abba chi proiat semper de pius, mentres in sas costas si sutzessaiant marettadas fortes e corfos de bentu chi sunt arrivados a intensidade manna.

Problemas sunt bistados signalados in su Nord de s’isula, dae sa Gaddura a su Logudoro, inube s’abba e su bentu ant criadu problemas in tottue. Paritzos sos interventos de sos Vigiles de su Fogu po allagamentos, smuronamentos, arbules ruttos e carrelas inube non si podiat passare, cun calicuna serrada po prevensione. Medas Comunes ant serradu sos uffitzios insoro e sas iscolas, sos parcos e sos campusantos, mentres sas isquadras de Protessione Tzivile ant controlladu flumines e trainos.

Su contu de sos dannos lu sunt ancora faghinde, ma bi sunt problemas po sos impiantos, attividades de sa laurantza e cussas de sas costas, chentza chi po su mamentu bi siant mortos o fartados graes. Una cosa custa chi si pensat bi siat po sa bonidade de su sistema de abbizu e sa risposta lestra de sas istrutturas de emergentzia. Commente sun mezzoradas sas cundissiones de su tempus in su fine chida, s’abbizu est bistadu minimadu, mancari addutret arta s’attentzione po fenomenos frastamazos e po controllare sos dannos fattos dae su tempus malu chi at sinzadu in manera importante sa chida in Sardigna.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22