Ussassa aberit is ghennas a una de is sagras de s’atòngiu tra is prus famadas e isetadas de sa provìntzia: sa sagra de sa mela. Duas dies de festa e de eventos ant a tzelebrare su frutu pro etzellèntzias, a metade de caminu tra sabore, traditzione e arte. Postu in mesu a is Tacus de s’Ogiastra, sa Comuna de Ussassa  in paris cun s’Assòtziu de sa Proloco, semper faineri e operosu, peri pro ocannu ant a acollire totus cussos chi tenent su disìgiu de si passare una fine de chida diversu, tra su discansu e su birde de sa natura. Su 27 e su 28 de su mese de ladàmene is abitantes de Ussassa bos ant a fàghere connòschere s’ospitalidade issoro faghende∙bos tastare unas de is diferentes castas de mela ussassesa e is produtos de sa coghina tìpica de su bidda.  Ddoe at a èssere unu tretu finas pro s’artisania e pro s’arte cun mustras collocadas in is logos printzipales de sa bidda chi ant a permìtere de connòschere s’abilesa de is mastros e de is artisanos de Ussassa. A abbivare is seradas ddoe ant a èssere grupos musicales sardos e animatores espertos de ispàssiu e de intratenimentu pro is pipios  Una mela a sa die nche bogat s’infadu dae mesu: ddu narat sa Comuna de Ussassa!

Su chervu sardu cona de una torrata a nachere de s’ambiente.

Su chervu sardu, connoschidu iscientificamente commente Cervus elaphus corsicanus, est una de sas castas pius ammaghiantes e de signifficu de sos animales de sa Sardigna. Tippicu de s’isula e de sa Corsica, custu animale si annodittat po sas mesuras prus pitticcas in cunfrontu a su chervu europeu e po su abbrigu fuscu chi cambiat tonalidade cun sas istajones. Po seculos at bividu in sos buscos e in sas magras mediterraneas de s’isula diveninde parte de sa bista naturale e de sa cultura locale.

In su Noighentos su chervu sardu at arriscadu de si estinghere pro more de sa cazza estremada e de sa minimada de sos logos in sos cales biviat. A sa fine de sos annos Sessanta nde adduraiant solu pagas chentinaias de tipos cuncentrados mescamente in sa parte de bassu de s’isula. Dae cussu mamentu sunt bistados incumintzados programmas importantes meda de tutela e accreschimentu chi ant permittidu a s’ispecie de torrare a occupare zuras mannas de sa Sardigna.

Oe su chervu sardu est presente in medas zuras de sos montes e corongias commente su Sulcis,su Sarrabus,S’Ozzastra e su Gennargentu. Bivet in logos riccos de buscos de elighes e magras mediterraneas, inube agattat furriadorzu e cosa de pappare. Pappat meda erba, fozzas,chimizones e fruttos,isboddiande unu rolu de fundamentu in s’ecchilibriu de sos ecosistemas forestales.

Una de sas cosas pius ammaghiantes de sa vida de su chervu sardu est su tempus de sos amores chi est in attonzu. In custa fase sos mascros bogant a fora boghes potentes po giammare sas feminas e appartare sos atteros mascros. Custu fenomenu nadurale faghet arrivare donz’annu appassionados e istudiosos, apparande un’ispettaculu unicu in sos buscos sardos, de cuntattu mannu.

Sa torrada de su chervu sardu no est solu unu sutzessu biologicu, ma puru unu signale importante po cunservare s’ambiente. Sa presentzia sua cunfirmat sa salude bona de sos ecosistemas e dat unu contribbudu a sa balorizzatzione su patrimoniu naturale de s’isula. In medas zuras su chervu est divennidu fintzas unu elementu de attrassione po su turismu naturalisticu e de ecchilibriu ecologicu. Subra de custa ispecie sunt bistados pubbricados puru paritzos libros fotogiornalisticos dae domos sardas chi lu cheriant evidentziare.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22