Unu brìnchidu in mesu a is pianetas e a is isteddos: unu bisu chi si podet acumprire gràtzias a s’istrumentatzione de calidade de s’A.O.A., s’assòtziu ogiastrinu de Astronomia formada dae astròfilos de s’Ogiastra e finas de àteros logos, aunidos dae sa passione pro s’osservatzione de su chelu, chi gèstint in manera voluntària s’Osservatòriu  Astronòmicu Ferdinando Caliumi”, postu in  sa punta de  Monte Armidda, a pagos chilòmetros dae Lanusè.

Gràtzias a is istrumentos de s’A.O.A., chi permitint de fàghere osservatziones e astrofotografias de calidade òtima, cada annu deghinas de astròfilos benint in Sardigna dae totu s’Itàlia pro fàghere is chircas issoro in s’Osservatòriu de Monte Armidda. In s’istade s’osservatòriu atirat mìgias de turistas (una mèdia de 1200 a s’annu), mentras in s’ierru a ddu bisitare sunt prus che totu is istudiantes e is dischentes, chi de sòlitu aprofitant de sa gita a Monte Armidda pro bisitare finas su Planetàtiu chi s’agatat in intro de su Litzeu Iscientìficu de Lanusè gestidu dae s’Assòtziu Ogiastrinu de Astronomia. S’Osservatòriu est abertu su lunis e su chenàbura suta prenotatzione.

“Su Nenniri”, s’antigu connottu sardu chi abbisat sa Pasca.

Cun s’arribu de sa Pasca, in biddas meda de sa Sardigna torrat unu de sos connottos prus antigos e ammaghiantes de s’isula:”su Nenniri”. Si tratta de chimizones de ranu o atteros semenes creschidos a s’iscuru, chi affigurant sa torrada a bida e s’isperantzia, ligados a sos ritos de sa Chida Santa. S’ammanitzu incuminzat parizzas dies prima de Pasca, sos semenes benint postos a brotare in bottos pitticcos, a s’ispissu prattos o canisteddos,cuzigados e attesu dae sa lughe. In custa manera creschent fines,craros e delicados, leande unu colore giallu chisinathu tipicu meda.

Sa forma insoro chidrina e s’aera casi de “sufferentzia” crischiant comente iscromba su sacriffitziu e sa morte de Cristus. In su mentres de sa Chida Santa,”is nenniris” che benint leados in cresia e impittados pro adornare sas tumbas, sos artares pro su Giovia Santu. In carchi bidda benint postos cun contivizu particulare impare a frores,qandelas e pannos, creande bistas simples ma prenas de signifficu.Est unu zestu chi aunit fede e connottu populare, chi andat dae ingendra a ingendra.

In comunidades meda, mescamente in sas biddas prus pitticcas, s’ammaniada de sos nenniri est fintzas unu mamentu de cundivisione.A s’ispissu sunt sas feminas e sos bezzos a si nde occupare, impare cun zovanos, chi gai imparant su balore de custos ritos antigos. Custu connottu tenet raighinas attesu meda, mancari ligadas fintzas a ritos de sa laurantza prima de Cristu, chi tzelebraiant su cursu de sa natura e sa torrada a bida pustis de s’jerru.Cun su tempus, custos signifficos si sunt intritzados cun sa religione cristiana, dande vida a una cosa chi oe mustrat impare morte e torrada a bida.

“Su nenniri” non est solu unu elementu de decoradura, ma unu signu fungudu de sa cultura sarda. In d’unu mundu chi cambiat a sa lestra, custos connottos sighint a bivere gratzias a sa memoria de sas comunidades e a su disizu de no perdere sas raighinas insoro.Cun sa Pasca chi est accanta, cussos chimizones divennint gai unu nuntzu simple ma forte:pustis de donzi tempus buggiu, sa vida agatta semper sa manera de torrare a naschere.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22