Unu brìnchidu in mesu a is pianetas e a is isteddos: unu bisu chi si podet acumprire gràtzias a s’istrumentatzione de calidade de s’A.O.A., s’assòtziu ogiastrinu de Astronomia formada dae astròfilos de s’Ogiastra e finas de àteros logos, aunidos dae sa passione pro s’osservatzione de su chelu, chi gèstint in manera voluntària s’Osservatòriu  Astronòmicu Ferdinando Caliumi”, postu in  sa punta de  Monte Armidda, a pagos chilòmetros dae Lanusè.

Gràtzias a is istrumentos de s’A.O.A., chi permitint de fàghere osservatziones e astrofotografias de calidade òtima, cada annu deghinas de astròfilos benint in Sardigna dae totu s’Itàlia pro fàghere is chircas issoro in s’Osservatòriu de Monte Armidda. In s’istade s’osservatòriu atirat mìgias de turistas (una mèdia de 1200 a s’annu), mentras in s’ierru a ddu bisitare sunt prus che totu is istudiantes e is dischentes, chi de sòlitu aprofitant de sa gita a Monte Armidda pro bisitare finas su Planetàtiu chi s’agatat in intro de su Litzeu Iscientìficu de Lanusè gestidu dae s’Assòtziu Ogiastrinu de Astronomia. S’Osservatòriu est abertu su lunis e su chenàbura suta prenotatzione.

Su Parcu naturale de Gutturu Mannu amplariat s’offerta culturale e turistica sua cun s’abbertura de s’Ecomuseu pare-pare istoricu e archeologicu, una base digitale nova chi permittit de iscoperrere, in manera simple e lestra, sos sitios printzipales de interessiu chi bi sunt in sa zura amparada. Non solu natura limpia, duncas, ma fintzas unu patrimoniu istoricu de balore mannu chi benit in finis postu in retza e rendidu dispostu cun d’unu simple click.

Pro mesu de s’Ecomuseu, sos bisitadores podent iscoperrere in manera digitale sas iscroccas de sos comunes de Pula, Villa San Pietro, Siliqua,Domus de Maria, Uta, Assemini, Santadi, Capoterra,Sarroch e Teulada,accostandesi a una jura digitale chi contat sa ricchesa archeologica istravanada de su Parcu. Sa digitalizzazione cumprida de sos temas apparat un’esperientzia chi faghet affundare e chi attraessat s’istoria e s’archeologia de s’iscrocca, fintzas po sos temas ambientales, isfruttande tottas sas potentzialidades de sa tennologia.

Su disignu est bistadu isviluppadu dae paritzos espertos  cun s’accottu iscientificu de sa Sovraintendentzia de Casteddu e Aristanis e s’azzudu de s’Archiviu de s’Istadu de Casteddu. S’initziativa naschet cun s’intentu de balorizzare una cosa a s’ispissu pagu connoschida de sos parcos naturales e chi, in su casu de Gutturu Mannu, est unu elementu chi annodittat: sa cuncentratzione manna de testimonias chi andant dae sa preistoria fintzas a s’edade moderna e de oe, cun casi 55 sitios tzensidos intro e a lacana de sa zura amparada.

Intre sos risurtados de su disignu, curadu dae sa sotziedade Telos, bi sunt una base web dedicada chi permittit de iscumbattare s’iscrocca po mesu de testos, figuras e cartas tematicas, e videos po tamburinare. Custos temas ant a essere disponibiles puru pro mesu de unu logu intzididu postu in s’Infopoint de Pantaleo, in su Comune de Santadi, una de sas intradas printzipales de su Parcu. Gratzias a custos istrumentos at a essere possibile bisitare dae calesisiat parte de su mundu, logos de importantzia manna commente nuraghes, tumbas de zigantes e domos antigas.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22