Mancant galu tres chidas ma mancari gasi is seuesos sunt giai in avolotu pro sa festa de Su Prugadòriu, sa manifestatzione religiosa e pagana chi cada annu leat in tzentru istòricu de sa bidda unu muntone de bisitadores. Sa ricurrèntzia de sa festa de is ànimas, chi in Seui si narat pròpiu “Su Prugadòriu”, tenet una orìgine antiga meda: durante is tzelebratziones dedicadas a su cultu de is ànimas de su prugadòriu is seuesos tenet s’ocasione de fàghere connòschere a is istràngios totu is traditziones issoro. Pro custu ant a èssere abertos a su pùblicu is mangasìnos antigos in ue s’ant a pòdere tastare totu is produtos de sa coghina traditzionale de Seui. Ispetàculos musicales e manifestatziones culturales ant a acumpangiare is bisitadores pro totu sa durada de sa festa. Sa Cumpangia teatrale de Casteddu “Il Crogiuolo” at a presentare una rapresentatzione cosa sua intitulada “A duru duru” e unu tretu de importu at a èssere lassadu finas a su cunvegnu “Minas e minadores” e peri a unas mustras fotogràficas. In prus at a èssere presentada sa bessida noa de su film de su regista Daniele Atzeni intituladu “Is mortos de Ales”. Sa Comuna de Seui e s’Assòtziu de Promotzione Sotziale Agusliastra ant a torrare a propònnere sa manifestatzione Artes Antigas, chi at a donare a totus is amantiosos sa possibilidade de imparare is tècnicas de traballu antigas de s’artisanadu. Sa banda musicale  G. Rossini de Seui, su cuncordu polifònicu e is sonadores de organitu e de bìsonas ant a donare su ritmu giustu a sa festa chi dae su 31 de su mese de ladàmene a su 1 de onniasantu ant a regalare àrchidu e prestìgiu a sa bidda de Seui, prenende∙dda de mùsica, de nuscos de sa traditzione, de arte e de cultura. Cussigiamus a totus de non mancare a custu eventu de grandu importu pro s’Ogiasta! Bonu ispàssiu!

Su chervu sardu cona de una torrata a nachere de s’ambiente.

Su chervu sardu, connoschidu iscientificamente commente Cervus elaphus corsicanus, est una de sas castas pius ammaghiantes e de signifficu de sos animales de sa Sardigna. Tippicu de s’isula e de sa Corsica, custu animale si annodittat po sas mesuras prus pitticcas in cunfrontu a su chervu europeu e po su abbrigu fuscu chi cambiat tonalidade cun sas istajones. Po seculos at bividu in sos buscos e in sas magras mediterraneas de s’isula diveninde parte de sa bista naturale e de sa cultura locale.

In su Noighentos su chervu sardu at arriscadu de si estinghere pro more de sa cazza estremada e de sa minimada de sos logos in sos cales biviat. A sa fine de sos annos Sessanta nde adduraiant solu pagas chentinaias de tipos cuncentrados mescamente in sa parte de bassu de s’isula. Dae cussu mamentu sunt bistados incumintzados programmas importantes meda de tutela e accreschimentu chi ant permittidu a s’ispecie de torrare a occupare zuras mannas de sa Sardigna.

Oe su chervu sardu est presente in medas zuras de sos montes e corongias commente su Sulcis,su Sarrabus,S’Ozzastra e su Gennargentu. Bivet in logos riccos de buscos de elighes e magras mediterraneas, inube agattat furriadorzu e cosa de pappare. Pappat meda erba, fozzas,chimizones e fruttos,isboddiande unu rolu de fundamentu in s’ecchilibriu de sos ecosistemas forestales.

Una de sas cosas pius ammaghiantes de sa vida de su chervu sardu est su tempus de sos amores chi est in attonzu. In custa fase sos mascros bogant a fora boghes potentes po giammare sas feminas e appartare sos atteros mascros. Custu fenomenu nadurale faghet arrivare donz’annu appassionados e istudiosos, apparande un’ispettaculu unicu in sos buscos sardos, de cuntattu mannu.

Sa torrada de su chervu sardu no est solu unu sutzessu biologicu, ma puru unu signale importante po cunservare s’ambiente. Sa presentzia sua cunfirmat sa salude bona de sos ecosistemas e dat unu contribbudu a sa balorizzatzione su patrimoniu naturale de s’isula. In medas zuras su chervu est divennidu fintzas unu elementu de attrassione po su turismu naturalisticu e de ecchilibriu ecologicu. Subra de custa ispecie sunt bistados pubbricados puru paritzos libros fotogiornalisticos dae domos sardas chi lu cheriant evidentziare.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22