Peri ocannu sa tzitadina de Jersu  s’at a torrare a abbivare cun sa traditzione, cun sa mùsica e cun su binu bonu. Difatis, sa costumada tastadura de su binu fatu fatu de is àndalas de sa bidda (lòmpida a sa de trinta editzione) at a abbivare ogiastrinos e turistas dae su 4 a su 10 de su mese de austu. In mesu mesu a su famadu  “Jerzu Wine Festival” , est a nàrrere “Sa Festa de su Binu de Jersu” ddoe ant a èssere unu muntone de manifestatziones cun isfiladas folclorìsticas, rapresentatziones teatrales, cuntzertos musicales e tastos de produtos tìpicos. Su protagonista prus de importu, però, at a èssere su Cannonau. Is acontessimentos chi non tocat a pèrdere ant a èssere duos: sa Sagra de su Binu, abbinada a sa nòdida isfilada de su 5 de austu de is bestires traditzionales sardos, e “Calighes de Isteddos” (Calici di Stelle), sa manifestatzione in andera chi prevedit su tastu de su binu de Jersu e de is produtos locales. Ocannu, a printzipiare dae su merie, ant a èssere cunsignadas prus de sesmìgia tassas. Cosa noa, ddoe at a èssere finas sa possibilidade de seberare tra duos percursos diversos, cussu ruju e cussu asulu. At a èssere custa un’istade de regordare, gràtzias peri a is nodas de sa Large Street Band, a is gioghilleris, a is Drag Queen e a àteros grupos musicales chi s’ant a esibire in cada tretu de sa tzitadina! Proibidu a ddoe mancare!

Su chervu sardu cona de una torrata a nachere de s’ambiente.

Su chervu sardu, connoschidu iscientificamente commente Cervus elaphus corsicanus, est una de sas castas pius ammaghiantes e de signifficu de sos animales de sa Sardigna. Tippicu de s’isula e de sa Corsica, custu animale si annodittat po sas mesuras prus pitticcas in cunfrontu a su chervu europeu e po su abbrigu fuscu chi cambiat tonalidade cun sas istajones. Po seculos at bividu in sos buscos e in sas magras mediterraneas de s’isula diveninde parte de sa bista naturale e de sa cultura locale.

In su Noighentos su chervu sardu at arriscadu de si estinghere pro more de sa cazza estremada e de sa minimada de sos logos in sos cales biviat. A sa fine de sos annos Sessanta nde adduraiant solu pagas chentinaias de tipos cuncentrados mescamente in sa parte de bassu de s’isula. Dae cussu mamentu sunt bistados incumintzados programmas importantes meda de tutela e accreschimentu chi ant permittidu a s’ispecie de torrare a occupare zuras mannas de sa Sardigna.

Oe su chervu sardu est presente in medas zuras de sos montes e corongias commente su Sulcis,su Sarrabus,S’Ozzastra e su Gennargentu. Bivet in logos riccos de buscos de elighes e magras mediterraneas, inube agattat furriadorzu e cosa de pappare. Pappat meda erba, fozzas,chimizones e fruttos,isboddiande unu rolu de fundamentu in s’ecchilibriu de sos ecosistemas forestales.

Una de sas cosas pius ammaghiantes de sa vida de su chervu sardu est su tempus de sos amores chi est in attonzu. In custa fase sos mascros bogant a fora boghes potentes po giammare sas feminas e appartare sos atteros mascros. Custu fenomenu nadurale faghet arrivare donz’annu appassionados e istudiosos, apparande un’ispettaculu unicu in sos buscos sardos, de cuntattu mannu.

Sa torrada de su chervu sardu no est solu unu sutzessu biologicu, ma puru unu signale importante po cunservare s’ambiente. Sa presentzia sua cunfirmat sa salude bona de sos ecosistemas e dat unu contribbudu a sa balorizzatzione su patrimoniu naturale de s’isula. In medas zuras su chervu est divennidu fintzas unu elementu de attrassione po su turismu naturalisticu e de ecchilibriu ecologicu. Subra de custa ispecie sunt bistados pubbricados puru paritzos libros fotogiornalisticos dae domos sardas chi lu cheriant evidentziare.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22