Pompiare e fotografare sa pedra cun una mirada particulare pro contare sa vida de is crastos: custu est su significadu de su libru de Benito Urgu intituladu  “Facce Toste”. Su traballu est istadu presentadu su primu de làmpadas in is Giardinos Nascar in Santa Maria Navarresa. Caras de giùighes, caras alligras, caras tristas, bidas cun is ogros de Benito Urgu in is pedras antropomòrfas isceberadas e seletzionadas cun sa sensibilidade de su poeta, cun sa comitzidade de su palliatzu e cun sa mìmica de s’atore. Crastos contados cun s’ànima de Benito Urgu: “Apo bidu finas a sa cara mia isculpida in una pedra, ma si nch’est abarrada petzi un’iscuta e posca, apenas est cambiada sa lughe, est iscumparta. Est bellu a bìdere is pitzinnos chi a pustis de àere bidu is fotos, chircant una cara peri in is pedras chi apetigant cando caminant.”

Sa publicatzione de “Facce Toste”, presentadu finas in sa Galleria de Milanu, est pro Benito Urgu s’ùrtimu traballu chi faghet parte de unu percursu artìsticu chi durat dae prus de 55 annos. Percursu chi est incumentzadu cando s’atòre còmicu aristanesu teniat 17 annos ebbia. Dae su tendone de unu tzircu a sa televisione, dae is pratzas de is biddas a is dibatas cun is istudiantes de s’Universidade, su camminu suo est istadu e sighit a èssere prenu de satisfatziones e de bonos resurtados.

A 71 annos Benito Urgu est prontu pro esperièntzias culturales noas, commente s’òpera “Mari e Monti”, unu libru de fotos dedicadu galu a sa pedra (ossidiana), chi at a bessire luego, cun prus de chimbe mìgia iscatos fotogràficos. “Facce Toste”, a pustis de sa presentada in Santa Maria, at a èssere presentadu in is dies imbenientes finas in àteras bìndighi biddas sardas in ue sa pedra at tentu e tenet galu unu importu mannu.

Su Carrasegare in Sardigna: ritos e caratzas antigas e identidade chentza tempus.

Su Carrasegare in Sardigna est meda prus de una festa in caratza. Est unu ritu de tottus chi affundat sas raighinas suas in tempos attesu meda, intritzinde connottu paganu, conas agrarias e devossione populare. Sas tzelebrassiones de carrasegare in s’isula si annodittant po sa presentzia de caratzas antigas, fattas in linna o suerzu, e de costumenes carrigos de signifficos ideales. Donzi bidda custoit su propiu Carrasegare, cun ritos e personalidades unigas, dassadas dae ingendra a ingendra e ligados in manera funguda a su tziclu de sa nadura e su mundu agropastorale.

Intre sas bogadas a campu prus nodidas bi est su carrasegare de Mamujada, in su coro de sa Barbagia. Inoche isfilant sos tzelebres Mamuthones e Issohadores, friguras prenas de misteriu chi incarnant unu ritu dae sa frigura forte. Sos Mamuthones, cun sas caratzas insoro nieddas e sos marratzos pesantes ligados a s’ischina, andant a daenanti cun passos lentos e ritimigos, cun su sonu cottu de sas campanas.

Accanta a issos si movent sos Issohadores, bistidos de ruju e biancu, chi cun d’una fune acciappant baltzigamente sos ispettadores, cun d’unu gestu de bonu auguriu.

In Otzana, in su Nugoresu, su Carrasegare est dominadu dae sas caratzas de sos Boes e Merdules. Sos primos mustrant sos animales, sos boes, mentres sos secundos incarnant sos meres insoro. Sa manifestassione est un bera e propria apparada de teatru a s’abbertu, chi mustrat s’appitzigu de cuntrastu e a su mattessi tempus vivu intre s’omine e sa nadura, intre istintu e controllu.

Atterettantu ammaghiante est su Carrasegare de Oroteddi, cun sos Thurpos, friguras trinas e imbruttadas cun foddine, chi ammentant massajos e pastores. S’aera insoro modesta po seperu, muttit sa fatiga de su tribagliu in sos campiles e s’asprighine de sa vida in campagna, mentres sa protzessione paret unu ritu de puriffigassione e de torrare naschere.

In su tzentru de Aristanis bi est sa Sartiglia, una de sas manifestassiones cun sos caddos prus antigas de su Mediterraneu. Inoghe su Carrasegare leat unu carattere ispettaculare e sulenne: parigliantes cun sas caratzas si affilant cun sos caddos po chircare de infertzire un’istedda appiccada in artu, in d’unu ritu chi ponet impare abbilesa, fortuna e sacralidade. Sa Sartiglia est unu mamentu tzentrale de s’identidade de sa tzittade e est sighida dae medas ispettadores .

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22