Pompiare e fotografare sa pedra cun una mirada particulare pro contare sa vida de is crastos: custu est su significadu de su libru de Benito Urgu intituladu  “Facce Toste”. Su traballu est istadu presentadu su primu de làmpadas in is Giardinos Nascar in Santa Maria Navarresa. Caras de giùighes, caras alligras, caras tristas, bidas cun is ogros de Benito Urgu in is pedras antropomòrfas isceberadas e seletzionadas cun sa sensibilidade de su poeta, cun sa comitzidade de su palliatzu e cun sa mìmica de s’atore. Crastos contados cun s’ànima de Benito Urgu: “Apo bidu finas a sa cara mia isculpida in una pedra, ma si nch’est abarrada petzi un’iscuta e posca, apenas est cambiada sa lughe, est iscumparta. Est bellu a bìdere is pitzinnos chi a pustis de àere bidu is fotos, chircant una cara peri in is pedras chi apetigant cando caminant.”

Sa publicatzione de “Facce Toste”, presentadu finas in sa Galleria de Milanu, est pro Benito Urgu s’ùrtimu traballu chi faghet parte de unu percursu artìsticu chi durat dae prus de 55 annos. Percursu chi est incumentzadu cando s’atòre còmicu aristanesu teniat 17 annos ebbia. Dae su tendone de unu tzircu a sa televisione, dae is pratzas de is biddas a is dibatas cun is istudiantes de s’Universidade, su camminu suo est istadu e sighit a èssere prenu de satisfatziones e de bonos resurtados.

A 71 annos Benito Urgu est prontu pro esperièntzias culturales noas, commente s’òpera “Mari e Monti”, unu libru de fotos dedicadu galu a sa pedra (ossidiana), chi at a bessire luego, cun prus de chimbe mìgia iscatos fotogràficos. “Facce Toste”, a pustis de sa presentada in Santa Maria, at a èssere presentadu in is dies imbenientes finas in àteras bìndighi biddas sardas in ue sa pedra at tentu e tenet galu unu importu mannu.

Si serrat cun d’unu bilanciu cumplessu sa chida de abbizu po su tempus malu chi at interessadu sa Sardigna, sinzata dae ira de abba, bentu forte e marettadas chi ant postu sutta de pressione medas zuras de s’isula.

Sa fase pius critiga est bistada dae s’incuminzu e sa metade de sa chida, cando sa Protessione Tzivile at dadu sa cramida de livellu ruggiu po arriscu idrogeologicu e po s’abba. Sas cundissiones de su tempus contrarias ant corpadu in manera particulare sa parte de giosso e est de sa Sardigna, cun Campidanu, Iglesiente e sas zuras attraessadas dae sas caudas de su Flumendosa e Flumineddu intre sas pius esponnidas a s’abba chi proiat semper de pius, mentres in sas costas si sutzessaiant marettadas fortes e corfos de bentu chi sunt arrivados a intensidade manna.

Problemas sunt bistados signalados in su Nord de s’isula, dae sa Gaddura a su Logudoro, inube s’abba e su bentu ant criadu problemas in tottue. Paritzos sos interventos de sos Vigiles de su Fogu po allagamentos, smuronamentos, arbules ruttos e carrelas inube non si podiat passare, cun calicuna serrada po prevensione. Medas Comunes ant serradu sos uffitzios insoro e sas iscolas, sos parcos e sos campusantos, mentres sas isquadras de Protessione Tzivile ant controlladu flumines e trainos.

Su contu de sos dannos lu sunt ancora faghinde, ma bi sunt problemas po sos impiantos, attividades de sa laurantza e cussas de sas costas, chentza chi po su mamentu bi siant mortos o fartados graes. Una cosa custa chi si pensat bi siat po sa bonidade de su sistema de abbizu e sa risposta lestra de sas istrutturas de emergentzia. Commente sun mezzoradas sas cundissiones de su tempus in su fine chida, s’abbizu est bistadu minimadu, mancari addutret arta s’attentzione po fenomenos frastamazos e po controllare sos dannos fattos dae su tempus malu chi at sinzadu in manera importante sa chida in Sardigna.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22