Semus acostumados a is ispantos de is Iscòglius Orrùbius in duas versiones diferentes: cussa de s’istade e  cussa de s’ierru. In s’istade is pedras rujas de Àrbatax òspitant unu muntone de cuntzertos e de esibitziones musicales; in s’ierru, a dolumannu, diventant su logu preferidu dae is automobilistas e malepigados chi ddu impreant comente parchègiu.

In fines però est lòmpidu su momentu de torrare a donare a is Iscòglius Orrùbius s’importu chi meressent assotziende∙ddos a cuntzetos comente s’isport o s’ispàssiu. Totu custu est giai realidade, difatis dae su 26 de làmpadas a su 1 de argiolas sa tzitade de Tortolì at a ospitare, pròpiu in su pratzale a dae in antis de is pedras rùjas, sa “World Cup Olympic Qualification de Beach Volley”, est a narre is “Calificatziones a su Campionadu Mundiale de Pallavolo de Plàia”.

 Is mègius atletas de 24 natziones s’ant a isfidare finas a s’ùrtima ischiatzada in is campos de giogu chi ant a èssere aparitzados in sa pratza isterrada de is Iscòglius Orrùbius (duos pro si caentare e unu pro giogare is partidas). Custu eventu at a èssere sighidu dae prus de chentu televisiones de totu su mundu, tra is cales ddoe at a èssere finas Rai Sport chi at a trasmìtere in dereta is partidas de prus importu de sa cumpetitzione. Is iscuadras prus fortes (siat de mascros, siat de fèminas) s’ant a balangiare unu postu seguru pro is Olimpìades de Londra 2012. Si pensat chi at a èssere un’acontessimentu chi non s’est bidu mai in Sardigna, chi at a fàghere connòschere a Tortolì  a una meca de gente. Una bona noa pro s’economia e pro su turismu de sa tzitade nostra, chi dae meda tempus isetaiat un’ocasione che a custa pro torrare in transa a pustis de annos e annos de crisi.

 S’organizatzione de sa manifestatzione isportiva est istada possìbile gràtzias a s’agiudu de sa Regione Sardigna, de sa Provìntza Ogiastra, de sa Comuna de Tortolì e de sa FIPAV Sardigna, ghiada dae Vincenzo Ammendola, chi s’est impignadu finas a s’ùrtimu pro pòdere batire is campiones de sa pallavolo de totu su mundu a Tortolì. Torramus gràtzias a isse e a s’iscuadra sua e ddi faghimus unu muntone de cumplimentos. Is gradones cun is cadiras sunt giai prontos pro acollire totus is ispetadore chi ant a bòllere sighire custu eventu de prima classe. Finas is tzitadinos ant a èssere interessados: ddoe at a èssere, difatis, unu cuncursu dedicadu a is istudiantes chi ant a dèpere imbentare una “mascotte” pro s’eventu. Is particulares de sa manifestatzione isportiva ant a èssere presentados a manera ufitziale pro sa metade de freàrgiu in sa Bursa Internatzionale de su Turismu in presèntzia de is autoridades e de is organizadores. Nos abarrat de chircare de nos buscare unu de is 2000 postos in is ispaltos chi ant a èssere collocados a dae in anti de is campos de giogu! Tando, bonu ispàssiu a totus!

Pinnettos sardos, furriadorzos antigos chi contant sa vida de sos pastores.

Sos pinnettos, sunt intre sas testimonias prus beras de sa Sardigna de campagna e contant una manera de bivere ligada in manera funguda a sa pastoria e s’iscrocca. Ispartos mescamente in sas zuras de intro de s’isula, in manera particulare comente s’Ozzastra, beniant fraigados dae sos pastores comente furriadorzos in su mentres chi passaiant tempus meda in campagna imparis cun sos masones. S’istruttura insoro est simple ma zeniosa:tenent una forma tunda cun d’una base fatta cun pedras e una copertura fatta de rampos e frastamazas intritzadas, a s’ispissu de ghiniperu, impittande solu materiales naturales chi si agattaiant in cussu logu.

Intro, su logu est essentziale ma funtzionale, chi bastaiat pro si amparare dae su frittu,dae su bentu e s’abba,coghinare e costoire sos istrumentos de tribagliu,chena mai essere pensados comente domos abbarrantes ma comente puntos de accottu ligados a sa vida pastorale.

Custos fraigos naschent dae una connoschentzia funguda de s’ambiente e de sos medios suos, inube nudda capitat pro casu: su seperu de sos materiales,sa forma,s’orientamentu, tottu rispondet a esigentzias pratigas e a sa netzessidade de si adattare a cundissiones a s’ispissu diffitziles.Sos pinnettos sunt duncas non solu unu furriadorzu fisicu,ma fintzas unu esempru beru de ecchilibriu intre omine e natura, fraigados chena trastoccare sa bista ma intregandesi intre issa in manera perfetta.

Ancora oe sunt presentes in medas zuras de sa Sardigna, calicunu cusservadu bene, atteros sinzados dae su tempus, e sighint a contare un’istoria fatta de tribagliu, sacriffissiu e vida de donzi die attesu dae sas biddas.In sos urtimos annos est creschida s’attentzione a banda de sa tutela e balorizzassione insoro, cun interventos de recuberu e insertu in caminos naturalisticos e culturales, signu de unu rennoadu attuamentu de su balore insoro istoricu e de s’identidade.

Sos pinnettos non sunt solu fraigos de su passadu, ma conas de una cultura chi at ischidu resistire e si adattare in sos seculos.Costoire custa istrutturas cheret narrere de mantennere biva sa memoria de unu mundu chi at formadu s’identidade de sa Sardigna e chi fintzas oe podet indittare meda.

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna — IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22